Біяхімія

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Біяхімія (біялагічная, ці фізыялягічная хімія) — навука аб хімічным складзе жывых клетак і арганізмаў і аб хімічных працэсах, якія ляжаць у аснове іх жыцьцядзейнасьці. Навука вывучае структуру й функцыі кампанэнтаў вузаў і рэчываў арганізма, як то бялкі, вугляводы, ліпіды, нуклеінавыя кісьлі й іншыя біямалекулы. Біяхімія імкнецца адказваць на біялягічныя й біяхімічныя пытаньне з дапамогай хімічных мэтадаў.

Нягледзячы на тое, што існуе шырокі шэраг розных біямалекулаў, многія зь іх зьяўляюцца палімерамі, гэта значыць складанымі вялікімі малекуламі, якія складаюцца з многіх падобных субадзінак, монамераў. Кожная кляса палімерных біямалекулаў мае ўласны набор тыпаў гэтых субадзінак. Напрыклад, бялкі зьяўляюцца палімерамі, якія складаюцца з амінакісьляў. Біяхімія вывучае хімічныя ўласьцівасьці важных біялягічных малекул, як то бялкі, у прыватнасьці хімію рэакцый, каталізаваных фэрмэнтамі.

Акрамя таго, большая частка дасьледаваньняў па біяхіміі мае справу з мэтабалізмам вузы й ягонай эндакрыннай і паракрыннай рэгуляцыяй. Іншыя вобласьці біяхіміі ўключаюць дасьледаваньне генэтычнага кода ДНК і РНК, біясынтэз бялкоў, транспартыроўку празь біялягічныя мэмбраны й перадачу сыгналаў.

Тэрмін «біяхімія» эпізадычна ўжываўся зь сярэдзіны XIX стагодзьдзя, але ў клясычным сэнсе быў прапанаваны і ўведзены ў навуковае асяродзьдзе ў 1903 годзе нямецкім хімікам Карлам Нойбэргам. Біяхімія знаходзіцца на стыку некалькіх навук, перш за ўсё — біялёгіі й хіміі.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Біяхіміясховішча мультымэдыйных матэрыялаў