Індура

Індура
Вобласьць:	Гарадзенская
Раён:	Гарадзенскі
Сельсавет:	Індурскі
Тэлефонны код:	+375 15(2)
Паштовы індэкс:	231712
Геаграфічныя каардынаты:	53°27′34″ пн. ш. 23°53′1″ у. д.
Індура на мапе Беларусі Індура

Індура — вёска ў Беларусі, на рацэ Індура. Цэнтар сельсавету Гарадзенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва 1481 чал. (1995). Знаходзіцца за 25 км на поўдзень ад Горадні, на аўтамабільнай дарозе Горадня — Вялікая Бераставіца.

Індура — даўняе мястэчка гістарычнай Гарадзеншчыны.

Гісторыя

Упершыню Індура згадваецца ў пач. XVI ст. як двор маршалка Яна Давойнавіча, які ў 1522 фундаваў тут драўляны касьцёл Сьвятой Тройцы, папярэдне ў 1525 заснаваўшы мястэчка. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Індура ўвайшла ў склад Гарадзенскага павету Троцкага ваяводзтва. У 2-й пал. XVI—XVII стст. мясьцінай валодалі Кішкі, Радзівілы, Пацы, Валовічы, Ісайкоўскія, Млечкі, у XVIII ст. — Агінскія, Салагубы, Масальскія. У Вялікую Паўночную вайну (1700—1721) у баі каля Індуры швэдскі генэрал Мэерфэльд атрымаў перамогу над расейска-саксонскім войскам. У 1720 у мястэчку ў часе кірмашу зьбіраўся для раскладкі падаткаў Літоўскі Ваад. У 1770—1780 тут жыў знакаміты цадзік Хайкель (Хаім) Індурскі, да якога зьязджаліся хасіды з усіх канцоў Вялікага Княства Літоўскага.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Індура апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе зрабілася цэнтрам воласьці Гарадзенскага павету. Мястэчка знаходзілася ў валоданьні Бжастоўскіх, Казлоўскіх. Станам на 1833 тут працавала 8 крамаў. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 314 двароў, касьцёл, царква, сынагога, 4 габрэйскія малітоўныя дамы, прыходзкая вучэльня, пошта, фэльчарскі пункт, бровар, 2 вінакурні, 16 майстэрняў, вапнавы завод, 8 корчмаў, таргі ў нядзелі.

Згодна з Рыскай мірнай дамовай (1921) Індура апынулася ў складзе міжваенннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам сельскай і мескай гмінаў Гарадзенскага павету Беластоцкага ваяводзтва. 4 і 6 сьнежня 1932 у мястэчку адбыліся дэманстрацыі сялянаў (каля 300 чал.) супраць падатковай палітыкі ўраду, у падтрымку выступленьняў сялянаў в. Баранава.

У 1939 Індура ўвайшла ў БССР, дзе 1 траўня 1940 атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і зрабіліся цэнтрам сельсавету. У Другую сусьветную вайну з чэрвеня 1941 да 21 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 29 сьнежня 1949 статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1995 тут было 562 двары.

Насельніцтва

• XIX стагодзьдзе: 1830 — 559 муж., зь іх шляхты 3, духоўнага стану 1, мяшчанаў-юдэяў 496, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 55, жабракоў 4; 1878 — 2426 чал., у тым ліку 2200 юдэяў; 1897 — 2681 чал.
• XX стагодзьдзе: 1971 — 1549 чал.; 1995 — 1288 чал.

Інфраструктура

У Індуры працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова, лякарня, дом культуры, бібліятэка, пошта.

Турыстычная інфармацыя

Выдатныя мясьціны

На паўноўна-заходняй ускраіне Індуры знаходзіцца гарадзішча XI—XIII стст.

• Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (1815)
• Могілкі: габрэйскія; старыя каталіцкія
• Сынагога (XVIII—XIX стст.)
• Царква Сьвятога Аляксандра Неўскага (1881)

Літаратура

• Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. ISBN 985-11-0041-2.
• Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010.— 488 с. ISBN 978-9955-773-33-7.
• Indura // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom III: Haag — Kępy. — Warszawa, 1882. S. 278.

Вонкавыя спасылкі

• Здымкі на Radzima.org

Індура ў сучасным адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле Беларусі