Асіповічы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Гэты артыкул тычыцца гораду ў Магілёўскай вобласьці. Калі вас цікавяць іншыя сэнсы, глядзіце таксама Асіповічы (неадназначнасьць).

Каардынаты: 53°18′ пн. ш. 28°39′ у. д. ^(G)(O)

Асіповічы
Першыя згадкі	18 стагодзьдзе
Насельніцтва	34,3
Тэлефонны код	+375 2235
Паштовы індэкс	213759 — 213761, 213763 — 213765
Геаграфічныя каардынаты	53°18′ пн. ш. 28°39′ у. д. (G)
Месцазнаходжаньне Асіповічаў Асіповічы

Асіпо́вічы — горад у Магілёўскай вобласьці, цэнтар Асіповіцкага раёну Беларусі. Насельніцтва 34,3 тыс. чал. (2006).

Знаходзяцца за 136 км на паўднёвы захад ад Магілёва, за 3 км на поўдзень ад трасы Менск — Гомель. Буйны чыгуначны цэнтар — з Асіповічаў ідуць цягнікі на Менск, Гомель, Магілёў і Баранавічы. Чыгунка падзяляе места на 2 часткі.

Зьмест 1 Гісторыя 2 Насельніцтва 2.1 Адукацыя 2.2 Спорт 3 Эканоміка 4 Інфармацыя для турыстаў 4.1 Гісторыка-архітэктурныя каштоўнасьці 5 Галерэя 6 Крыніцы 7 Літаратура 8 Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць] Гісторыя

• XVIII ст.: першыя згадкі, вёска.
• 1872: за 2 км ад Асіповічаў заснаваная аднайменная станцыя Лібава-Роменскай чыгункі.
• 1890: станцыя Асіповічы займала на Лібава-Роменскай чыгунцы трэцяе месца па грузазвароце пасьля Рудзенска і Бярэзані.
• 1896: была праведзеная вузкакалейка Асіповічы — Дараганава.
• 1897: на месцы сучаснага места размяшчаліся: вёска, у якой пражывалі 526 жыхароў, мястэчка — 200 жыхароў і станцыя — каля 100 чалавек.^[1]
• 1899: каля станцыі Асіповічы быў пабудаваны лесапільны завод, праз 5 рокаў — другі, а таксама млын і некалькі жылых будынкаў.
• пач. ХХ ст.: налічвалі каля 150 будынкаў, 246 двароў. У мястэчку працавалі школа для дзяцей чыгуначнікаў і царкоўна-прыходзкая школа, паштова-тэлеграфнае аддзяленьне. Прамысловасьць складалася з паравознага дэпо, шпалапрапітнага і двух лесапільных заводаў, двух млыноў, сукнаваляльні, смалакурнага заводу, воўпабітнай майстэрні, піварозьліўнага заводу і шэрагу дробных кавальскіх, бандарных, каўбасных, гандлёвых і іншых установаў.
• 1922: цэнтар воласьці.
• 1924: мястэчка, цэнтар раёну Бабруйскай акругі.
• 1935: атрымалі статус места.
• 1938: у Магілёўскай вобласьці.
• 1944: у складзе Бабруйскай вобласьці.
• 1954: зноў у Магілёўскай вобласьці.
• 1962—1965: у складзе Бабруйскага раёну.

[рэдагаваць] Насельніцтва

• 1904 — 1178 чал.
• 1913 — 1244 чал.
• 1974 — 23 тыс. чал.^[2]
• 1991 — 34,6 тыс. чал.^[3]
• 2006 — 34,3 тыс. чал.

[рэдагаваць] Адукацыя

У месьце дзейнічаюць 4 сярэднія агульнаадукацыйныя школы, Асіповіцкая беларуская гімназія, Асіповіцкі прафэсійны ліцэй №8, 1 спэцшкола — інтэрнат, спартовая школа, школа мастацтваў.

[рэдагаваць] Спорт

У Асіповічах дзейнічаюць стадыёны «Юнацтва», «Лякаматыў», фізкультурна-аздараўленчыя комплексы на АЗАА і Асіповіцкім заводзе «Камаш». Папулярнасьцю ў месьцічаў карыстаюцца клюбы «Юны дэсантнік», прыхільнікаў цяжкай атлетыкі «Мускул», аэробікі, валейболу, «Бадзёрасьць», мотавэласпорту, шахматна-шашачны «Дэбют».

У чэрвені 2003 зарэгістраваная дзяржаўная ўстанова — фізкультурна-спартовы футбольны клюб «Асіповічы».

[рэдагаваць] Эканоміка

Прамысловасьць Асіповічаў прадстаўлена вытворчасьцю будаўнічых матэрыялаў, перапрацоўкай драўніны, харчовай прамысловасьцю.

• РУП «Асіповіцкі завод аўтамабільных агрэгатаў»
• СП ААТ «Дах»
• ААТ «Асіповіцкі малочны камбінат»
• РУП «Асіповіцкі завод камунальнага машынабудаваньня»
• ААТ «Асіповіцкі камбінат хлебапрадуктаў»

На рацэ Сьвіслач разьмешчаная Асіповіцкая ГЭС.

[рэдагаваць] Інфармацыя для турыстаў

Места налічвае 2 гасьцініцы. На Сьвіслачы, за 5 км ад места, у 1953 року створанае Асіповіцкае вадасховішча, якое стала галоўнай зонай адпачынку месьцічаў.

Працуюць гісторыка-краязнаўчы музэй і клюб дзіцячага і юнацкага турызму ды краязнаўства.

[рэдагаваць] Гісторыка-архітэктурныя каштоўнасьці

• Могілкі габрэйскія.
• Царква Ўзвышэньня Сьв. Крыжа (1826).

[рэдагаваць] Галерэя

Помнік лякаматыву ЭМ 726-23

Шыльда да 130-рочча места

Паравоз ЭМ 726-23

[рэдагаваць] Крыніцы

[рэдагаваць] Літаратура

• Осиповичи // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г.П. Пашков [и др.] ; под общ. ред. И.И. Пирожника. — Мн., 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9
• Асіповічы // Нашы гарады : [грамадска-палітычнае даведачнае выданне] / У. А. Малішэўскі, П. М. Пабока. — Мінск : Народная асвета, 1991. — 303 с. : фота. — ISBN 5-341-00240-7
• На спартыўнай арбіце // Памяць. Асіповіцкі раён. — Мн., 2002. С. 592—596.
• Osipowicze (2) // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom VII, s. 640

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

 Асіповічы — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• м. Асіповічы на Radzima.org
• Асіповічы // Гарады Беларусі: паводле Малішэўскі У.А., Пабока П.М. Нашы гарады

п • а • р Асіповіцкі раён
Горад	Асіповічы
Рабочыя пасёлкі	Татарка Ι Ялізава
Пасёлак	Градзянка
Вёскі	Агула Ι Азярышча Ι Аляксандраўка Ι Амінавічы Ι Асавок Ι Асіповічы 2-я Ι Асіповічы 3-я Ι Астроўкі Ι Асяродак Ι Баранцы Ι Бозак Ι Брадзішча Ι Брадок Ι Брыцалавічы Ι Буда (Лапіцкі сельсавет) Ι Буда (Сьвіслацкі сельсавет) Ι Булгары Ι Вайнілава Ι Верайцы Ι Bepxі Ι Востраў Ι Вуглата Ι Вязаўншча Ι Вязычын Ι Вязьзе Ι Вялікая Грава Ι Вялікі Бор Ι Вялшая Гарожа Ι Вярбілава Ι Вярэйцы Ι Галынка Ι Гоманаўка Ι Градзянец Ι Грынёўка Ι Дворышча Ι Дземенка Ι Дзераўцы Ι Дараганава Ι Дражня Ι Дрычын Ι Дубавое Ι Дубралева Ι Дубраўка Ι Дуброва Ι Жорнаўка Ι Жукаўка Ι Журавец Ι Жыцін Ι Забалацьце Ι Задняя Града Ι Заельнік Ι Залесьсе Ι Замошша Ι Заняцечча Ι Заручэўе Ι Засялечча Ι Зборск Ι Знаменка Ι Зорка Ι Ігнатоўка Ι Казімірава Ι Камарына (Вязьзеўскі сельсавет) Ι Камарына (Дараганаўскі сельсавет) Ι Каменічы Ι Канцы Ι Караны Ι Карытнае Ι Кастрычнік Ι Каўгары Ι Кляпчаны Мост Ι Копча Ι Коханаўка Ι Kpaі Ι Крамок Ι Краснае Ι Красьнік Ι Крынка Ι Крычавец Ι Лазовае Ι Лапічы Ι Лапковіца Ι Леніна Ι Ліпень Ι Лука Ι Ліцьвінава Ι Лочын Ι Лучыцы Ι Люлева Ι Майсеевічы Ι Малая Гарожа Ι Малая Грава Ι Малінаўка Ι Малоціна Ι Матавіла Ι Мязовічы Ι Навасёлкі Ι Няччо Ι Орча Ι Осава (Восава) Ι Пабокавічы Ι Пагарэлае Ι Паліцкае Ι Палядзьдзё Ι Паплавы Ι Пасекі Ι Паташня Ι Перарожкі Ι Пратасевічы Ι Пратасевічы 2-я Ι Прудок Ι Прыцерпа Ι Птушычы Ι Пясчанка Ι Радунічы Ι Ражнетава Ι Ражышча Ι Рафалін Ι Ручай Ι Сасновы Ι Семіровічы Ι Слабада Ι Слабодка Ι Слопішча Ι Смык Ι Ставішча Ι Сталяры Ι Старое Сяло Ι Сьвіслач Ι Сьвіханава Ι Сялец Ι Тарасавічы Ι Татаркавічы Ι Tpoіцкая Ι Убалацьце Ι Уборак Ι Ульянаўка Ι Усьціж Ι Хімное Ι Цэзарава Ι Цэль Ι Цяплухі Ι Чучча Ι Шэйпічы Ι Шыпы Ι Ягаднае Ι Яноўка Ι Ясень Ι Ясянец
Чыгуначныя станцыі	Дзераўцы Ι Лапічы Ι Уборак Ι Ялцоўка Ι Ямпаль Ι Ясень Ι Ясяноўка
Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі базавага ўзроўню	Acіпoвіцкі с/с • Вязьзеўскі с/с • Дараганаўскі с/с • Дрычынскі с/с • Каменіцкі с/с • Карытненскі с/с • Лапіцкі с/с • Ліпеньскі с/с • Пагарэльскі с/с • Пратасевіцкі с/с • Сьвіслацкі с/с • Ясенскі с/с

п • а • р Магілёўская вобласьць
Раёны	Амсьціслаўскі (Мсьціслаўскі) • Асіповіцкі • Бабруйскі • Быхаўскі • Бялыніцкі • Глускі • Горацкі • Дрыбінскі • Касьцюковіцкі • Кіраўскі • Клімавіцкі • Клічаўскі • Краснапольскі • Круглянскі • Крычаўскі • Магілёўскі • Прапошаскі (Слаўгарадзкі) • Хоцімскі • Чавускі • Чэрыкаўскі • Шклоўскі
Гарады / Месты	Амсьціслаў (Мсьціслаў) • Асіповічы • Бабруйск (абл. зн.) • Быхаў • Горкі • Кіраўск • Касьцюковічы • Клімавічы • Клічаў • Крычаў • Магілёў (абл. зн.) • Прапошаск (Слаўгарад) • Чавусы • Чэрыкаў • Шклоў
Мястэчкі	Бялынічы • Глуск • Глуша • Дрыбін • Краснапольле • Круглае • Татарка • Хоцімск • Ялізава