Вэганства
|
|
Гэты артыкул патрабуе ўдакладненьня артаграфіі. |
|---|
|
|
Нэўтральнасьць дадзенага артыкулу выклікае сумненьні. |
|---|
Вэганства, вэганізм — лад жыцьця, часта памылкова называны відам вэгетарыянства, прыхільнікі якога ўжываюць у ежу толькі прадукты расьліннага паходжаньня. Прыхільнікі вэганства імкнуцца да выключэньня прадуктаў, атрыманых у выніку забойства (цела: мускулатура, органы, скура) альбо эксплёатацыі жывёлаў (яйкі, мёд, малако) ня толькі з дыеты, але і з усіх іншых аспэктаў жыцьця. Такім чынам вэгетарыянства зьяўляецца складовай часткай вэганізму. Вэганы не наведваюць заапаркі, ня ўдзельнічаюць у паляваньнях, радэа.
Людзі найчасьцей рашаюцца на пераход да вэганства праз спачуваньне жывёлам, з мэтай паляпшэньня здароўя, з прычынаў этычных, экалагічных, філасофскіх, духоўных альбо рэлігійных.
Належным чынам спланаваная веганская дыета ў стане забясьпечыць арганізм на ўсе неабходныя складнікі.[1] Паколькі арганізм чалавека больш прыстасаваны да расьліннай ежы, то натуральным зьяўляецца факт, што веганская дыета зьмяньшае пагрозу захворваньня на шэраг хваробаў (напрыклад на рака, сардэчна-сасудзістыя, астэапароз, атлусьценьне і г.д.).[2] Сярэднестатыстычны веган жыве даўжэй за трупаеда.[3]
Веганы, якія ўжываюць у ежу толькі сырыя прадукты расьліннага паходжаньня зьяўляюцца адначасова сыраедамі.
Веганства ў Навуцы Абуджанага [рэдагаваць]
Першая будыйская запаведзь гучыць: Абавязуюся прытрымлівацца запаведзі, устрымлівацца ад адбіраньня жыцьця.
У адрозьненьні ад рэлігіяў, дзе запаведзь "не забівай" адносіцца толькі да чалавека, Будыйская запаведзь мае на ўвазе кожную істоту, якая мае цела, кожнае стварэньне, якое здольна адчуваць. Словы Буды з Дхамапады:
- Тых, што не награмаджваюць рэчы й разумныя што да харчаваньня, якіх мэтай зьяўляецца Пустка, нічым не абумоўленая свабода - іх шляхоў, так як сьлядоў птушак у паветры, ня ўдасца дасачыць. (92 верш)
- Усе дрыжаць, калі бачаць узьнесены кій.
- Усе баяцца сьмерці.
- Беручы самаго сябе за прыклад,
- Не належыць удараць іншых
- ані выклікаць, каб былі бітыя. (129)
- Усе дрыжаць, калі бачаць узьнесены кій.
- Жыцьцё дорага кожнаму.
- Беручы самаго сябе за прыклад,
- Не належыць удараць іншых
- ані выклікаць, каб былі бітыя. (130)
- Тыя з вучняў Гатамы, якія ўдзень і ўначы бесьперастанку раскашоўваюцца невыкліканьнем крыўды ніводнай істоце, заўсёды будзяцца шчасьліва. (300)
- Для сьвятога чалавека няма лепшае рэчы, чым калі ўстрымлівае свой розум ад рэчаў, якія дорагі зямному сэрцу. На колькі разбураецца сама думка ўчыненьня некаму крыўды, на столькі згасае цярпеньне. (390)
- Хто вызваліўся ад гвалту ў стасунку да любой жывой істоты, і слабой, і моцнай, хто ані не забівае, ані не выклікае забіцьця іншымі - таго заву сьвятым чалавекам. (405)
- У адлеглых часах існавалі толькі тры хваробы: жаданьне, голад і сапсаваньне; але з прычыны забойстваў жывёлаў яны павялічыліся да дзевяноста васьмі. (Словы Буды з Сута Ніпата)
- Спадару Таямніцаў!
- Першасная мудрасьць усёведаючага зацьвітае з кораня спачуваньня. (Словы Буды з Сутры Ўказаньня Таямніцаў Татхагаты)
Перакладаючы дадзеныя радкі на сучасную мову, Першая Будыйская Запаведзь азначае, у тым ліку, быць веганам: ня толькі ўласнаруч не забіваць жывых істотаў ("не належыць удараць іншых"), але і не выкарыстоўваць прадукты атрыманыя ў выніку забойства: трупы, органы, мускулатура, скура і г.д. ("ані выклікаць, каб былі бітыя").
Глядзіце таксама [рэдагаваць]
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
- ^ Пазіцыя Амерыканскай Дыетычнай Асацыяцыі і Дыетолагаў Канады (Ангельская), http://www.vrg.org/nutrition/2003_ADA_position_paper.pdf
- ^ http://www.vrg.org/nutrition/2009_ADA_position_paper.pdf
- Журнал Акадэміі Харчаваньня і Дыетаў (Ангельская), http://www.adajournal.org/article/S0002-8223(09)00700-7/abstract
- Вегетарыянскія дыеты могуць дапамагчы прадухіліць хранічныя захворваньні, Амерыканская Дыетычныя Асацыяцыя (Ангельская), http://www.sciencedaily.com/releases/2009/07/090701103002.htm.
- ^ Поль Брэг "Цуд галаданьня" (Расейскі пераклад з Ангельскай), http://lib.ru/URIKOVA/METAMED/DIETA/bregg.txt
