Іван Мележ
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Ме́леж, Іва́н Па́ўлавіч(8 лютага, 1921 - 9 жніўня 1976) - беларускі пісьменьнік, драматург, публицыст. Народны пісьменьнік Беларусі(1972).
Зьмест |
[рэдагаваць] Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і ў вёсцы Глінішча Хойніцкага раёну Гомельскай вобласьці. Пасьля заканчэньня сярэдняй школы №1 у Хойніках ўладкаваўся на працу ў Хойніцкі райкам камсамолу. У наступным годзе паступіў у Маскоўскі інстытут гісторыі, філязофіі і літаратуры. З першага курсу быў прызваны ў Савецкае войска. Улетку 1940-га ўдзельнічаў у вызваленьні Паўночнай Букавіны. З самага пачатку Вялікай Айчыннай вайны на фронце. 20 чэрвеня 1942 году пад Растовам быў цяжка паранены ў правае плячо. Накіраваны на лячэньне ў Тбілісі. Пасьля жыў у Бугуруслане(Арэнбурская вобласьць, Расея). З 1943 году на завочным аддзяленьні філялягічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэту, які працаваў у эвакуацыі на станцыі Сходня ў Маскоўскай вобласьці. Перавёўся на стацыянар і скончыў ўніверсітэт у 1945 годзе ўжо ў Менску, паступіў у асьпірантуру. У гэтым жа годзе ўступіў у саюз пісьменьніеаў БССР. Выкладаў беларускую літаратуру ва ўніверсітэце, працаваў у рэдакцыі літаратурнага часопіса "Полымя", у апараце ЦК КПБ. У 1966 годзе Іван Мележ становіцца сакратаром Саюзу пісьменьнікаў БССР, у 1971 - 1974 намесьнік старшыні гэтай арганізацыі. Адначасова з 1967 да 1976 году дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
[рэдагаваць] Творчасьць
У 1939 годзе дэбютаваў у літаратуры вершам "Радзіме" (ґазэта "Чырвоная зьмена"). Упершыню празаічны твор Івана Мележа апублікаваны ў 1943 годзе ў ґазэце "Бугурусланская праўда".
[рэдагаваць] Зборнікі
- "У завіруху" (1946)
- "Гарачы жнівень" (1948)
- "Заўсёды наперадзе" (нарыс, 1948)
- "Блізкае і далёкае" (1954)
- "У гарах дажджы" (1957)
- "Што ён за чалавек" (апавяданні, аповесці, нарысы, 1961)
- "Жыцьцёвыя клопаты" (нарысы, эсэ, крытычныя артыкулы, 1975)
- "Белыя вішні і яблыні" (1976)
- "Першая кніга: Дзённікі, сшыткі, з запісных кніжак" (1977)
[рэдагаваць] Раманы
- "Менскі напрамак" (1952, дапрацаванае выданьне выйшла ў 1972)
- "Людзі на балоце" (1962, экранізаваны ў 1981 годзе)
- "Подых навальніцы" (1966, экранізаваны ў 1982 годзе)
- "Завеі, сьнежань" (1978)
[рэдагаваць] П'есы
- "Пакуль вы маладыя" (1956, пастаўлена ў 1957, асобнае выданьне - 1957)
- "Дні нашага нараджэньня" (1958)
- "Хто прыйшоў уночы" (1959, асобнае выданьне - 1966)
Па матывах раманаў "Людзі на балоце","Подых навальніцы" і "Завеі, сьнежань" у 1982 годзе зьняты фільм "Апейка"[1].
[рэдагаваць] Узнагароды
- Літаратурная прэмія імя Якуба Коласа (1962) за раман "Людзі на балоце"
- Народны пісьменьнік БССР (1972)
- Ленінская прэмія (1972) за раманы "Людзі на балоце" і "Подых навальніцы"
- Дзяржаўная прэмія БССР імя Якуба Коласа(1976) за зборнік крытычных нарысаў і артыкулаў "Жыцьцёвыя клопаты"(пасьмяротна)
|
|
Гэта — накід артыкула пра пісьменьніка альбо пісьменьніцу. |
|---|
[рэдагаваць] Крыніцы
- ↑ Все белорусские фильмы. Т. 2. Игровое кино (1926-1970). Каталог-справочник. Минск: Бел.наука, 2001. 240 c.
[рэдагаваць] Літаратура
- Драздова,Зінаіда Уладзімірауна.Майстэрства слова : Моуна-стылявыя асаблiвасцi "Палескай хронiкi" Iвана Мележа / З.У.Драздова; АН БеларусI. Iн-т лIтаратуры iмя Я.Купалы. - Мн. : Навука і тэхніка, 1993. - 136с. - ISBN 5-343-00967-0
- Ляшук, Вера Якаулеуна.Іван Мележ у школе : Дапаможнiк для настаунiкау агульнаадукацыйных устаноу / В.Я.Ляшук. - Мн. : Аверсэв, 2002. - 191с. - (Вывучэнне творчасці пісьменніка) (Школьнікам, абітурыентам, навучэнцам.). - ISBN 985-478-023-6
- Кулешов, Ф. И.Подвиг художника : литературный путь И. Мележа. - Минск : Изд-во БГУ им. В. И. Ленина, 1982.
