Андрэ Шварц-Барт
| Андрэ Шварц-Барт | |
| André Schwarz-Bart | |
| Асабістыя зьвесткі | |
| Нарадзіўся: | 28 траўня 1928 Мэц, Францыя |
| Памёр: | 30 верасьня 2006 Пуэнт-а-Пітр, Гвадэлупа |
| Грамадзянства: |  Францыя |
| Літаратурная дзейнасьць | |
| Род дзейнасьці: | пісьменьнік |
| Гады творчасьці: | 1950—2006 |
| Жанр: | раман |
| Значныя творы: | «Апошні з праведнікаў» (1959) |
| Прэміі: | Ерусалімская прэмія (1967) |
Андрэ Шварц-Барт (па-француску: André Schwarz-Bart; 28 траўня 1928 — 30 верасьня 2006) — францускі пісьменьнік польска-габрэйскага паходжаньня.
Зьмест |
[рэдагаваць] Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і польскіх габрэяў, якія пераехалі ў Францыю ў 1924 годзе. У 1942 годзе родныя Шварц-Барта былі дэпартаваны ў Аўшвіц і загінулі там. Уступіўшы ў пятнаццацігадовым узросьце ў рух Супраціву, Шварц-Барт быў неўзабаве арыштаваны немцамі, бег, далучыўся да партызанаў, затым уступіў у рэгулярнае францускае войска. Удзельнічаў у вызваленчай кампаніі 1944-45 гадох.
Пасьля вайны Шварц-Барт на працягу некалькіх гадоў працаваў сьлесарам, адначасова займаючыся самаадукацыяй, здаў у 1948 годзе іспыты на атэстат сталасьці й паступіў у Сарбону. Пісаць пачаткаў у 1950 годзе. Першая кніга Шварц-Барта — «Апошні праведнік» (1959, Ганкураўская прэмія) прынесла пісьменьніку шырокую вядомасьць. У 1967 годзе Шварц-Барт быў узнагароджаны Ерусалімскай прэміяй.
[рэдагаваць] Творчасьць
Кніга «Апошні праведнік» успрымаецца як хроніка. Андрэ шырока выкарыстоўвае габрэйскія крыніцы, ужывае габрэйскі фальклор, таксама ён грунтуецца на гістарычных дакумэнтах нацысцкіх перасьледаў. Рэальныя падзеі й выдумка існуюць у кнізе адначасова. У цэнтры апавяданьня — гісторыя габрэйскай сям’і, намаляваная на падставе легенды пра ламэд-вав цадзікім (трыццаць шэсьць праведнікаў). Шварц-Барт падыходзіць да легенды нетрадыцыйна, падчас бывае цяжка уявіць падабенства. Аўтар паказвае жудаснае рэаліі крывавых нацысцкіх перасьледаў — чорная старонка жыцьця габрэяў Эўропы. Пачатак генацыду нацыі паклалі крыжовыя паходы, у прыватнасьці, пагром у мястэчку Ёрк у XII ст. і згуба Ём-Това бэн Іцхака з Жуаньні, і да трэцяга рэйху — катастрофы эўрапейскага габрэйства.
Героі кнігі — чальцы сям’і Леві, нашчадкі Ём-Това, у кожным пакаленьні якіх ёсьць адзін утоены праведнік; апошні зь іх, Эрні, гіне ў газавай камэры. Цэнтральныя часткі рамана даюць карціну нарастаньня антысэміцкіх і нацысцкіх настрояў у ціхім правінцыйным нямецкім мястэчку вачамі габрэйскага дзіцяці. Вялікую цікавасьць уяўляюць шматлікія побытавыя сцэны й мова кнігі — эпічная, багатая мэтафарамі й аздобленая ідышызмамі. Адзін зь яе лейтматываў — даніна павагі й падзякі габрэям, якія на працягу стагоддзяў аддавалі перавагу сьмерць адмове ад веры бацькоў.
Гарачы абаронца бяздольных, Шварц-Барт прысьвяціў сваю далейшую літаратурную дзейнасьць праблемам народаў трэцяга сьвету й, адышоўшы ад габрэйскай тэмы, пачаў пісаць у сааўтарстве са сваёй жонкай Сымонай. Іх кніга «Страва са сьвініны з зялёнымі бананамі» (1967) была задумана як першы том рамана-эпапэі «Мулатка Саліцюд».
[рэдагаваць] Працы
- 1959 «Апошні праведнік» (Le Dernier des Justes)
- 1967 «Страва са сьвініны з зялёнымі бананамі» (Un plat de porc aux bananes vertes)
- 1972 «Мулатка Саліцюд» (La Mulâtresse Solitude)
- 1989 «Хвала чарнаскурай жанчыне» (Hommage à la femme noire)
- 2009 «Ранішняя зорка» (Étoile du matin)
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
| Ляўрэаты Ерусалімскай прэміі | |
|---|---|
|
Бэртран Расэл (1963) · Макс Фрыш (1965) · Андрэ Шварц-Барт (1967) · Іньяцыё Сылонэ (1969) · Хорхэ Луіс Борхэс (1971) · Эжэн Ёнэско (1973) · Сымона дэ Бавуар (1975) · Актавіё Пас (1977) · Ісая Бэрлін (1979) · Грэм Грын (1981) · Відыядхар Сураджпрасад Найпал (1983) · Мілан Кундэра (1985) · Джон Максвэл Кутзэе (1987) · Эрнэста Сабата (1989) · Зьбігнеў Гэрбэрт (1991) · Штэфан Гайм (1993) · Марыё Варгас Льлёса (1995) · Хорхэ Сэмпрун (1997) · Дон Дэліла (1999) · Сьюзан Зонтаг (2001) · Артур Мілер (2003) · Антоніё Лоба Антунэш (2005) · Лешак Калакоўскі (2007) · Харукі Муракамі (2009) · Іэн Мак'юэн (2011)
|
|
