Гіпэртанія

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
(Перанакіравана з «Артэрыяльная гіпэртэнзія»)
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Гіпэртанія (артэрыяльная гіпэртэнзія) — устойлівае падвышэньне артэрыяльнага ціску ад 140/90 мм рт. сл. і вышэй. Эсэнцыяльная гіпэртанія складае 90—95% выпадкаў хваробы. У астатніх выпадках дыягнастуюць другасныя, сымптаматычныя гіпэртаніі: нырачныя (нэфрагенныя) 3—4%, эндакрынныя 0,1—0,3%, гемадынамічныя, нэўралягічныя, стрэсавыя, абумоўленыя прыёмам некаторых рэчываў і АГ цяжарных, пры якіх павышэнне ціску крыві зьяўляецца адным з сымптомаў асноўнага захворваньня. Ад ускладненьняў хваробы ўзьнікаюць сардэчная астма(en), кровазьліцьцё ў мозаг (інсульт) і нырачная недастатковасьць(en), параліч(en) аднаго з бакоў цела(en) і гiпэртанiчны крыз(en). Ад хваробы пакутуе траціна дарослых ва ўсім сьвеце[1]. У 2009 г. павышаны ціск мелі 1,3 млн жыхароў Беларусі[2].

Папярэджаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадухіленьне хваробы ўлучае адмаўленьне паленьня(en) і ўжываньня сьпіртовых напояў, устойлівы расклад працы і адпачынку(en), 9-гадзінны начны сон і дзённы сон на працягу 1,5 гадзіны, жвавы адпачынак у выхадныя дні і паўсядзённае разьмінаньне, уніканьне ўжываньня жывёльных тлушчаў і тлустага мяса (найперш сьвініны(en)), выключэньне багатай на халестэрын(be) ежы (вяршкі, ікра(be), курыны жаўток(be), мазгі(be), масла(en), ныркі, печань і сьмятана) і абмежаваньне спажываньня солі 4 грамамі ў суткі. Таксама мэтазгодна спажываць ежу, багатую на ёд (кальмары, крабы, крыветкі(be) і марская капуста(be)), каль (гародніна, какава, садавіна і ягады(be)) і магн (гарох(be), зялёны гарошак(be), інжыр(en), кукуруза, курага, разынкі(en), соя, фасоля(be) і фінікі(en)).

Чыньнікі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Хваробе спрыяе тытунепаленьне, нэрвовае напружаньне, страх, няўпэўненасьць і нявырашаны ўнутраны канфлiкт, залiшнi шум(be) і гучная музыка, тлустая, салёная і вострая ежа, маларухомы лад жыцьця(en), ужываньне стэроідаў і трыцыклічных антыдэпрэсантаў[3].

Праявы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пры пачатковай ступені хваробы назіраецца галаўны боль, пачашчанае сэрцабiцьцё i адчуваньне цяжкасьцi ў патылiцы(en). Пры ўстойлівай ступені зьяўляецца запамарока, боль у вобласьцi сэрца, «аняменьне» рук i ног(en), мiльганьне «мушак» перад вачыма, пагаршаецца зрок(en). Таксама адзначаецца разлад сну(en), хуткая стамляльнасьць i раздражняльнасьць. У трэцяй ступені хваробы ўзьнікае моташнасьць(en) i слабасьць, ацёкі(en) і задышка[4].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Гіпэртаніясховішча мультымэдыйных матэрыялаў