Антыґуа і Барбуда

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

	Гэты артыкул патрабуе ўдакладненьня артаграфіі. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, адрэдагаваўшы яго. (дапамога)

Antigua and Barbuda
(Сьцяг)
Нацыянальны дэвіз: Each Endeavouring, All Achieving
Афіцыйная мова	Ангельская
Сталіца	Сэнт-Джонс
Найбуйнейшы горад	Сэнт-Джонс
Урад Кіраўнік дзяржавы Генэрал-губэрнатар	Канстытуцыйная манархія Элізабэта II Люіз Лэйк-Тэк
Плошча  - Агульная  - Адсотак вады	198-е месца ў сьвеце 442 км² нязначны
Насельніцтва  - Агульнае (2005)  - Шчыльнасьць	197-е месца ў сьвеце 82 786 184/км²
СУП  - Агульны (2005)  - на душу насельніцтва	170 месца ў сьвеце $875,8 млн $12 586
Валюта	Усходне-карыбскі даляр (XCD)
Часавы пас  - улетку	AST (UTC-4) ADT (UTC-3)
Незалежнасьць  -ад Злучанага Каралеўства	1 лістапада 1981
Дзяржаўны гімн	«Fair Antigua and Barbuda»
Дамэн верхняга ўзроўню	.ag
Тэлефонны код	+1 268

Антыгуа і Барбуда (па-ангельску: Antigua and Barbuda) — астраўная краіна ў Карыбскім моры, на ягонай мяжы з Атлянтычным акіянам.

Насельніцтва — у асноўным негры. Вялікая частка вернікаў — пратэстанты.

Чалец Садружнасьці, Арганізацыі амерыканскіх дзяржаў.

Раздзел дзяржавы — манарх Вялікабрытаніі, прадстаўлены генерал-губернатарам.

Зьмест 1 Гісторыя 2 Палітыка 3 Адміністрацыйны падзел 4 Геаграфія 5 Эканоміка 6 Дэмаграфія 7 Транспарт 8 Культура 9 Спорт 10 Спасылкі 11 Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць] Гісторыя

У старажытнасьці выспы засялялі індзейцы-аравакі. У 13 ст. іх выцеснілі ваяўнічыя плямёны карыбаў. Выспы адкрытыя Хрыстафорам Калюмбам у 1493 падчас яго другой экспедыцыі.

З 1632 — валоданьне Вялікабрытаніі. Ангельцы заснавалі на Антыгуа плантацыйну гаспадарку (цукровы трыснёг, бавоўнік, тытунь, какосы), для гэтага сталі завозіць неграў-рабоў з Афрыкі.

У 1958—1962 Антыгуа — у складзе Вест-Індскай федэрацыі.

У лютым 1967 Ангельшчына падала Антыгуа статут «асацыяванага з Вялікабрытаніяй дзяржавы».

З 1 лістапада 1981 — незалежная дзяржава.

[рэдагаваць] Палітыка

Палітычная сістэма Антыгуа і Барбуда вызначаецца як федэральная парламенцкая манархія. Главой дзяржавы з'яўляецца манарх Вялікабрытаніі, які прызначае генерал-губернатара, які валодае прадстаўніцкімі функцыямі. Луіза Лейк-Тэк, прызначаная генерал-губернатарам у 2007 году, стала першай жанчынай-губернатарам у гісторыі Антыгуа і Барбуда, якая заняла гэты пост. Склад Рады міністраў (урада) Антыгуа і Барбуда сьцвярджаецца генерал-губернатарам па паданьні прэм'ер-міністра (з 23 сакавіка 2004 г. — Болдуін Спенсер). Прэм'ер-міністр з'яўляецца главой урада, якому прыналежыць выканаўчая ўлада.

Заканадаўчая ўлада прыналежыць ураду і абедзьвюм палатам парлямэнта Антыгуа і Барбуда. Двухпалатны парламент складаецца з Сената (уключае ў сябе 70 чальцоў, назначаных генерал-губернатарам) і Палаты прадстаўнікоў (уключае ў сябе 70 дэпутатаў, якіх абіраюць па мажарытарнай сістэме тэрмінам на 5 гадоў). Апошнія выбары адбыліся 23 сакавіка 2004 года, такім чынам наступныя выбары адбудуцца ў 2009 годзе. Па выніках апошніх выбараў Лейбарысцкая партыя заняла 4 месца ў парламенце, а Аб'яднаная прагрэсіўная партыя — 13.

Судовая ўлада прадстаўленая Ўсходне-карыбскім Вярхоўным судом (штаб-кватэра размешчаная ў Сэнт-Люсіі, адзін суддзя з'яўляецца рэзідэнтам Антыгуа і Барбуда і старшынюе ў Судзе агульнай юрысдыкцыі). Антыгуа і Барбуда таксама з'яўляецца чальцом Карыбскага суду справядлівасьці.

[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел

Тэрыторыя Антыґуа і Барбуда падзеленая на 6 акруг — Сэнт-Петер, Сэнт-Філіп, Сэнт-Джордж, Сэнт-Джон, Сэнт-Мэры, Сэнт-Крысоў — і 2 залежныя тэрыторыі: Барбуда і Редонда.

Акруга 1) Сэнт-Джордж (Saint George)   2) Сэнт-Джон (Saint John)   3) Сэнт-Мэры (Saint Mary)   4) Сэнт-Крысоў (Saint Paul)   5) Сэнт-Петер (Saint Peter)   6) Сэнт-Філіп (Saint Philip)

Сталіца Паргем (Parham) Сэнт-Джонс (Saint John’s) Боланс (Bolans) Док Нэльсана (Nelson’s Dockyard) Паргем (Parham) Карлайл (Carlisle)

[рэдагаваць] Геаграфія

Лежачы ў паўночна-усходняй часткі Карыбскага мора , Антыґуа знаходзіцца ў 480 км ад Пуэрта-Рыка. Барбуда, яго «маленькі брат», размешчаны ў 40 км да поўначы ад Антыґуа. Антыґуа – бясформенны выступ у Карыбскім моры, яго бераг мае шмат заліваў і бухт. Паўднёва-заходняя частка выспы – узвышша, і самай высокай кропкай Антыгуа з'яўляецца Пік Боггі (400 метраў над узроўнем мора). Вялікая частка выспы ўяўляе сабой раўніны і лясныя раёны. Барбуда гэта каралавая выспа, самая высокая кропка якога – 45 метраў над узроўнем мора. У заходняй частцы выспы знаходзіцца шырокая лагуна Кадрінгтон. Да тэрыторыі краіны таксама ставіцца незаселены скалісты астравок Редонда меней 2 км у дыяметры, які ляжыць ў 40 км на паўднёва-захад ад Антыґуа. З прычыны каланіяльнай высечкі лясоў на Антыґуа засталося вельмі мала зелені, і, у асноўным, расліны тут хмызняковыя. На выспе расце чацвёртая па велічыні мангравая лясная сістэма на Малых Антыльскіх выспах. Астраўныя салёныя сажалкі і нізіны прыцягваюць зуйкоў даўганогіх, чапль, качак і пеліканаў, а калібры жывуць у садах. На выспе Гвіяна ля паўночна-усходняга ўзбярэжжа Антыґуа захаваўся адзін з апошніх кавалачкаў трапічнага лесу, якія насяляюць трапічныя перапсмешнікі. На Гвіяне таксама жыве найбуйная калонія марскіх птушак, такіх як: трапічныя птушкі, ружовыя крачкі, бурыя крачкі і свісцячыя качкі. У лагуне Кадрінгтон на выспе Барбуда пражывае самая вялікая на Малых Антыльскіх выспах калонія птушак-фрэгатаў. Адна з самых рэдкіх змей міру, антыгуанскі полаз, пражывае на Вялікай Птушынай выспе.

[рэдагаваць] Эканоміка

Перавагі: турызм і звязаная з ім будаўнічая галіна. Фінансавы і камунікацыйны сектар у сувязі з вельмі выгаднай падатковай палітыкай у краіне.

Слабыя бакі: з-за малога дыверсіфікаваньня эканомікі высокая залежнасьць ад сусьветнага турыстычнага рынка. Пагаршэньне рэпутацыі ў сувязі з разглядамі па адмываньні грошай.

[рэдагаваць] Дэмаграфія

Насельніцтва — 69,8 тыс. (адзнака на ліпень 2008).

Этна-расавы склад: негры — 91 %, мулаты — 4,4 %, белыя — 1,7 %, іншыя — 2,9 % (па перапісе 2001 гады).

Гарадское насельніцтва — 36 %, сельскае — 64 %. Узроставую групу да 15 гадоў складаюць 28 % насельніцтва, ад 15 да 65 гадоў — 67 %, старэй 65 гадоў — 5 %.

Нараджальнасьць ацэньваецца ў 16,4 на 1000 жыхароў, смяротнасьць — 5,4 на 1000, эміграцыя — 6,0 на 1000, прырост насельніцтва — 0,5 %.

Сярэдняя працягласьць жыцьця: мужчыны — 70 гадоў, жанчыны — 75 гадоў.

[рэдагаваць] Транспарт

Аэрапорты

• усяго — 3, у тым ліку:
  • зь цьвёрдым пакрыцьцём — 2
  • без цьвёрдага пакрыцьця — 1

Аўтамабільныя дарогі

• усяго — 1165 км, у тым ліку:
  • зь цьвёрдым пакрыцьцём — 384 км
  • без цьвёрдага пакрыцьця — 781 км

Водны транспарт

• усяго — 1059 суднаў (больш 1000 грт) водазмяшчэньнем 8,158,597 грт/ 10,757,767 дэдвэйт

[рэдагаваць] Культура

[рэдагаваць] Спорт

	Гэта — накід артыкула па геаграфіі. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, напісаўшы яго.

[рэдагаваць] Спасылкі

• Геаграфія

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

п • а • р Краіны Паўночнай Амэрыкі
Антыґуа і Барбуда  · Багамы  · Барбадас  · Бэліз  · Гаіці  · Гандурас  · Ґватэмала  · Грэнада  · Дамініка  · Дамініканская Рэспубліка  · ЗША  · Канада  · Коста-Рыка  · Куба  · Мэксыка  · Нікарагуа  · Панама  · Сальвадор  · Сьвятая Люсія  · Сьвяты Вінцэнт і Грэнадзіны  · Сьвяты Кітс і Нэвіс  · Трынідад і Табага  · Ямайка
Залежныя тэрыторыі:	Амэрыканскія Вірґінскія выспы  · Ангілья  · Аруба  · Брытанскія Вірґінскія выспы  · Бэрмудзкія выспы  · Ґвадэлюпа  · Грэнляндыя  · Кайманавы выспы  · Кліпэртан  · Мансэрат  · Мартыніка  · Наваса  · Нідэрляндзкія Антылы  · Пуэрта-Рыка  · Сьвяты П'ер і Міквэлон  · Сэн-Бартэльмі  · Сэн-Мартэн  · Тэркс і Кэйкас

Краіны Карыбскага басэйну
Антыґуа і Барбуда | Багамы | Барбадас | Гаіці | Грэнада | Дамініка | Дамініканская Рэспубліка | Куба | Сьвятая Люсія | Сьвяты Вінцэнт і Грэнадзіны | Сьвяты Кітс і Нэвіс | Трынідад і Табага | Ямайка
Залежныя тэрыторыі: Амэрыканскія Вірґінскія выспы | Ангілья | Аруба | Брытанскія Вірґінскія выспы | Ґвадэлюпа | Кайманавы выспы | Мансэрат | Мартыніка | Наваса | Нідэрляндзкія Антылы | Пуэрта-Рыка | Тэркс і Кэйкас