Белгарад-Днястроўскі

	Белгарад-Днястроўскі
	Білгород-Дністровський
	; Фартэцыя
Герб Белгараду-Днястроўскага
Першыя згадкі:	498 да н. э.
Былыя назвы:	Белгарад
Вобласьць:	Адэская
Раён:	Белгарад-Днястроўскі
Плошча:	31 км²
Насельніцтва:	51 000 (2005)
Часавы пас:; • летні час:	UTC+2; UTC+3
Тэлефонны код:	+380 4849
Паштовы індэкс:	67700—67719
Геаграфічныя каардынаты:	46°11′32″ пн. ш. 30°20′0″ у. д. / 46.19222° пн. ш. 30.33333° у. д.Каардынаты: 46°11′32″ пн. ш. 30°20′0″ у. д. / 46.19222° пн. ш. 30.33333° у. д.
	Белгарад-Днястроўскі на мапе Ўкраіны Белгарад-Днястроўскі
	Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons
	Афіцыйны сайт места

Белгарад-Днястроўскі (па-ўкраінску: Білгород-Дністровський) — места ў Адэскай вобласьці Ўкраіны, на Днястроўскім лімане. Адміністрацыйны цэнтар Белгарад-Днястроўскага раёну. Знаходзіцца за 18 км ад Чорнага мора, за 100 км ад Адэсы. Чыгуначная станцыя. Порт.

ЮНЭСКА занесла Белгарад ў сьпіс найстарэйшых местаў Эўропы, што мелі бесьперапыннае існаваньне — побач з Рымам, Атэнамі і Ерусалімам.

[рэдагаваць] Гісторыя

Век Белгараду-Днястроўскага складае каля 2500 гадоў. Места шмат разоў зьмяняла назву (Ціра, Альба, Аспракастрон, Акчакерман, Чатаця-Албэ, Манкастра, Акерман), апошняе перайменаваньне адбылося пасьля далучэньня паўднёвай Бесарабіі да СССР (1940).

У IX ст. плямёны ўлічаў і тывэрцаў стварылі тут эканамічны, палітычны і гандлёвы цэнтар — Белгарад. З XIII ст. уваходзіў у склад Галіцка-Валынскага княства. У XIV ст. яго захапілі генуэзцы і перайменавалі ў Манкастра (Маўракастра).

У выніку бітвы на Сініх Водах (1362) перайшоў да пляменьніка Альгерда князь Юры Карыятавіч, які вёў актыўную барацьбу супраць татарскіх ўладароў.

У XV ст. вядомы пад назвай Чататаальба (Белая фартэцыя) перайшоў да Малдаўскага княства. У 1484 места захапіла Турэччына, перейменаваўшы яго 1503 у Акерман (Белы камень). У XVI—XVIII стст. быў сталіцай Белгарадзкай Арды. Паводле Бухарэсцкай мірнай дамовы 1812, якой скончылася расейска-турэцкая вайна, Акерман увайшоў у склад Расейскай імпэрыі.

З 1991 у складзе незалежнай Украіны.

[рэдагаваць] Чорны Горад

Асноўны артыкул: Чорны Горад

У 1421^[1] на месцы цяперашняга прадмесьця Белгараду-Днястроўскага (на супрацьлеглым ад цэнтру места беразе Днястра) вялікі князь літоўскі Вітаўт заснаваў умацаванае места, якое атрымала назву Чорны Горад.^[2]

Фартэцыя згадваецца ў сьпісе замкаў, складзеным па яго сьмерці ў 1430.^[3]

[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя

Белгарад-Днястроўскі мае шэраг цікавых турыстычных аб’ектаў:

Акерманская фартэцыя (XV ст.).
Армянская царква (XІV ст.).
Баўгарская царква (1840).
Грэцкая царква (XIII ст.).
Падземная царква Іаана Сучаўскага (XIV—XIX ст.).
Раскопкі старадаўняга места Ціра( V ст. да н.э.).
Сьвята-Ўшэсьценскі сабор (1815—1820).
Сьвята-Мікалаеўская царква (1867).
Скіфская магіла.
Сармацкі склеп (III ст. н.э.).

[рэдагаваць] Крыніцы

^ Віктар Цемушаў. Белгарад // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. С. 63
^ Додаток В: Оригінальні тексти та їх давні і сучасні переклади (до розділу 2) // Вирський Д. Річпосполитська історіографія України (ХVI — середина ХVII ст.) — К.: Інститут історії України НАН України, 2008. — У 2-х ч. — Ч.2 (Додатки). С. 99
^ Р. Ю. Кочкуров. История символов Николаевщины // «Гербоведъ» №57, С. 39—44.

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Белгарад-Днястроўскі — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

[0] Віктар Цемушаў. Белгарад // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. С. 63

[rp-1] Додаток В: Оригінальні тексти та їх давні і сучасні переклади (до розділу 2) // Вирський Д. Річпосполитська історіографія України (ХVI — середина ХVII ст.) — К.: Інститут історії України НАН України, 2008. — У 2-х ч. — Ч.2 (Додатки). С. 99

[2] Р. Ю. Кочкуров. История символов Николаевщины // «Гербоведъ» №57, С. 39—44.

[1]

[2]

[3]

п • а • р Адэская вобласьць

Раёны	Авідзіёпальскі • Ананьеўскі • Арцыскі • Балградзкі • Балцкі • Белгарад-Днястроўскі • Бяляеўскі • Бярэзаўскі • Вялікаміхайлаўскі • Іванаўскі • Ізмаільскі • Кадымскі • Камінтэрнаўскі • Катоўскі • Кілійскі • Краснаакнянскі • Любашаўскі • Мікалаеўскі • Разьдзельнянскі • Рэнійскі • Сарацкі • Саўранскі • Тарутынскі • Татарбунарскі • Фрунзаўскі • Шыраеўскі

Гарады / Месты абласнога значэньня	Адэса • Белгарад-Днястроўскі • Ізмаіл • Ільлічоўск • Катоўск • Тэпладар • Южнае

Белгарад-Днястроўскі

Зьмест

[рэдагаваць] Гісторыя

[рэдагаваць] Чорны Горад

[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя

[рэдагаваць] Крыніцы

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Асабістыя прылады

Прасторы назваў

Варыянты

Прагляды

Дзеяньні

Пошук

Навігацыя

Удзел

Інструмэнты

На іншых мовах

п • а • р Вялікае Княства Літоўскае ў Паўночным Прычарнамор'і

Балаклей (Баланава ¹) • Вітаўка (Мікалаеў) • Вітаўтаў Мост (Первамайск) • Вітутаў (Брод) • Гедвілава (Крывое Возера) • Дашаў (Ачакаў) • Каравул (Рашкаў) • Кацюбееў (Адэса) • Маяк-Караул (Маякі) • Саколец (Вазьнясенск) • Сьвятога Яна (Бэрыслаў ²) • Чорны Горад (Белгарад-Днястроўскі ³)

- ¹ паводле адной з вэрсіяў; - ² згодна зь іншым меркаваньнем — на месцы сучаснага Хэрсона; - ³ цяпер у ягоных межах, сам Белгарад быў заснаваны значна раней;