Аякс Амстэрдам

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Аякс
Ajax Amsterdam.png
Поўная назва Amsterdamsche Football Club Ajax NV
Заснаваны 18 сакавіка 1900
Горад Амстэрдам, Нідэрлянды
Стадыён Амстэрдам Арэна
Умяшчальнасьць: 52 342
Галоўны трэнэр Франк дэ Бур
Чэмпіянат Эрэдывізія
 · 2013—2014 1 месца
Афіцыйны сайт

Аякс (па-нідэрляндзку: Ajax) — нідэрляндзкі футбольны клюб з гораду Амстэрдам. Заснаваны ў 1900 годзе. 33-разовы чэмпіён Нідэрляндаў і 18-разовы ўладальнік Кубка Нідэрляндаў, 8-разовы Супэркубка Нідэрляндаў. Чатырохразовы пераможца Лігі чэмпіёнаў (1971, 1972, 1973, 1995). Уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў (1987), Кубка УЭФА (1992) і Міжкантынэнтальнага кубка (1972, 1995). Хатні стадыён клюбу, «Амстэрдам Арэна», быў адкрыты ў 1996 годзе. Ён зьяўляецца найбуйнейшым пасьля «Алімпійскага» футбольным стадыёнам у Нідэрляндах і месьціць больш за 52 тысячаў заўзятараў.

«Аякс» зьяўляецца самым тытулаваным клюбам у сваёй краіне. У сэзоне 2011—2012 гадоў «Аякс» перамог чэмпіянат Нідэрляндаў у 31 раз[1]. У 1971 годзе «Аякс» стаў другім нідэрляндзкім клюбам пасьля «Фэеноорда», які перамогаў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў, пераадолеўшы ў фінале грэцкі «Панатынаікос» зь лікам 2:0. У 1972 годзе клюб ў другі раз перамог у галоўным эўрапейскім клюбным трафэі, абыграўшы ў фінале італьянскі «Інтэрнацыянале» зь лікам 2:0. У 1973 годзе клюб у трэці раз запар стаў пераможцам Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў, перамогшы ў фінале італьянскі «Ювэнтус» зь лікам 1:0. «Аякс» стаў другім клюбам у гісторыі турніру пасьля гішпанскага «Рэала», хто здолеў перамагаць прэстыжны трафэй тры разы на запар і атрымаць права на сталае захаваньне ў сябе Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1995 годзе «Аякс» зноўку выйграў Лігу чэмпіёнаў, абыграўшы ў фінале італьянскі «Мілян».

«Аякс» зьяўляецца адным з чатырох уладальнікаў гэтак званага футбольнага «Вялікага шалёма» — пераможцаў Кубка або Лігі чэмпіёнаў, Кубка кубкаў і Кубка УЭФА. Акрамя таго, «Аякс» зьяўляецца рэкардсмэнам паводле колькасьці пераможаных Кубкаў Нідэрляндаў, то бок 18 перамогаў лічыцца на іхным рахунку.

Галоўным трэнэрам каманды зьяўляецца Франк дэ Бур, прызначаны на гэтую пасаду 3 студзеня 2011 году пасьля адстаўкі Мартына Ёля. Дзеючым капітанам клюбу зьяўляецца Сым дэ Ёнг, які стаў ім у ліпені 2012 году пасьля сыходу Яна Вэртонгена ў ангельскі «Тотэнгэм Готспур».

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Раньнія гады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гісторыя «Аякса» пачалася ў 1893 годзе, калі трое сяброў студэнтаў — Ган Дадэ, Карэл Рэсэр і Флёрыс Стэмпэль, вырашылі заснаваць уласную футбольную каманду, якая атрымала назву «Юніён» (нід. Union)[2]. Свае першыя матчы каманда праводзіла на ўскраіне Амстэрдама ў раёне Ньівэр-Амстэл. У юных футбалістаў быў нават сапраўдны скураны мяч, уладальнікам якога быў Ган Дадэ. Празь некалькі месяцаў пасьля заснаваньня клюб зьмяніў назву, атрымаўшы імя «Footh-Ball Club Ajax» (даслоўна «Нага-Мяч Клуб Аякс»), якія зьмяшчалі відавочную артаграфічную памылку. Зьмянілася таксама й месца правядзеньня матчаў, з гэтага часу каманда гуляла на лужку Вілемспарка, што ў Паўднёвым Амстэрдаме. За карыстаньнем поля за шэсьць месяцаў каманда заплаціла 15 гюльдэнаў.

У 1890-я гады ў Амстэрдаме й на ягоных ускраінах, стала зьяўляцца занадта шмат футбольных камандаў, якія займалі значную долю свабодных зямельных вучасткаў, таму ўлады гораду вырашылі ўвесьці больш жорсткія патрабаваньні да клюбаў, да таго ж, на тым месцы дзе гуляў «Аякс» плянавалася пабудаваць дамы. Пасьля гэтага шматлікія гульцы разьбегліся па іншых камандах, і таму ў 1896 годзе «Аякс» спыніў сваё існаваньне.

Станаўленьне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

«Аякс» у сэзоне 1900—1901 гадоў

14 сакавіка 1900 году дваццацітрохгадовы Флёрыс Стэмпэль выслаў сваім сябрам ліст, які ўтрымліваў запрашэньне на сустрэчу ў кавярню «Ост-Індыя» па вуліцы Кальвэрстрат, 2[3]. У нядзелю раніцою 18 сакавіка адбылося гістарычнае пасяджэньне сяброў Стэмпэла, на якім было вырашана стварыць новую каманду пад назвай «Football Club Ajax», імя якой ужо ня ўтрымлівала артаграфічных памылак. Стэмпэль стаў прэзыдэнтам клюбу, а ягоныя сябры, Ган Дадэ й Карэл Рэсэр, якія сталі сузаснавальнікамі, увайшлі ў першае афіцыйнае праўленьне клюбу. Затым «Аякс» уступіў у Футбольны зьвяз Амстэрдаму й арандаваў поле для хатніх гульняў на поўначы Амстэрдама ў раёне Бюйксьлётэргам.

29 верасьня 1900 году футбалісты «Аякса» правялі першую гульню ў спаборніцтве, якое праводзілася пад эгідай Футбольнага зьвяза Амстэрдама. Каманда атрымала перамогу над клюбам ДОСБ зь лікам 2:1, у складзе пераможцаў галамі адзначыліся Гэртэль і Гэйсьлер. «Аякс» завяршыў сэзон на другім месцы ў сваёй лізе, дзе ўсяго выступала 4 клюбы. У першы ж сэзон каманда прынесла прыбытак у памеры 4 гюльдэнаў і 31,5 цэнтаў, пра гэта паведамілі гульцы «Аякса» Гэртэль і Гэйсьлер, якія былі на той момант скарбнікамі клюбу.

8 красавіка 1901 году «Аякс» правёў першую ў сваёй гісторыі гульню за межамі Амстэрдама, а менавіта ў Гаарлеме. Гульцам ўпершыню прыйшлося дабірацца да месца гульні на цягніку. Супернікам «Аякса» па таварыскім матчу стала зборная Нідэрляндаў, якая ў выніку атрымала паразу ад клюбу з Амстэрдама зь лікам 1:4. З часам «Аякс» стаў вядомым як добра арганізаваны клюб, які ўсё больш прыцягваў да сабе лік гледачоў, але месца правядзеньня сваіх хатніх матчаў было не занадта зручным для гледачоў, бо даводзілася доўга дабірацца да месца правядзеньня матчу, хоць у каманды былі добрыя ўмовы, побач з полем у раёне Бюйксьлётэргам была ўласная распранальня. У 1901 годзе каманда пераехала на новае поле ў раён Лянвэг.

Стадыён[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першы сапраўдны стадыён з трыбунамі «Аякса» быў пабудаваны з дрэва ў 1911 годзе й называўся ён «Эт Гаўтэн». Пазьней клюб выступаў на стадыёне пабудаваным да летніх Алімпійскіх гульняў 1928 года, якія прайшлі ў Амстэрдаме. Гэты стадыён, які спраектаваў архітэктар Ян Вільс, атрымаў назву «Алімпійскі стадыён».

У 1934 годзе «Аякс» перабраўся на стадыён «Дэ Мэр» ва ўсходнім Амстэрдаме, на якім выступаў аж да 1996 году. Буйныя эўрапейскія сустрэчы клюб ўсё ж праводзіў на Алімпійскім стадыёне, умяшчальнасьць якога была большай.

У 1996 годзе «Аякс» пераехаў на ўласны новы стадыён у паўднёва-ўсходняй частцы гораду, названы «Амстэрдам Арэна», будаўніцтва якога абыйшлося клюбу ў 134 млн даляраў. Стадыён зьмяшчае 52 тысячаў чалавек, сярэдняя наведвальнасьць хатніх матчаў «Аякса» ў сэзоне 2004—2005 гадоў склала 48 тысячаў чалавек. Арэна мае рассоўны дах і зьяўляецца адным з самых сучасных стадыёнаў у Эўропе. Зрэшты, з-за даху, нават у рассунутым стане, унутры стадыёна назіраецца недахоп сонечнага сьвятла й вэнтыляцыі, з-за чаго істотна пагаршаецца якасьць поля. Стары стадыён «Дэ Мэр» быў пазьней зьнесены, а на ягоным месцы зьявіўся жылы сэктар.

Тытулы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Чэмпіён Нідэрляндаў: 33
    • 1918, 1919, 1931, 1932, 1934, 1937, 1939, 1947, 1957, 1960,
    • 1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1977, 1979, 1980, 1982,
    • 1983, 1985, 1990, 1994, 1995, 1996, 1998, 2002, 2004, 2011,
    • 2012, 2013, 2014
  • Уладальнік Кубка Нідэрляндаў: 18
    • 1917, 1943, 1961, 1967, 1970, 1971, 1972, 1979, 1983, 1986,
    • 1987, 1993, 1998, 1999, 2002, 2006, 2007, 2010

Склад[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Па стане на 3 студзеня 2014 году

Пазыцыя Імя Год нараджэньня
1 Сьцяг Нідэрляндаў Бр Кенэт Вэрмэйр 1986
2 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Рыкарда ван Рэйн 1991
4 Сьцяг Фінляндыі Аб Нікляс Майсандэр 1985
5 Сьцяг Даніі ПА Крыстыян Поўльсэн 1980
6 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Майк ван дэр Гоорн 1992
7 Сьцяг Даніі Нап Віктар Фішэр 1994
8 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Лерын Дуартэ 1990
9 Сьцяг Ісьляндыі Нап Кольбэйн Сыгтарсан 1990
10 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Сым дэ Ёнг (капітан) 1989
11 Сьцяг Гішпаніі Нап Боян Кркіч (ар. «Барсэлёна») 1990
12 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Ёэль Вэльтман 1992
15 Сьцяг Даніі Аб Мікалай Бойлесэн 1992
Пазыцыя Імя Год нараджэньня
16 Сьцяг Даніі Нап Люкас Андэрсэн 1994
17 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Дэлі Блінд 1990
18 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Дэві Кляасэн 1993
19 Сьцяг Швэцыі Нап Тубіяс Сана 1989
20 Сьцяг Даніі ПА Лясэ Шэнэ 1986
22 Сьцяг Нідэрляндаў Бр Яспэр Сылесэн 1989
24 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Стэфана Дэнсьвіль 1993
25 Сьцяг ПАР ПА Тулані Сэрэра 1990
27 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Рубэн Лігеон 1992
30 Сьцяг Нідэрляндаў Бр Мікі ван дэр Гарт 1994
34 Сьцяг Нідэрляндаў Нап Лэсьлі дэ Са 1993
42 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Яйра Рыдэвальд 1996

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Аякс Амстэрдамсховішча мультымэдыйных матэрыялаў