Ізраіль
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Дзяржа́ва Ізра́іль (на іўрыце: מדינת ישראל, Medinat Yisra'el, па-арабску: ْلَةْ إِسْرَائِيل, Dawlat Isrā'īl) – краіна ў Азіі, на ўсходнім ўзьбярэжжы Міжземнага мора.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: няма | |||||
![]() |
|||||
| Афіцыйная мова | Іўрыт, арабская | ||||
| Сталіца | Ерусалім - фактычна, але не прызнаецца сусветным супольствам; Тэль-Авіў - прызнаецца ў якасці сталіцы ААН і замежнымі краінамі | ||||
| Найбуйнейшы горад | Ерусалім | ||||
| Урад | Парлямэнцкая дэмакратыя Мошэ Кацаў Эгуд Ольмэрт |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
150-е месца ў сьвеце 20 770 км2 2% |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2005) - Шчыльнасьць |
97-е месца ў сьвеце 7 005 400 333/км² |
||||
| СУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва |
52-е месца ў сьвеце $163,45 мільярду $22 944 |
||||
| Валюта | Новы ізраільскі шэкель (ILS) |
||||
| Часавы пас - улетку |
(UTC+2) (UTC+3) |
||||
| Незалежнасьць - ад Вялікабрытаніі |
14 траўня 1948 |
||||
| Дзяржаўны гімн | Hatikvah | ||||
| Аўтамабільны знак | IL | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .il | ||||
| Тэлефонны код | +972 |
||||
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
Араба-ізраільская вайна 1948 году.
Араба-ізраільская вайна 1948 году — назва першай вайны супраць Ізраіля, у Ізраілі яна завецца «Вайна за незалежнасьць» (Іўрыт: מלחמת העצמאות). У гэтай вайне Эгіпэт, Сырыя, Лібан, Трансіарданія, Саудаўская Арабія й Ірак напалі на толькі што створаны Ізраіль з мэтай зьнішчэньня новай дзяржавы Паводле рэзалюцыі 181 Генэральнай асамблеі ААН ад 29 лістапада 1947 году аб падзеле брытанскай калёніі Палестына, на яе тэрыторыі павінны былі быць створаныя дзьве незалежныя дзяржавы — габрэйская й арабская, а таксама Вялікі Ерусалім — тэрыторыя, падкантрольная ААН. Кожнае з дзяржаў павінна была складацца з трох тэрыторый, якія мяжуюць адна з адной толькі кутамі. Напад арабскіх войскаў меў месца ў ноч утварэньня дзяржавы Ізраіль, 14 траўня 1948. Стварэньнем Цахал 31 траўня, дастаўкамі зброі звонку, у першую чаргу праз краіны - саюзнікі СССР, і фінансавай дапамогай ЗША Ізраіль ужо ў чэрвені 1948 здолеў пачаць контрнаступленьне. У выніку араба-ізраільскай вайны 1948 году каля паловы тэрыторый, вылучаных пад арабскую дзяржаву, а таксама Заходні Ерусалім апынуліся пад кантролем дзяржавы Ізраіль. Астатнія арабскія тэрыторыі, а таксама Ўсходні Ерусалім, апынуліся пад кантролем Ярданіі і Эгіпта і заставаліся пад іх кіраваньнем да Шасьцідзённай вайны 1967 году, у выніку якой Ізраіль акупаваў усю тэрыторыю Палестыны. З красавіка па сьнежань 1948 каля 720 000 палестынцаў сталі ўцякачамі (што атрымала ў арабскім сьвеце назву аль-На́кба (Arabic: النكبة) — «Катастрофа»). З прычыны вайны, у Емэне, Эгіпце, Лібіі, Сырыі й Іраку прайшлі антыгабрэйскія дэманстрацыі й арганізаваныя жорсткія пагромы. Каля 600 000 габрэяў рэпатрыявалася ў Ізраіль. Да пачатку 1980-х гадоў арабскія дзяржавы (за выключэннем Эгіпта) не прызнавалі правы дзяржавы Ізраіль на існаваньне й падтрымлівалі прэтэнзіі палестынскіх арабаў на ўсю тэрыторыю Палестыны.
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Геаграфія
[рэдагаваць] Эканоміка
[рэдагаваць] Дэмаграфія
[рэдагаваць] Транспарт
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Спорт
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
| Краіны Азіі |
|---|
| Азэрбайджан | Аман | Армэнія | Аўганістан | Бангладэш | Бахрэйн | Брунэй | Бутан | Віетнам | Грузія | Емэн | Злучаныя Арабскія Эміраты | Ізраіль | Інданэзія | Індыя | Ірак | Іран | Казахстан | Камбоджа | Катар | Кіпр | Кітай | Кувэйт | Кыргызстан | Лаос | Ліван | Малайзія | Мальдыўскія выспы | Манголія | М'янма | Нэпал | Пакістан | Паўднёвая Карэя | Паўночная Карэя | Расея | Рэспубліка Кітай (Тайвань) | Саудаўская Арабія | Сынгапур | Сырыя | Таджыкістан | Тайлянд | Туркмэністан | Турцыя | Тымор-Лешці | Узбэкістан | Філіпіны | Шры Лянка | Эгіпет | Японія | Ярданія |
| Спэцыяльныя тэрыторыі: Абхазія | Ганконг | Курдыстан | Макао | Нагорны Карабах | Палестына |


