Белавусаўшчына
| Белавусаўшчына | |
| Вобласьць: | Берасьцейская |
| Раён: | Пружанскі |
| Сельсавет: | Пружанскі |
| Насельніцтва (2005) | |
| колькасьць: | 497 чал.[1] |
| Колькасьць двароў: | 201 |
| Часавы пас: | UTC+3 |
| Тэлефонны код: | +375 1632 |
| Паштовы індэкс: | 225178[2] |
| СААТА: | 1256848006 |
| Нумарны знак: | 1 |
| Геаграфічныя каардынаты: | 52°35′47″ пн. ш. 24°29′13″ у. д. / 52.59639° пн. ш. 24.48694° у. д.Каардынаты: 52°35′47″ пн. ш. 24°29′13″ у. д. / 52.59639° пн. ш. 24.48694° у. д. |
|
Белавусаўшчына на мапе Беларусі
 Белавусаўшчына
|
|
Белаву́саўшчына[3] — аграгарадок у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Белавусаўшчына ўваходзіць у склад Пружанскага сельсавету. Знаходзіцца за 5 км на паўночны ўсход ад Пружанаў, 18 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Берасьце. Насельніцтва — 497 жыхароў, 201 двор (2005).
Зьмест |
[рэдагаваць] Мінуўшчына
У XVI стагодзьдзі фальварак Белавусаўшчына ў складзе маёнтку ў Дабучыне, належаў землям Кобрынскай эканоміі ВКЛ.
Пасьля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай — у складзе Расейскай імпэрыі, у Дабучынскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні[4]. Уласнасьць графа Пятра Румянцава-Задунайскага, які неўзабаве прадаў пружанскі ключ кобрынскаму маршалку Паўлу Ягміну (1747—1808). Пасьля ягонай сьмерці маёнтак успадкаваў пляменьнік, таксама Павал Ягмін (1794—1865), маршалак шляхты Берасьцейскага павету.
Напрыканцы першай чвэрці XIX стагодзьдзя выкупленая Пятром Швыкоўскім гербу «Агеньчык». Пасьля ягонай сьмерці вёска і 1625 дзесяцінаў зямлі перайшлі ва ўласнасьць сына Міхала, затым унука Казімера. Міхал Швыкоўскі збудаваў тут сядзібу з паркам, садам, сажалкай, стайняй, сыраварняй, амбарам і склепам. Паводле перапісу 1897 року 55 жыхароў, 9 двароў.
Апошнімі ўладальнікамі Белавусаўшчыны былі Чарнецкія (Чарноцкія), да якіх маёнтак перайшоў у якасьці пасагу пры шлюбе пані Бароўскай зь Люцыянам Балеславам Чарноцкім. Па ягонай сьмерці (1905) сыны Юзэф і Міхал вырашылі не дзяліць маёнтак, які разам з фальваркам Чадзель ў 1907 року застаўся Міхалу. Юзэф Чарноцкі пасяліўся ў Багуслаўцах[5].
У міжваенны час — фальварак у гміне Дабучын Пружанскага павету Палескага ваяводзтва[6]. Белавусаўшчынай валодаў Міхал Чарнецкі, які дабудаваў сядзібу.
Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Паводле перапісу 1970 року пасёлак, 454 жыхары. У былой сядзібе разьмяшчалася дырэкцыя калгасу, школа, пасьля дом культуры. У лістападзе 2011 року сядзіба зруйнаваная. Гэта была апошняя драўляная шляхецкая сядзіба на Берасьцейшчыне[7].
[рэдагаваць] Інфраструктура
Крама, клюб, бібліятэка, аддзяленьне сувязі.
Экспэрымэнтальная база «Белавусаўшчына».
[рэдагаваць] Транспарт
Аўтамабільныя дарогі Н546 Белавусаўшчына — Вялікія Якавічы і Н554 Белавусаўшчына — Парасьляны[8].
[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя
[рэдагаваць] Страчаная спадчына
- Сядзібна-палацавы комплекс, збудаваны Міхаілам Швыкоўскім у другой палове XIX стагодзьдзя. Зруйнаваны ў 2011 року.
- Прысядзібны парк першай паловы XIX стагодзьдзя[9].
[рэдагаваць] Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
- Яўгенія Андрэеўна Мелісевіч, даярка, Герой Сацыялістычнай Працы[10]
[рэдагаваць] Крыніцы і заўвагі
- ^ Белавусаўшчына // Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 4, кн. 2. Брэсцкая вобласць / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2007. — С. 493
- ^ Алфавитный список улиц по Белоусовщина(рас.) Пружанский район. Белпошта. Праверана 18 лістапада 2011 г.
- ^ Дзяржаўны каталёг найменьняў геаграфічных аб’ектаў Рэспублікі Беларусь(рас.). Дзяржаўны цэнтар картографа-геадэзічных матэрыялаў і зьвестак Рэспублікі Беларусь. Праверана 4 траўня 2012 г.
- ^ Białosowszczyzna // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XV, cz. 1: Abablewo — Januszowo. — Warszawa, 1900. — S. 129
- ^ Andrzej Święciński. (26 ліпеня 2011) Wspomnienia prużańskie — Andrzej Święciński(пол.) Wierze ufam miłuję. Tadeusz Czernik. Праверана 19 студзеня 2012 г.
- ^ Białosowszczyzna, фальварак. Radzima.net. Праверана 4 траўня 2012 г.
- ^ Галіна Канцовік. (1 сьнежня 2011) Каля Пружан зруйнавалі апошнюю драўляную шляхецкую сядзібу Культура. Беларускія рэгіянальныя навіны. Праверана 1 сьнежня 2011 г.
- ^ Решение Брестского областного исполнительного комитета от 22 декабря 2007 г. №1094 «Об утверждении перечня местных автомобильных дорог Брестской области»(рас.) Спэцпраект «Зона». Валер Леванеўскі. Праверана 5 траўня 2012 г.
- ^ Тема 15. Культурное наследие старинных усадеб(рас.) Учебно-методическое пособие для студентов географического факультета
- ^ Вызначыліся ў працы // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Пружан. р-на / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.; Маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1992. ISBN 5-85700-094-7. — С. 420.
[рэдагаваць] Літаратура
- Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 4, кн. 2. Брэсцкая вобласць / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2007. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0303-0.
- Федорук Анатолий Тарасович. Белоусовщина // Старинные усадьбы Берестейщины. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2004. — 576 с. — ISBN 985-11-0305-5
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
- Белавусаўшчына на «Радзіме майго духу»
- Фатаздымкі на Глобусе Беларусі
- Сядзіба у Белавусаўшчыне(пол.)
| Пружанскі сельсавет | |
|---|---|
| Цэнтар савету |
Пружаны (не ўваходзяць)
|
| Пасёлак | |
| Аграгарадок |
Белавусаўшчына
|
| Вёскі |
Агароднікі · Арабнікі · Бузуны · Вялікія Якавічы · Гарадняны · Жадзены · Каштанаўка · Ляхі · Малыя Якавічы · Парасьляны · Плябанцы · Семянча I · Семянча II · Слабудка · Сланімцы
|
| Хутары | |
