Ізраіль
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| מדינת ישראל (Medīnat (Y)isra'el) دولة إسرائيل (Dawlat Isrā'īl) |
|||||
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: няма | |||||
![]() |
|||||
| Афіцыйная мова | Іўрыт, арабская | ||||
| Сталіца | Ерусалім — фактычна, але не прызнаецца сусьветнай супольнасьцю; Тэль-Авіў — прызнаецца ў якасьці сталіцы ААН і замежнымі краінамі[1][2] | ||||
| Найбуйнейшы горад | Ерусалім | ||||
| Урад | Парлямэнцкая дэмакратыя Шымон Пэрэс Біньямін Нэтаньягу |
||||
| Плошча - Агульная - Адсотак вады |
150-е месца ў сьвеце 20 770 км² 2% |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2008) - Шчыльнасьць |
98-е месца ў сьвеце 7 282 000 345/км² |
||||
| СУП - Агульны (2007) - на душу насельніцтва |
42-е месца ў сьвеце $232,75 мільярду $33 299 |
||||
| Валюта | Новы ізраільскі шэкель (ILS) |
||||
| Незалежнасьць - ад Вялікабрытаніі |
14 траўня 1948 |
||||
| Дзяржаўны гімн | «Hatikvah» | ||||
| Аўтамабільны знак | IL | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .il | ||||
| Тэлефонны код | +972 | ||||
Дзяржа́ва Ізра́іль (па-габрэйску: מדינת ישראל, Medinat Yisra’el, па-арабску: ْلَةْ إِسْرَائِيل', Dawlat Isrā'īl) — краіна ў Азіі, на ўсходнім ўзьбярэжжы Міжземнага мора.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- Асноўны артыкул: Араба-ізраільская вайна 1948 году
Араба-ізраільская вайна 1948 году — назва першай вайны супраць Ізраіля, у Ізраілі яна завецца «Вайна за незалежнасьць» (Іўрыт: מלחמת העצמאות). У гэтай вайне Эгіпэт, Сырыя, Лібан, Трансіарданія, Саудаўская Арабія й Ірак напалі на толькі што створаны Ізраіль з мэтай зьнішчэньня новай дзяржавы/ Паводле рэзалюцыі 181 Генэральнай асамблеі ААН ад 29 лістапада 1947 году аб падзеле брытанскай калёніі Палестына, на яе тэрыторыі павінны былі быць створаныя дзьве незалежныя дзяржавы — габрэйская й арабская, а таксама Вялікі Ерусалім — тэрыторыя, падкантрольная ААН. Кожная з дзяржаў павінна была складацца з трох тэрыторый, якія мяжуюць адна з адной толькі кутамі. Напад арабскіх войскаў меў месца ў ноч утварэньня дзяржавы Ізраіль, 14 траўня 1948. Стварэньнем Цахал 31 траўня, дастаўкамі зброі звонку, у першую чаргу праз краіны — саюзнікі СССР, і фінансавай дапамогай ЗША Ізраіль ужо ў чэрвені 1948 здолеў пачаць контрнаступленьне. У выніку араба-ізраільскай вайны 1948 году каля паловы тэрыторый, вылучаных пад арабскую дзяржаву, а таксама Заходні Ерусалім апынуліся пад кантролем дзяржавы Ізраіль. Астатнія арабскія тэрыторыі, а таксама Ўсходні Ерусалім, апынуліся пад кантролем Ярданіі і Эгіпта і заставаліся пад іх кіраваньнем да Шасьцідзённай вайны 1967 году, у выніку якой Ізраіль акупаваў усю тэрыторыю Палестыны. З красавіка па сьнежань 1948 каля 720 000 палестынцаў сталі ўцекачамі (што атрымала ў арабскім сьвеце назву аль-На́кба (Arabic: النكبة) — «Катастрофа»). З прычыны вайны, у Емэне, Эгіпце, Лібіі, Сырыі й Іраку прайшлі антыгабрэйскія дэманстрацыі й арганізаваныя жорсткія пагромы. Каля 600 000 габрэяў рэпатрыяваліся ў Ізраіль. Да пачатку 1980-х гадоў арабскія дзяржавы (за выключэньнем Эгіпта) не прызнавалі правы дзяржавы Ізраіль на існаваньне й падтрымлівалі прэтэнзіі палестынскіх арабаў на ўсю тэрыторыю Палестыны.
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Геаграфія
[рэдагаваць] Эканоміка
[рэдагаваць] Дэмаграфія
[рэдагаваць] Беларусы ў Ізраілі
У Ізраілі пастаянна пражывае шмат беларусаў і беларускіх габрэяў, такіх людзей налічваецца болей за 150 тысячаў. Шмат хто зь іх застаецца грамадзянамі Беларусі.
[рэдагаваць] Транспарт
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Спорт
[рэдагаваць] Крыніцы
- ^ У адпаведнасьці зь некалькімі рэзалюцыямі ААН (у прыватнасьці, рэзалюцыя ГА ААН № 194 ад 11 сьнежня 1948 году), усталяваны статус Ерусаліма як муніцыпалітэта, зьмешчанага пад міжнародным кіраваньнем.
- ^ Ізраіль абвясьціў Ерусалім сталіцай у 1949 годзе адразу пасьля Войны за незалежнасьць, аднак пасольствы большасьці краін разьмешчаныя ў Тэль-Авіве, Рамат-Гане і Герцліі — Сайт Кнэсэту
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Ізраіль — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
- Рашэд Чоўдхуры. «Расплюшчыць вочы на зямлю абяцаную»
- Вольф Рубінчык. «ААН-шмаан, ці У пошуках трэцяга шляху»
| Краіны Азіі |
|---|
| Азэрбайджан | Аман | Армэнія | Аўганістан | Банґлядэш | Бахрэйн | Брунэй | Бутан | Віетнам | Грузія | Емэн | Злучаныя Арабскія Эміраты | Ізраіль | Інданэзія | Індыя | Ірак | Іран | Казахстан | Камбоджа | Катар | Кіпр | Кітай | Кувэйт | Кыргыстан | Лаос | Лібан | Малайзія | Мальдыўскія выспы | Манголія | М'янма | Нэпал | Пакістан | Паўднёвая Карэя | Паўночная Карэя | Расея | Рэспубліка Кітай (Тайвань) | Саудаўская Арабія | Сынґапур | Сырыя | Таджыкістан | Тайлянд | Туркмэністан | Турцыя | Тымор-Лешці | Узбэкістан | Філіпіны | Шры-Ланка | Эгіпет | Японія | Ярданія |
| Непрызнаныя тэрыторыі: Абхазія | Ганконґ | Курдыстан | Макао | Нагорны Карабах | Палестына |
