Альфрэд Вялікі
| Альфрэд Вялікі Ælfrǣd |
|
 |
|
| Помнік Альфрэда Вялікага ў Ўінчэстэры | |
| Кароль Ангельшчыны | |
| Наступнік | Эдўард Стары |
| Асабістыя зьвесткі | |
| Нарадзіўся | 849, Ўонтэдж, Оксфардшыр, Ангельшчына |
| Памёр | 26 кастрычніка 899, Ўінчэстэр, Ангельшчына |
| Дынастыя | Ўэсэкская дынастыя |
| Жонка | Элхсўіт |
| Бацька | Этэльўульф |
| Маці | Асбурга |
Альфрэд Вялікі (па-старажытнаангельску: Ælfrēd, Ælfrǣd; 849 — 26 кастрычніка 899) — кароль Ўэсэкса, які ўладарыў у 871—899 гадох[1]. У афіцыйных дакумэнтах выкарыстоўваў тытул: кароль Ангельшчыны. Знакаміты абаронай англа-саксонскіх каралестваў на поўдні Ангельшчыны ад вікінгскай навалы, за што атрымаў мянушку «Вялікі». То ёсьць адзіны ангельскі кароль з такой мянушкай. Дэталёва жыцьцё караля было апісана ўэйскім эпіскапам Асэрам. Рэфармаваў судзебную сыстэму й вайсковую структуру.
Альфрэд пасьпяхова адбіваў напды датчанаў, якія захапілі паўночна-усходнюю частку Ангельшчыны. Пры ім аднаўляліся гарады, сярод іх быў Лёндан. Спрыяў разьвіцьцю гандлю, рамёстваў і адукацыі, выдаў першы зборнік законаў — «Праўда караля Альфрэда» у якую ўвайшлі як усе старыя англасаксонскія законы гэтак і новыя каралеўскія ўказы.
Альфрэд зьяўляецца каталічным і праваслаўныі сьвятыі, але таксама й шануецца як герой хрысьціянскай царквы ў англіканскай камуне. Дзень сьвятога Альфрэда адзначаецца 26 кастрычніка.
Зьмест |
Біяграфія [рэдагаваць]
Дзяцінства [рэдагаваць]
Альфрэд нарадзіўся ў каралеўскім маёнтку Ванатынг (сучачны Ўонтэйдж) у Бэркшыры. Ён быў малодшым сынам Этельўульфа й Асбургі, братам Этэльбальда, Этельбэрта й Этэльрэда I. У дзяцінстве ён адрозьніваўся кволым здароўем, але ў яго быў моцны дух і неўтаймоўны характар. З самых малых гадоў ён гартаваў свой арганізм вайсковымі практыкаваньнямі й паляваньнем. Альфрэд стараўся ні ў чым не адставаць ад сваіх старэйшых братоў і дарослых воінаў і дабіўся ў гэтым посьпеху. Ужо ў юнацкім узросьце ён заўсёды змагаўся ў першых шэрагах, і да моманту атрыманьня кароны гэта быў ужо моцны й мужны воін, які карыстаўся аўтарытэтам у войску.
Першыя гады панаваньня [рэдагаваць]
Альфрэд стаў каралём Ўэсэкса пасьля сьмерці свайго старэйшага брата Этэльрэда I. Ён быў самым вучоным чалавекам паміж усімі сваімі суайчыньнікамі, бо ў 853 годзе, зьяўляючыся яшчэ дзіцем, ён па загадзе бацькі зьдзейсьніў паездку ў Рым, дзе папа рымскі Леў IV памазаў яго як будучага караля Ўэсэкса. Дзякуючы прыдворнаму выхаваньню Альфрэд ведаў мовы й працы старажытных пісьменьнікаў.
Аднак усё гэта ў пачатку панаваньня саслужылі яму дрэнную службу: калі раней ён заваяваў народны давер сваёй адвагай, то, зрабіўшыся каралём, Альфрэд неўзабаве страціў папулярнасьць. Ён мала паважаў веды й вопыт Ўітэнагемота, бо жадаў неабмежаванай улады, пра якую ён гэтак часта чытаў у рымскiх пісьменьнікаў; ён жадаў правесьці пераўтварэньні й прыдумляў новаўвядзеньні, няясныя й падазроныя для народа. Ён быў вельмі строгі, і ў гэтым саксы бачылі замах на іхныя старажытныя правы й свабоду. Пых караля, па сьведчаньні сучасьнікаў, быў такім вялікім, што ён не ганараваў просьбітаў прыёму й выслухваньня іхных скаргаў, а лічыў іх за нішто.
| Папярэднік няма |
Кароль Ангельшчыны 871—899 |
Наступнік Эдўард Старэйшы |
Крыніцы [рэдагаваць]
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
Альфрэд Вялікі — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
- Documentary - The Making of England: King Alfred (анг.)
- An Illustrated Biography of Alfred the Great (анг.)
|
||||||||||||||||||||||
.svg)
 |
Гэта — накід артыкула пра чалавека. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, пашырыўшы яго. |
