Вольная Беларусь (газэта)

Вольная Беларусь
Фармат	2 разы на тыдзень (1917) штотыднёвік (1918)
Галоўны рэдактар	Язэп Лёсік
Заснаваная	10 чэрвеня 1917
Мова	беларуская
Штаб-кватэра	Менск

Вольная Беларусь (10 чэрвеня 1917 — лістапад 1918) — грамадзка-палітычная, эканамічная і літаратурная газэта нацыянальна-дэмакратычнага кірунку.

Выдавалася ў Менску. Галоўны рэдактар Язэп Лёсік. Выдавец Беларускі Нацыянальны Камітэт, з ліпеня 1917 — Таварыства беларускай культуры. У 1917 выдавался 2 разы на тыдзень, у 1918 штотыднёвік.

У газэце працавалі Зьмітрок Бядуля і Ванда Лявіцкая (дачка Ядвігіна Ш., будучая жонка Лёсіка), Павал Каравайчык (друкаваўся пад псэўданімам П.К. А.Жынкін). Ёсьць дадзеныя, што грошы на газэту фундаваў Раман Скірмунт і Павал Аляксюк.

У 1917 падтрымлівала ідэі Беларускай Сацыялістычнай Грамады, выступала за ідэі фэдэралізму, аўтаноміі, пасьля абвяшчэньня БНР выступала за незалежную дэмакратычную Беларусь.

У газэце ў газэце ўпершыню зьявіліся такія літаратурныя творы як «Залёты» і «Пінская шляхта» Дуніна-Марцінкевіча ў перакладзе зь «пінчуцкай гаворкі», «Пагоня» Максіма Багдановіча, «Сымон-музыка» і «Новая зямля» Якуба Коласа.

Выдавалася да захопу Менску бальшавікамі ў лістападзе 1918. Па згадках Лёсіка: «бальшавіцкія грабежнікі ачысьцілі рэдакцыю да апошняй паперкі. Забралі пішучую машынку, шапірографы, рукапісы, канцэлярскую паперу, пячаткі, канторскія кніжкі, рахункі, адрасы падпісчыкаў, пісьмы і г. д. Дзе гэта ўсё дзелася - няма ведама. Згінула навекі, а тым часам шмат было рукапісаў вядомых беларускіх пісьменьнікаў, каторых ніякімі грашыма аплаціць немагчыма, бо гэта былі аўтэнтыкі». Архіў газэты зьнік бяз сьледу.

Не захаваліся нумары газэты 37 і 38 за 1918 год.

Літаратура

• Конан У.М. Вольная Беларусь // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — 537 с., [8] к.: іл. ISBN 5-85700-142-0. С. 354