Авёс пасяўны

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Авёс пасяўны
Illustration Avena sativa0.jpg
Авёс пасяўны
Avena sativa
Клясыфікацыя
Царства Расьліны
Сямейства Каласьнічныя
Род Аднагадовыя травяністыя
Від Авёс
Падвід пасяўны
Бінамінальная намэнклятура
Avena sativa

Авёс пасяўны (па-лацінску: Avena sativa) — род аднагадовых травяністых расьлінаў сямейства каласьнічных. Каштоўная кармавая й харчовая культура.

Зьмест

Гісторыя [рэдагаваць]

Авёс пасяўны вырошчваецца з 2 стагодзьдзя да н.э., на тэрыторыі Беларусі з'явіўся ў 7 стагодзьдзі н.э. Спачатку быў пустазельлем у пасевах пшаніцы, ячменю й іншых кульутрных расьлін.[1] Пры пашырэньні на Поўдзень як больш халодаўстойлівы стаў ужывацца ў чыстых пасевах.

Біялёгія [рэдагаваць]

Расьліна добра расьце на аэраваных дзярнова-падзолістых супяшчаных і лёгкасугліністых глебах. У севазваротах сеецца пасьля ўгноенных азімых збожжавых, лёну, зернебабовых і прапашных культураў.

  • Тэрміны сяўбы самыя раньнія - як толькі пасьпее глеба.
  • Спосаб сяўбы - вузкарадковы.
  • Сярэдняя ўраджайнасьць - 2,3-2,5 т/га (найвялікшае - 7 т/га).[1]

На значных плошчах высяваецца на корм у сумесі з лубімам, вікай, гарохам і іншымі культурамі.

Раянаваныя сарты:[1]

  • Надзейны
  • Кондар
  • Эрбграф
  • Эндспурт

Асноўныя шкоднікі аўса пасяўнога:

  • Швэдзкая муха
  • Збожжавыя блохі
  • Чаромхава-каласьнічная тля
  • Каласьнічныя трыпсы

Асноўныя хваробы:[1]

  • Карончатая й сьцябловая ржа
  • Пыльная й цьвёрдая галаўня
  • Буры (чырвоны) бактэрыёз
  • Аліўкавая плесьня
  • Мучністая раса

Вонкавы выгляд [рэдагаваць]

Вышыня расьліны 70 – 110 см. Вэгетацыйны пэрыяд 85 – 115 сутак. Самаапыляльнік. Вільгацелюбівая, непатрабавальная да цяпла расьліна: усходы пераносяць кароткатэрміновыя замаразкі да -7С - -8С. Квіце ў ліпені.[1]

Уласьцівасьці [рэдагаваць]

Зерне мае бялку 9%-15,7%, крухмалу 21%-25%, абалоніны 7%-24%, тлушчу 2%-11%, вітаміны й мінэральныя солі.[1]

Выкарыстаньне [рэдагаваць]

Зерне перапрацоўваюць на крупы, муку, талакно. Аўсяную салому, зялёную масу, сена, сілас скормліваюць жывёле.

Пажыўнасьць 1 кг зерня аўса прынята за кармавую адзінку.

Крыніцы [рэдагаваць]

  1. ^ а б в г д е Г.А. Кім, Ф. І. Фамінчык. Авёс // Энцыклапедыя прыроды Беларусі: у 5 т. Т. 1: Ааліты ― Гасцінец / Рэдкал.: І. П. Шамякін (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — 574 с.: іл. — С. 23

Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]

Commons-logo.svg  Авёс пасяўнысховішча мультымэдыйных матэрыялаў