Барсэлёна

Барсэлёна
Barcelona
Герб Барсэлёны Сьцяг Барсэлёны
Першыя згадкі:	ІІІ стагодзьдзе да н.э.
Вобласьць:	Каталёнія
Мэр:	Жордзі Эрэў
Плошча:	100,4 км²
Насельніцтва • колькасьць: • шчыльнасьць:	1 605 602 15 969
Часавы пас: • летні час:	UTC+1 UTC+2
Тэлефонны код:	+35 93
Паштовы індэкс:	08001-08080
Геаграфічныя каардынаты:	41°23′ пн. ш. 2°11′ у. д.
Барсэлёна на мапе Гішпаніі Барсэлёна
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons
http://www.bcn.cat/

Барсэлё́на (па-гішпанску: Barcelona і па-каталёнску: Barcelona, мянушка: Barna) — горад у паўночна-усходняй Гішпаніі на ўзьбярэжжы Міжземнага мора. Горад зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам правінцыі з аналягічнай назвай і сталіцай Каталёніі. Знаходзіцца ў 120 км ад мяжы з Францыяй. Барсэлёна другі па колькасьці насельніцтва горад Гішпаніі й дзесяты Эўрапейскага Зьвязу. Зьяўляецца буйным прамысловым цэнтрам краіны. Мае вялікі марскі й аэрапорт.

Барсэлёна займае 100,4 км² плошчы, а колькасьць насельніцтва налічвае каля 1,7 млн. чалавек (разам з прыгарадамі — 3,8 млн. чалавек).

У 1992 годзе тут праходзілі Летнія Алімпійскія гульні.

Тапаніміка

Першакрыніца назвы Барсэлёна невядомая, наконт гэтага існуюць розныя тэорыі й інтэрпрэтацыі чытаньня. Назва места ўзьнікла магчыма з фінікійскае мовы як Баркэно (Barkeno). Маюцца сьведкі на старажытнай манэце з надпісам рукапісным ібэрыйскім шрыфтам , што гучыць на старажытна-грэцкай як Βαρκινών, Barkinṓn.

Гісторыя

Горад быў заснаваны ў ІІІ стагодзьдзі да н.э. як рымская калёнія, але паступова стала адной з буйных гандлёвых цэнтраў Міжземнага мора. Некаторы час горад належаў Картагену, але пасьля Другой Пунічнай вайны зноў увайшла ў склад Рымскай імпэрыі. Пасьля распаду Рымскай імпэрыі горад быў заваяваны ў 406 годзе вандаламі, а ў 416 годзе вэстготамі, якія ўтварылі ў Гішпаніі ўласную дзяржаву. Некаторы час Барсэлёна была сталіцай гэтай дзяржавы.

У 712 годзе горад быў заваяваны маўрамі й каля стагодзьдзя знаходзіўся пад іх уладай. У 801 годзе быў заваяваны сынам Карла Вялікага — Людовікам і стаў сталіцай краіны, залежнай ад імпэрыі Карла Вялікага. З 874 да 1137 года Барсэлёна была сталіцай незалежнага графства, а потым стала сталіцай Арагонскага каралеўства. Пасьля аб’яднаньня Арагона з Кастыліяй горад перажываў заняпад.

Падчас вайны за гішпанскую спадчыну 1705—1714 гадоў Барсэлёна была занятая ангельскімі войскамі. Падчас Напалеонаўскіх войнаў у Гішпаніі вакол Барсэлёны адбылася некалькі буйных бітваў. Падчас грамадзянскай вайны ў Гішпаніі горад быў цэнтрам рэспубліканскіх войскаў.

У ХХ стагодзьдзі Барсэлёна перажыла буйное разьвіцьцё гандлю й прамысловасьці. У наш час гэта сучасны горад, жыхары якога маюць высокі ўзровень жыцьця.

Клімат

Барсэлёна знаходзіцца ў зоне міжземнаморскага клімату, з цёплымі й вільготнымі зімамі й сухімі, сьпякотнымі летамі. Самыя нізкія тэмпэратуры назіраюцца ў студзені й лютым (+10 °C). Вельмі рэдка выпадае сьнег. Самымі сьпякотнымі месяцамі зьяўляюцца ліпень і жнівень, калі сярэдняя тэмпэратура сягае +30 °C (самая высокая зарэгістраваная тэмпэратура склада +38,6 °C).

Дэмаграфія

Барсэлёна з космасу

Насельніцтва горада налічвае каля 1,6 млн. чалавек, а разам з прыгарадамі каля 3,8 млн. чалавек. 62% насельніцтва гэта каталянцы, 23,5% — гішпанцы, 13,9% — іншыя (эквадорцы, пэруанцы, мараканцы, калюмбійцы, аргентынцы і г. д.).

У 1900 годзе колькасьць насельніцтва складала 533 тыс. чалавек хутка расла да 1950 года, калі ў Барсэлёну прыяжджалі жыхары меней разьвітых раёнаў краіны. Самая высокая колькасьць насельніцтва горада была ў 1979 годзе калі тут жыло 1 906 998 чалавек.

Адміністрацыйны падзел

З 1997 года Барсэлёна падзелена на 10 раёнаў:

• Сіўтат Вэля
• Ейшамплэ
• Санс-Монжуік
• Лэс Кортс
• Сарыя-Сан Жервасі
• Грасія
• Орта-Гінардо
• Ноў Барыс
• Сант Андрэў
• Сан Марті

Эканоміка

Барсэлёна зьяўляецца адным з першых раёнаў Эўропы, дзе пачалася індустрыялізацыя (у канцы XVIII стагодзьдзя). У сярэдзіне ХІХ стагодзьдзя Горад пераўтварыўся ў буйны цэнтар лёгкай прамысловасьці й машынабудаваньня. Пасьля гэтага прамысловасьць грала асноўную ролю ў жыцьці горада, але нашы дні абслугоўваючы сэктар пачынае пераважаць над прамысловым. У наш час асноўнымі галінамі прамысловасьці Барсэлёны зьяўляюцца лёгкая, хімічная, фармацэўтычная, аўтамабільная й электронная галіны. У Барсэлёне знаходзяцца аўтамабільныя заводы «СЕАТ», а так сама «Рэно», «Пэжо» и «Форд».

Барсэлёна штогод прымае кірмаш «La Fira», а так сама тут праводзяцца шматлікія міжнародныя эканамічныя форумы.

Вонкавыя спасылкі

• Раман Цыбульскі (5 сакавіка 2012) Усім хамон. Мультымэдыя-часопіс «34». Праверана 14 сакавіка 2012 г.