Ветразь
Ветразь (старабел.: парус, парѹс (пароус), таксама жакгель[1] (жагель)[2]) — любы тып паверхні, прызначаны для стварэньня паветранага патоку шляхам зьмяшчэньня ў абдуваным ветрам месцы ў вэртыкальным становішчы. Звычайна ўжываюцца ў мараходзтве.
Зьмест |
Гісторыя [рэдагаваць]
Чоўны і караблі, што будаваліся каля 10 000 гадоў да н. э., былі або сплыўнымі плытамі, або выдзяўбанымі. Першыя папірусныя чаротавыя чоўны сустракаюцца ў эгіпцянаў каля 4-га тысячагодзьдзя да н.э. Грэкі і фінікійцы пачалі гандляваць на караблях прыкладна каля 1200 году да н.э. Арабы ўжывалі чоўны у 2-м тысячагодзьдзі да н.э. і зарганізавалі гандлёвыя шляхі вакол Пэрсыдзкай затокі. Кітайцы мелі чоўны ў 3-м тысячагодзьдзі да н.э., а ў Віетнаме і дагэтуль сустракаюцца традыцыйныя драўляныя чоўны.
Выкарыстаньне [рэдагаваць]
Ветразі пераважна ўжываюцца ветразьнікамі і шлюпкамі для стварэньня паступальнага руху па вадзе. У камэрцыйных мэтах ветразі былі замененыя іншымі спосабамі, такімі як рухавік унутранага спальваньня. Ветразі, тым ня меней, папулярныя на адпачынку.
Самы просты тып ветразьнікаў, яхта, звычайна мае sail-plan, або шлюп, з двума прадольнымі ветразямі: на носе (галоўны ветразь) і на карме (клівэр).
На некаторых чоўнах сустракаецца таксама сьпінакэр. Гэта звычайна рознакаляровы ветразь і можа быць як сымэтрычным[3], так і асымэтрычным[4].
Прадольныя ветразі могуць варочацца ў розных напрамкаў для забесьпячэньня руху наперад у выпадку зьмяненьня напрамку ветру ці павароту яхты. Сучасныя чоўны могуць рухацца да 30 градусаў у бок ад ветру.
Тыпы ветразёў [рэдагаваць]
Вага [рэдагаваць]
Ад 100 г/м² да 500 г/м² у залежнасьці ад надвор'я, да якога прызначаны.
Крыніцы і заўвагі [рэдагаваць]
Літаратура [рэдагаваць]
- Rousmaniere, John, The Annapolis Book of Seamanship, Simon & Shuster, 1999
- Chapman Book of Piloting (various contributors), Hearst Corporation, 1999
- Herreshoff, Halsey (consulting editor), The Sailor’s Handbook, Little Brown and Company, 1983
- Seidman, David, The Complete Sailor, International Marine, 1995
- Jobson, Gary, Sailing Fundamentals, Simon & Shuster, 1987
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
Ветразь — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Гэта — накід артыкула. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, пашырыўшы яго. |
