Ветразь

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
A square-rigged sail

Ветразь (старабел. парус, парѹс (пароус), таксама жакгель[1] (жагель)[2]) — любы тып паверхні, прызначаны для стварэньня паветранага патоку шляхам зьмяшчэньня ў абдуваным ветрам месцы у вэртыкальным становішчы. Звычайна ўжываюцца ў мараходзтве.

Зьмест

[рэдагаваць] Гісторыя

Yacht sails seen from the deck

Чоўны і караблі, што будаваліся каля 10 000 год да н.э., былі або сплыўнымі плытамі, або выдзяўбанымі. Першыя папірусныя чаротавыя чоўны сустракаюцца ў эгіпцянаў каля 4-га тысячагодзьдзя да н.э. Грэкі і фінікійцы пачалі гандляваць на караблях прыкладна каля 1200 году да н.э. Арабы ўжывалі чоўны у 2-м тысячагодзьдзі да н.э. і зарганізавалі гандлёвыя шляхі вакол Пэрсыдзкай затокі. Кітайцы мелі чоўны ў 3-м тысячагодзьдзі да н.э., а ў Віетнаме і дагэтуль сустракаюцца традыцыйныя драўляныя чоўны.

[рэдагаваць] Выкарыстаньне

Ветразі пераважна ўжываюцца ветразьнікамі і шлюпкамі для стварэньня паступальнага руху па вадзе. У камэрцыйных мэтах ветразі былі замененыя іншымі спосабамі, такімі як рухавік унутранага спальваньня. Ветразі, тым ня меней, папулярныя на адпачынку.

Самы просты тып ветразьнікаў, яхта, звычайна мае sail-plan, або шлюп, з двума прадольнымі ветразямі: на носе (галоўны ветразь) і на карме (клівэр).

На некаторых чоўнах сустракаецца таксама сьпінакэр. Гэта звычайна рознакаляровы ветразь і можа быць як сымэтрычным ([1]), так і асымэтрычным ([2]).

Прадольныя ветразі могуць варочацца ў розных напрамкаў для забесьпячэньня руху наперад у выпадку зьмяненьня напрамку ветру ці павароту яхты. Сучасныя чоўны могуць рухацца да 30 градусаў у бок ад ветру.

[рэдагаваць] Тыпы аснасткі

[рэдагаваць] Аэрадынаміка ветразяў

[рэдагаваць] Склад ветразя

[рэдагаваць] Тыпы ветразёў

[рэдагаваць] Канструкцыя ветразёў

[рэдагаваць] Вага

Ад 100 г/м² да 500 г/м² у залежнасьці ад надвор'я, да якога прызначаны.

[рэдагаваць] Крыніцы і заўвагі

  1. ^ Жакгель // Старабеларускі лексікон: Падручны перакладны слоўнік. — Менск: Беларускае выдавецтва Таварыства «Хата», 1997
  2. ^ Гіст. слоўнік бел. мовы, Т.24, С.18.

[рэдагаваць] Літаратура

  • Rousmaniere, John, The Annapolis Book of Seamanship, Simon & Shuster, 1999
  • Chapman Book of Piloting (various contributors), Hearst Corporation, 1999
  • Herreshoff, Halsey (consulting editor), The Sailor’s Handbook, Little Brown and Company, 1983
  • Seidman, David, The Complete Sailor, International Marine, 1995
  • Jobson, Gary, Sailing Fundamentals, Simon & Shuster, 1987

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Commons-logo.svg  Ветразьсховішча мультымэдыйных матэрыялаў


Асабістыя прылады
Прасторы назваў

Варыянты
Дзеяньні
Навігацыя
Удзел
Інструмэнты
На іншых мовах