Алькенікі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Алькенікі
Valkininkai
Касьцёл Наведзінаў Найсьв. Панны Марыі
Касьцёл Наведзінаў Найсьв. Панны Марыі
Valkininkai COA.gif
Герб Алькенікаў
Першыя згадкі: 1387
Магдэбурскае права: 26 чэрвеня 1792
Павет: Аліцкі
Раён: Аранскі
Насельніцтва: 238 (2001)
Часавы пас:
• летні час:
UTC+2
UTC+3
Геаграфічныя каардынаты: 54°21′20″ пн. ш. 24°50′20″ у. д. / 54.35556° пн. ш. 24.83889° у. д. / 54.35556; 24.83889Каардынаты: 54°21′20″ пн. ш. 24°50′20″ у. д. / 54.35556° пн. ш. 24.83889° у. д. / 54.35556; 24.83889
Алькенікі на мапе Летувы
Алькенікі
Алькенікі
Алькенікі
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Альке́нікі (па-летувіску: Valkininkai) — мястэчка ў Аранскім раёне Аліцкага павету Летувы, на рацэ Мерачанка. Адміністрацыйны цэнтар Алькеніцкага староства. Насельніцтва 238 чал. (2001).

Знаходзяцца на поўдні краіны, за 22 км на паўночны ўсход ад Аранаў і за 55 км на паўднёвы захад ад Вільні. Згодна з сучаснай афіцыйнай летувіскай клясыфікацыяй мястэчка належыць да этнаграфічнага рэгіёну Дзукія.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першыя пісьмовыя згадкі пра Алькенікі зьяўляюцца ў пач. XV ст., уваходзілі ў склад Троцкага павету Вялікага Княства Літоўскага. У 1418 вялікі князь Вітаўт падараваў паселішча разам зь іншымі маёнткамі сваёй жонцы Ўльяне Гальшанскай.

З 1503 згадваюцца як цэнтар воласьці, пазьней — нягродавага староства. Каралева Бона заснавала ў Алькеніках касьцёл. У 1551 тут заснавалі дзяржаўную пушкарню, якая дзейнічала да сяр. XVII ст.

У XVII ст. у Алькеніках было 136 дымоў, згадваецца Руская вуліца, што сьведчыла пра наяўнасьць праваслаўнага насельніцтва[1].

Мескі герб з каралеўскага прывілею (1792)

У 1636 мечнік літоўскі М. К. Халецкі заснаваў Алькеніцкі кляштар францішканаў, дзе з 1765 захоўваліся рэліквіі Сьв. Баніфацыя.

У 1700 непадалёка ад паселішча адбылася Алькеніцкая бітва. З 1777 у Алькеніках дзейнічала парафіяльная школа. У 1789 тут было 112 дымоў.

26 чэрвеня 1792 атрымалі Магдэбурскае права і герб з выявай жоўтага льва на чырвоным тле. У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі.

У 19201922 уваходзілі ў склад Сярэдняй Літвы, пазьней — міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зьяўляліся сядзібай аднайменнай гміны.

З 1939 — у складзе Летувіскай ССР.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 1790 — 949 чал.
  • 1864 — 3182 чал. (1455 муж. і 1727 жан.)[2]
  • 1897 — 2619 чал.
  • 1959 — 769 чал.
  • 1970 — 410 чал.
  • 1987 — 277 чал.
  • 2001 — 238 чал.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Касьцёл Наведзінаў Найсьв. Панны Марыі (1837)
  • Могілкі: габрэйскія, каталіцкія

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Касьцёл Найсьв. Панны Марыі і кляштар францішканаў
  • Сынагога

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Алькенікі // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. С. 24
  2. ^ Olkieniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich(пол.). Tom VII: Netrebka — Perepiat. — Warszawa, 1886. S. 484

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Алькенікісховішча мультымэдыйных матэрыялаў