Антопаль
| Антопаль | |
У цэнтры мястэчка |
|
| Вобласьць: | Берасьцейская |
| Раён: | Драгічынскі |
| Сельсавет: | Антопальскі |
| Насельніцтва: | 2 тыс. (2007) |
| Тэлефонны код: | +375 1644 |
| Паштовы індэкс: | 225850 |
| Геаграфічныя каардынаты: | 52°12′ пн. ш. 24°47′ у. д. / 52.2° пн. ш. 24.783° у. д.Каардынаты: 52°12′ пн. ш. 24°47′ у. д. / 52.2° пн. ш. 24.783° у. д. |
|
Антопаль на мапе Беларусі
Антопаль
|
|
Антопаль — мястэчка ў Беларусі. Цэнтар пассавету Драгічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Насельніцтва 2 тыс. чал. (2007). Знаходзіцца за 28 км на захад ад Драгічына, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Антопаль (лінія Берасьце — Лунінец); на аўтамабільнай дарозе Кобрынь — Драгічын.
Зьмест |
[рэдагаваць] Назва
На думку беларускага географа Вадзіма Жучкевіча тапонім «Антопаль» утварыўся ад імя Антон у спалучэньні з фармантам -поль (поле)[1].
[рэдагаваць] Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі пра Антопаль датуюцца XVI ст.[2], калі паселішча ўваходзіла ў склад Берасьцейскага павету Берасьцейскага ваяводзтва. У 1731 Антопаль атрымаў статус места і прывілей на 3 рэгулярныя кірмашы[3]. У сяр. XVIII ст. тут існаваў манастыр базылянаў, сынагога. У 1773 у месьце дзейнічала сярэдняя публічная школа (калегіюм) з ухілам на вывучэньне рыторыкі.
У выніку Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Антопаль апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі. Статус паселішча панізілі да мястэчка, якое ўвайшло ў Кобрынскі павет Слонімскай, з 1797 Літоўскай, з 1801 Гарадзенскай губэрні. На сяр. ХІХ ст. у мястэчку дзейнічалі каталіцкая капліца, касьцёл (збудаваны ў 1838) і царква.
У кан. ХІХ ст. у Антопалі было 2 праваслаўныя цэрквы, сынагога, 5 габрэйскіх малітоўных дамоў, школа, 42 крамы, 9 заезных двароў, 6 маслабойняў[4]. Паводле вынікаў перапісу (1897) у мястэчку было 1262 будынкі, працавала народная вучэльня.
Згодна з Рыскай мірнай дамовай (1921) Антопаль апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Кобрынскім павеце Палескага ваяводзтва. Станам на 1921 у мястэчку было 306 двароў. У 1931 Антопаль зноў атрымаў статус места, у гэты час тут дзейнічалі касьцёл, праваслаўная царква, пошта, чыгуначная станцыя на лініі Берасьце — Мікашэвічы.
У 1939 Антопаль увайшоў у БССР, дзе 15 студзеня 1940 атрымаў афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і зрабіўся цэнтрам раёну (з 1959 у Драгічынскім раёне). У Другую сусьветную вайну з 25 чэрвеня 1941 да 15 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.
- Даўнія графічныя выявы Антопаля
[рэдагаваць] Насельніцтва

- XIX стагодзьдзе: 1830 — 518 муж., зь іх шляхты 5, духоўнага стану 5, мяшчанаў-юдэяў 402, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 106[5]; 1860 — 1563 чал.[6]; 1897 — 3867 чал.[7]
- XX стагодзьдзе: 1921 — 2206 чал., у тым ліку 1792 габрэі; 1931 — 3 тыс. чал.[8]; 1940 — 3325 чал.; 1959 — 2260 чал.; 1969 — 5,9 тыс. чал.; 1989 — 2,7 тыс. чал.
- XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2007 — 2 тыс. чал.
[рэдагаваць] Адукацыя
У Антопалі працуюць сярэдняя і музычная школы, школа-інтэрнат.
[рэдагаваць] Мэдыцына
Мэдычныя паслугі надае местачковая лякарня.
[рэдагаваць] Культура
Дзейнічаюць дом культуры, 2 бібліятэкі, кінатэатар.
[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя
[рэдагаваць] Выдатныя мясьціны
- Будынак даўняга банку
- Гандлёвыя рады (XIX ст.)
- Касьцёл Сьвятога Андрэя Баболі (1938)
- Могілкі габрэйскія
- Парк пры сядзібе Бравэрнаў (1840-я)
- Царква Ўваскрэшаньня Хрыстова (1854)
[рэдагаваць] Страчаная спадчына
- Сядзіба Бравэрнаў (XVIII ст.)
[рэдагаваць] Галерэя
- Выдатныя мясьціны мястэчка
[рэдагаваць] Крыніцы
- ^ Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. С. 15.
- ^ Антопаль // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996.
- ^ Антополь // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.
- ^ Антополь // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Санкт-Петербург, 1890—1907.
- ^ Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 413.
- ^ Antopol // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880. S. 45.
- ^ Антопаль // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. С. 124.
- ^ Антопіль // Енциклопедія Українознавства. В 10 т. / Гол. ред. В.Кубійович.Т.1: Абаза Микола — Голов’янко Зиновій. — Львів, 1993. Репрінт видання 1955 року видавництва «Молоде життя».
[рэдагаваць] Літаратура
- Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996. ISBN 985-11-0036-6.
- Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. — 494 с., [8] к.: іл. ISBN 5-85700-074-2.
- Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010.— 488 с. ISBN 978-9955-773-33-7.
- Antopol // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880. S. 45.
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Антопаль — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Антопальскі пасялковы савет | |
|---|---|
| Цэнтар савету |
Антопаль
|
| Вёскі | |
| Драгічынскі раён | ||
|---|---|---|
| Горад | ||
| Мястэчка |
Антопаль
|
|
| Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі базавага ўзроўню | ||
| Месты і мястэчкі гістарычнай Берасьцейшчыны | |
|---|---|
|
Антопаль ¹ · Белая (1.06.1621) ² · Берасьце (15.08.1390) · Бяроза-Картуская · Вішніцы · Воўчын · Высокае-Літоўскае (1494) · Ганна · Гарадзец (10.12.1589) · Дакудава · Дамачава · Дывін (1642) · Камянец (26.06.1503) · Кобрынь (10.12.1589) · Кодань (1511) · Малеч (6.06.1645) · Міжрэчча (XV ст.) · Мілейчыцы (1516) · Пружаны (6.05.1589) · Пяшчатка (1530) · Ражанка · Славатычы (1577) · Сялец · Уладава (1534) · Чарнаўчыцы (1718) · Шарашоў (1726) · Янаў-Падляскі
|
|
| — ¹ Вылучаным пазначаюцца месты; — ² У дужках прыводзіцца час атрыманьня Магдэбурскага права | |