Берасьцейскі павет
| Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка | |
| Берасьцейскі павет | |
| Краіна | Вялікае Княства Літоўскае |
| Адміністрацыйны цэнтар | Берасьце |
| Старосты | Старосты берасьцейскія |
| Насельніцтва | гл. Дэмаграфія |
| Час існаваньня | 1565/66—1795 |
| Месцазнаходжаньне Берасьцейскага павету | |
 |
|
Берасьце́йскі паве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Падляскага, пазьней Берасьцейскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Сталіца — места Берасьце.
Месты і мястэчкі: Белая, Бяроза-Картуская, Вішніцы, Воўчын, Высокае-Літоўскае, Ганна, Гарадзішча, Дывін, Камянец, Кобрынь, Кодань, Дакудаў, Міжрэчча, Пружаны, Пяшчатка, Ражанка, Славатычы, Уладава, Чарнаўчыцы, Шарашоў, Янаў-Падляскі[1] (паводле Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў — Пружаны, Высокае-Літоўскае, Кобрынь, Белая, Уладава, Кодань).
Зьмест |
[рэдагаваць] Сымболіка
Павятовая харугва была блакітнага колеру з выяваю Пагоні ў чырвоным полі[1].
[рэдагаваць] Гісторыя
Утварыўся ў 1513 годзе ў складзе Падляскага ваяводзтва[2]. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) перайшоў да Берасьцейскага ваяводзтва. Адначасна ў ягоны склад увайшла тэрыторыя скасаваных Кобрынскага і Камянецкага паветаў.
У 1616 ад Берасьцейскага павету Вялікага Княства Літоўскага да Мельніцкага павету Падляскага ваяводзтва Каралеўства Польскага далучылі маёнткі Бокавічы, Вітулін, Гарадзішча, Казерады, Межырэч, Палюбічы, Росаш, Яблань ды іншыя[3].
У 1791, паводле Канстытуцыі Рэчы Паспалітай, са складу Берасьцейскага вылучылі Кобрынскі павет з цэнтрам у месьце Кобрынь[4].
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) большая частка павету апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, заходнія рэгіёны — у Аўстрыі.
[рэдагаваць] Дэмаграфія
У сярэдзіне XVII ст. налічваў 40 455 дымоў. Паводле сучасных падлікаў, да Трынаццацігадовай вайны (1654—1667) колькасьць насельніцтва складала каля 283 тыс. чал., па вайне яно скарацілася да 147 тыс. чал.[5]
Станам на 1775 рок павет налічваў 32 554 дымы[6].
[рэдагаваць] Геаграфія
У склад Берасьцейскага павету ўваходзіла тэрыторыя Берасьцейскага гродавага, Зёлаўскага, Камянецкага, Кобрынскага, Шарашоўскага старостваў (дзяржаўных воласьцяў) і прылеглыя прыватнаўласьніцкія маёнткі.
[рэдагаваць] Ураднікі
- Асноўны артыкул: Старосты берасьцейскія
Мясцовая шляхта абірала двух паслоў на Вальны сойм і двух дэпутатаў на Галоўны Трыбунал.
[рэдагаваць] Галерэя
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
[рэдагаваць] Глядзіце таксама
[рэдагаваць] Крыніцы
- ^ a b Валерый Пазднякоў. Берасцейскі павет // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 321.
- ^ Мікалай Камінскі. Брэсцкі павет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. С. 105.
- ^ Міхаіл Спірыдонаў. Агляд працы: Michaluk, Dorota. Ziemia mielnicka wojwództwa podlaskiego w XVI—XVII w: Osadnictwo, własność ziemska i podziały kościelne. Torn, 2002. 220, 11 map. // «Беларускі гістарычны агляд». Том 9. Сшытак 1—2 (16—17), снежань 2002
- ^ Вячаслаў Насевіч. Тэрыторыя, адміністрацыйны падзел // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 34—39.
- ^ Насельніцтва Беларусі ў сярэдзіне ХVІІ ст. па паветах // Г. Сагановіч. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мн.: Навука і тэхніка, 1995.
- ^ Powiat brzeski // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom V: Kutowa Wola — Malczyce. — Warszawa, 1884. S. 341.
[рэдагаваць] Літаратура
- Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 684 с.: іл. ISBN 985-11-0314-4.
- Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — 537 с., [8] к.: іл. ISBN 5-85700-142-0.
| Месты і мястэчкі гістарычнай Берасьцейшчыны | |
|---|---|
|
Антопаль ¹ · Белая (1.06.1621) ² · Берасьце (15.08.1390) · Бяроза-Картуская · Вішніцы · Воўчын · Высокае-Літоўскае (1494) · Ганна · Гарадзец (10.12.1589) · Дакудава · Дамачава · Дывін (1642) · Камянец (26.06.1503) · Кобрынь (10.12.1589) · Кодань (1511) · Малеч (6.06.1645) · Міжрэчча (XV ст.) · Мілейчыцы (1516) · Пружаны (6.05.1589) · Пяшчатка (1530) · Ражанка · Славатычы (1577) · Сялец · Уладава (1534) · Чарнаўчыцы (1718) · Шарашоў (1726) · Янаў-Падляскі
|
|
| — ¹ Вылучаным пазначаюцца месты; — ² У дужках прыводзіцца час атрыманьня Магдэбурскага права | |
