Аляксандар Ходзька

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Аляксандар Ходзька
Aleksander Chodźko
Aleksander Chodźko.JPG
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 30 жніўня 1804
Крывічы (цяпер — Мядзельскі раён, Беларусь)
Памёр 27 сьнежня 1891
Нуазі-ле-Сэк ля Парыжу, Францыя
Бацькі Ян Ходзька
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці паэт, фальклярыст, славіст, ўсходазнавец
Дэбют «Пастараль» // Dziennik Wileński, 1824 г.[1]
Wikisource-logo.svg Творы ў Вікікрыніцах

Аляксандар Ходзька (па-польску: Aleksander Chodźko; 30 жніўня 1804, Крывічы27 сьнежня 1891, Нуазі-ле-Сэк ля Парыжу) — паэт, фальклярыст і ўсходазнавец; брат Юзэфа і Міхала Ходзькі.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вучыўся ў Віленскай гімназіі. У 1820 годзе, падрыхтаваўшыся пад наглядам Тамаша Зана, паступіў на аддзяленьне літаратуры і мастацтваў Віленскага ўнівэрсытэту. Пазнаёміўся з Адамам Міцкевічам. Удзельнік Таварыства філярэтаў, за што ў 1823 быў арыштаваны і да 1824 знаходзіўся пад сьледзтвам. У 1825 годзе скончыў Віленскі ўнівэрсытэт з ступеньню кандыдата філязофіі.

Прадоўжыў вучобу ў Санкт-Пецярбургу ў Вучэбным аддзяленьні жывых моваў пры Азіяцкім дэпартамэнце Міністэрства замежных справаў. У часе вучобы зблізіўся з Адамам Міцкевічам, Аляксандрам Пушкіным, Васілём Жукоўскім. Адзінаццаць гадоў працаваў перакладчыкам, а затым сакратаром расейскага консульства ў Пэрсіі. У 1841 выехаў на адпачынак у Італію і Францыю. З 1842 году жыў у Парыжы, дзе сустрэўся з калегамі па вучобе і родных братоў Станіслава і Міхала. Выехаў у Лёндан, дзе сёлета выдаў свой збор паданьняў і песень народаў Пэрсіі. Адзін з гэтых твораў — «Прыгоды і імправізацыі Кёр-Аглы» на францускую мову пераклала Жорж Санд[1].

Вярнуўшыся ў Парыж, працаваў на ніве ўсходазнаўства. Выдаў «Пэрсыдзкую граматыку» (1852), за якую атрымаў ад Напалеона III крыж ганаровай лігі, напісаў дасьледваньне па курдзкай мове, падрыхтаваў размоўнік па турэцкай мове, а таксама працу пра помнікі стараславянскага пісьменства і інш[1]. У 18571883 прафэсар катэдры славянскіх моваў і літаратур у Калеж дэ Франс.

Памёр 27 сьнежня 1891 году ў Нуазі-ле-Сэк пад Парыжам іі пахаваны на могілках Манмарансі.

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 1829 выдаў зборнік «Паэзія», некаторыя песьні і баляды якога заснаваныя на беларускім фальклёры («Маліны», «Васілёк», «Алеся», «Зух», «Старац»). У зборнік ўвайшлі таксама пераклады навагрэцкіх і марлацкіх песень[1]. Азнаёміўшыся з зборнікам Адам Міцкевіч напісаў А. Ходзьку ліст з Жэнэвы:

« Тваю «Паэзію» мы чыталі тут зь вялікаю асалодаю... Ты выбраў добра: усе вершы маюць вартасьці, а многія цудоўныя, асабліва песьні і баляды[2] »

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в г Мархель, У. Як свечка перад згасаннем. Ян, Ігнат, Аляксандр, Міхал Ходзькі // Роднае слова. — Мн.: 1995. — № 12. — С. 38—42.
  2. ^ Korespondencja Adama Mickiewicza. — Wyd. 4. — Т. 3 С. 108..

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]