Выбух у Менску 4 ліпеня 2008 году

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Каардынаты: 53°54′52.34″ пн. ш. 27°32′17.01″ у. д. / 53.9145389° пн. ш. 27.5380583° у. д. / 53.9145389; 27.5380583 У Менску 4 ліпеня 2008 году падчас сьвяткаваньня афіцыйнага Дня незалежнасьці адбыўся выбух. У выніку выбуху 54 чалавекі зьвярнуліся па мэдычную дапамогу, 47 чалавек былі шпіталізаваныя.

Апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Менску 4 ліпеня 2008 году ў 0:25[1] падчас сьвяткаваньня афіцыйнага Дня незалежнасьці на канцэрце ля стэлы «Менск — горад-герой» адбыўся выбух. Выбухнула самаробная выбуховая прылада, начыненая мэталічнымі гайкамі і цьвікамі.[2] Месца выбуху каля 30 сэкундаў было зацягнутае дымам. У выніку выбуху утварылася варонка дыямэтрам прыблізна 25 сантымэтраў[3].

У выніку выбуху пацярпелі каля 50 чалавек[4], у тым ліку 3 — у цяжкім стане; прыблізна 10 чалавек пасьля аказаньня першай дапамогі былі адпушчаныя дамоў.[5]

Па словах відавочцаў, выбух быў нягучны. Асноўная маса ўдзельнікаў сьвяткаваньня адразу нават не даведалася пра яго. Сьвяточны канцэрт і яго трансьляцыя па тэлебачаньні не спыняліся.[6][7] Тэлевізійныя камэры не паказвалі тую частку натоўпу, куды прыяжджалі машыны хуткай дапамогі.[8] Першыя афіцыйныя паведамленьні пра выбух зьявіліся ў інтэрнэце толькі празь некалькі гадзінаў, на беларускім тэлебачаньні — толькі ўдзень 4 ліпеня.

Паводле зьвестак мэдыкаў, пацярпелыя паступалі ў бальніцы з 0:30 да 4:00. У многіх — раненьні рук і ног.[9]

Прыблізна за гадзіну да выбуху супрацоўнікамі міліцыі была выяўлена яшчэ адна выбухная прылада. Празь некаторы час пасьля выбуху паводле некаторых зьвестак у пакеце з-пад соку была знойдзена і трэцяя выбухная прылада.[10]

Па словах прэс-службы Лукашэнкі, «прэзыдэнт быў недалёка — ён дасягнуў месца выбуху на працягу некалькіх хвілін і не заставаўся доўга, каб не перашкаджаць рабоце аварыйных службаў».[11]

Па факце выбуху была ўзбуджаная крымінальная справа паводле часткі 3 артыкула 339 «Хуліганства» Крымінальнага кодэксу Рэспублікі Беларусь.[12][13]

У 6-й менскай клінічнай бальніцы за ноч былі зробленыя 26 апэрацыяў пацярпелым ад выбуху.[14]

Кіраўнік МУС Уладзімер Навумаў паведаміў, што «ўсе сьвяточные мерапрыемствы, якія заплянаваныя ў Менску ў сувязі з Днём незалежнасьці, пройдуць у звычайным рэжыме».[15]

5 ліпеня галоўны ўрач Менскай гарадзкой клінічнай бальніцы хуткай мэдыцынскай дапамогі Віктар Сірэнка паведаміў, што чуткі пра сьмерць каго-небудзь з пацярпелых у выніку выбуху не адпавядаюць рэчаіснасьці.[16] Усяго па стане на вечар 5 ліпеня 40 пацярпелых ад выбуху ўсё яшчэ знаходзіліся ў шпіталях. Па словах Віктара Сірэнкі 4 чалавекі зь іх знаходзяцца ў Менскім шпіталі хуткай дапамогі. Стан аднаго з параненых цяжкі, але стабільны: «Гэта хлопчык 18-ці гадоў. Ён атрымаў раненьне, якое пранікае ў брушную поласьць з пашкоджаньнем печані. І ранячы снарад знаходзіўся каля ніжняй полай вены. Мы выявілі, што там назіраецца прарыў гэтай вены. Пайшлі на апэрацыю. Таму ён знаходзіцца ў цяжкім стане. Але ён пры сьвядомасьці, дыханьне падтрымліваецца апаратам».[17]

Вынікі выбуху[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку выбуху былі шпіталізаваныя 47 чалавек, у тым ліку двое дзяцей ва ўзросьце 5 і 6 гадоў.[18] Зь іх 37 чалавек зьяўляюцца жыхарамі Менску, 4 — Менскай вобласьці, па адным жыхары зь Берасьцейскай і Віцебскай абласьцей. Апроч гэтага пацярпелі тры грамядзяніны Ўкраіны (два зь іх шпіталізаваныя) і адна грамадзянка Расеі (жыхарка Смаленску, студэнтка Марыя Ільіна[19]). Агулам па мэдычную дапамогу зьвярнуліся 54 чалавекі. Увечары 4 красавіка ў больніцах заставаліся 40 пацярпелых.[20]

24 пацярпелыя былі шпіталізаваныя ў 6-ю менскую клінічную бальніцу, 6 чалавек патрапілі ў Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтар траўматалёгіі і артапэдыі, у бальніцу хуткай дапамогі — 5 чалавек, у 2-ю гарадзкую клінічную бальніцу — 5 чалавек, у 4-ю — 3 чалавекі, у 3-ю — адзін, у 432-і галоўны ваенны клінічны мэдыцынскі цэнтар — 1 чалавек і яшчэ 1 — у шпіталь МУС. Па паведамленьнях Міністэрства аховы здароўя асноўная маса пашкоджаньняў — гэта аскепкавыя раненьні верхніх і ніжніх канечнасьцяў. Тры пацярпелыя атрымалі раненьні грудзей і жывата. Усім пацярпелым была аказаная псыхалягічная дапамога. Стан трох грамадзянаў, якія больш за іншых пацярпелі ў выніку выбуху на вечар 4 ліпеня заставаўся стабільна цяжкім без дынамікі да паляпшэньня.

Рэакцыя на інцыдэнт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У дзень выбуху Партыя БНФ і АГП зрабілі заявы зь перасьцярогай на адрас уладаў наконт спакусы скарыстаць інцыдэнт у палітычных мэтах[21][22].

Генэрал міліцыі ў адстаўцы Мечыслаў Грыб выказаў меркаваньне, што ўлады сапраўды могуць выкарыстаць выпадак выбуху як нагоду для ціску на апазыцыю[23]. Таксама па меркаваньні Мечыслава Грыба выбух падчас канцэрту ў Менску нельга кваліфікаваць як хуліганскі ўчынак, як гэта зрабілі прадстаўнікі УУС Менгарвыканкаму: «Гэта занадта маштабнае злачынства, каб яго можна было трактаваць як хуліганства. Гэта нешта падобнае да тэрарыстычнага акту. Дакладна ж можна будзе гаварыць, калі будзе раскрытае гэтае злачынства, знойдзеныя і дапытаныя вінаватыя»[24].

2 ліпеня 2009 году А. Лукашэнка заявіў: «Вінаватыя да гэтага не ўстаноўленыя, таксама як і не раскрытыя выбухі ў Віцебску. Гэта ганьба для праваахоўчых органаў»[25].

Факты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 3 ліпеня 2008 году ў «Комсомольской Правде» было надрукаванае інтэрвію А. Лукашэнкі, дзе прыводзяцца наступныя радкі: «…Насьцярожвае той факт, што Захаду наша апазыцыя моцна надакучыла. Асабліва амэрыканцам. Тыя ўжо гавораць прама: будзе справа — будуць грошы. А гэта што значыць? Першым чынам вулічныя выступы, дэманстрацыі. А калі яшчэ пагромы і выбухі… Тады заказчык наогул быў бы задаволены».
У гэтым жа інтэрвію таксама прысутнічалі наступныя словы прэзыдэнта Лукашэнкі: «…Сёньня Беларусь — самая беспраблемная для Эўропы дзяржава. А праблемы могуць узьнікнуць. І тых, хто жадае падагрэць тут сытуацыю — і ў Расеі, а яшчэ больш на Захадзе — хоць адбаўляй. І зброі, і грошай падкінуць. Галоўнае распаліць гэты ачаг. Але эўрапейцы разумеюць: ім гэта ня выгадна»[26].
  • У дзень правядзеньня сьвяткаваньняў 3 ліпеня былі створаныя падвышаныя захады бясьпекі. Пры падыходзе да месца правядзеньня сьвяткаваньняў супрацоўнікі праваахоўных органаў пільна правяралі асабістыя рэчы наведвальнікаў[27]. Жыхарам навакольных дамоў было забаронена адчыняць форткі, каля кожнага пад’езду знаходзіліся службоўцы з рацыямі[28]. Нягледзячы на ўсе захады выбуховая прылада апынулася ў натоўпе.
  • Празь некалькі хвілінаў пасьля выбуху месца здарэньня наведаў прэзыдэнт Лукашэнка. Служба бясьпекі прэзыдэнта не ажыцьцявіла ягоную эвакуацыю ў бясьпечнае месца адразу пасьля выбуху. Па словах першага кіраўніка незалежнай Беларусі Станіслава Шушкевіча: «У такой сытуацыі ахова, што б там ні рабіла гэтая „першая асоба“, хапае яе і выцягвае з таго месца, дзе гэта адбылося. І што б ні рабіла гэтая асоба, паўтараю, яе з гэтага месца, дзе такое здарэньне мела месца (таму што там могуць быць паўторы) — выцягваюць. Гэта — адназначна»[29].
  • Паводле характара пашкоджаньняў, фатаздымкаў варонкі і аповядаў відавочцаў выбуховая прылада ўтварыла дастаткова моцны гук выбуху, але было разьмешчанае каля дрэва такім чынам, каб аскепкі разьляталіся каля долу і не закранулі жыцьцёва важныя органы[30].
  • Напярэдадні здарэньня намесьнік кіраўніка галоўнага ўпраўленьня міліцыі грамадзкай бясьпекі і спэцыяльнай міліцыі МУС Аляксандар Барсукоў папрасіў грамадзянаў па магчымасьці не прыходзіць да стэлы «Менск — горад-герой» для таго, каб прысутнічаць на салюце[31].
  • У верасьні 2005 у Віцебску былі два выбуху, у выніку спрацоўваньня самаробнай выбухной прылады тады пацярпелі больш 40 чалавек. 29 зь іх былі дастаўленыя ў лякарні, шасьцярым - зробленыя апэрацыі. Па факце тых выбухаў таксама было ўзбуджанае крымінальная справа па артыкулах «Хуліганства» і «Замах на забойства» Крымінальнага кодэкса Беларусі. Але вінаватыя не былі ўсталяваныя[32].
  • Падазраванымі ва ўчыненьні выбуху пабывала 120 чалавек. Іх трымалі па 10 сутак ў сіза, але потым выявілася, што ніхто зь іх не датычныя да арганізацыі выбуху. Адбіткі пальцаў узятыя ў 1,3 мільёна чалавек. 12 тысяч чалавек адмовіліся ад гэтай працэдуры[33].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ МУС выявіў другую выбуховую прыладу (рас.)
  2. ^ «Зьдзівіла: усё ў крыві, а гуляньне працягвалася»
  3. ^ Кому выгоден сегодняшний взрыв в Минске?(рас.)
  4. ^ Выбух падчас сьвяткаваньня 3 ліпеня ў Менску. Некалькі дзясяткаў пацярпелых
  5. ^ Знойдзена яшчэ адна выбуховая прылада
  6. ^ «Зьдзівіла: усё ў крыві, а гуляньне працягвалася»
  7. ^ взрыв в Минске (рас.)
  8. ^ http://community.livejournal.com/minsk_by/4978956.html (рас.)
  9. ^ Выбух падчас сьвяткаваньня 3 ліпеня ў Менску. Некалькі дзясяткаў пацярпелых
  10. ^ Прызначаныя новыя кіраўнікі Савбяса, КДБ і Адміністрацыі прэзыдэнта(рас.)
  11. ^ Dozens hurt in Belarus bomb blast (анг.)
  12. ^ Віноўніка выбуху шукаюць сярод пацярпелых
  13. ^ Уголовный кодекс Республики Беларусь. Раздел ХІ (рас.)
  14. ^ У 6-м шпіталі зроблена 26 апэрацыяў
  15. ^ МУС выявіў другую выбуховую прыладу (рас.)
  16. ^ Главврач больницы скорой помощи опроверг слухи о смерти кого-либо из пострадавших в результате взрыва(рас.)
  17. ^ «Патрэбнае незалежнае расьсьледаваньне»
  18. ^ Сярод пацярпелых — двое дзетак ва ўзросьце 5 і 6 гадоў
  19. ^ При взрыве в Минске пострадала россиянка(рас.)
  20. ^ Минздрав: 40 пострадавших от взрыва остаются в больницах(рас.)
  21. ^ Заява Партыі БНФ
  22. ^ Заявление Объединенной гражданской партии(рас.)
  23. ^ Апазыцыя непакоіцца, што ў выбуху могуць абвінаваціць яе
  24. ^ М.Грыб: «Гэта не хуліганства, гэта тэракт»
  25. ^ Лукашэнка: Cправа пра выбух 4 ліпеня — ганьба для міліцыі // Наша Ніва
  26. ^ Александр Лукашенко: «Младший сын — мой хвост, ни кормить, ни одевать его никто не сможет — только я» (рас.)
  27. ^ «Зьдзівіла: усё ў крыві, а гуляньне працягвалася»
  28. ^ Взрыв 3 июля(рас.)
  29. ^ Шушкевіч: «Ахова выцягвае першую асобу зь месца здарэньня»
  30. ^ Кому выгоден сегодняшний взрыв в Минске?(рас.)
  31. ^ День Независимости в Беларуси начнут праздновать 2 июля(рас.)
  32. ^ Прызначаныя новыя кіраўнікі Савбяса, КДБ і Адміністрацыі прэзыдэнта(рас.)
  33. ^ Дактыляскапію прайшлі 1,3 мільёна чалавек // Радыё Свабода

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]