Візыр (шахматы)
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
 |
 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Магчымыя хады візыра. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Візы́р, гетман, фэрзь, каралева (Unicode: ♕, ♛) — наймацнейшая шахматная фігура. Прынята, што матэрыяльная каштоўнасьць візыра роўная 8-9 латнікам. Такім чынам, па моцы ён пераўзыходзіць ладзьдзю і лёгкую фігуру (афіцэра ці вершніка), саступае двум ладзьдзям і прыблізна раўнамоцны з трыма лёгкімі фігурамі.
Зьмест |
[рэдагаваць] Хады візыра
Візыр можа перамяшчацца на любую колькасьць палёў па вэртыкалі, гарызанталі і дыяганалі, аб'ядноўваючы здольнасьці ладзьдзі і афіцэра (пры ўмове, што на ягоным шляху няма фігураў). Знаходзячыся ў адным з цэнтральных палёў, візыр можа атакаваць да 27 палёў адначасна, у куце — да 21 поля.
[рэдагаваць] Візыр у шахматнай партыі
Кожны гулец пачынае партыю з адным візырам. У пачатку партыі візыры займаюць палі d1 і d8 (палі свайго колеру). Уважаецца, што ў пачатку партыі (дэбюце) ня трэба сьпяшацца выводзіць візыра, бо ён, знаходзячыся ў лягеры суперніка, станае ласым кавалкам для ягоных фігураў. Значна прыдатнейшым візыр станае ў мітэльшпілі і эндшпілі. Так, лічаць, што ў эндшпілі кароль зь візырам пры правільнай гульні выйграюць супраць караля і лёгкай фігуры, супраць караля і ладзьдзі, у большасьці выпадкаў — супраць караля і двух лёгкіх фігураў, супраць караля, ладзьдзі і латніка. Акрамя таго, найістотнай задачай большасьці эндшпіляў зьяўляецца правядзеньне латніка ў візыры, бо пасьпяховае выкананьне гэтай задачы, як правіла, азначае перамогу ў партыі.
[рэдагаваць] Візыр у шахматных задачах
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Задача пра васьмёх візыраў. Адно з магчымых разьвязаньняў. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Шахматныя фігуры | ||
|---|---|---|
 |
Кароль |  |
 |
Візыр |  |
 |
Ладзьдзя |  |
 |
Афіцэр |  |
 |
Вершнік |  |
 |
Латнік |  |
Візыр фігуруе ў шматлікіх шахматных задачах. Адна з самых вядомых — задача пра васьмёх візыраў, у задачы патрэбна размясьціць 8 візыраў так, каб яны не атакавалі адно аднаго. Матэматычным шляхам даказана, што існуе 92 рашэньні задачы пра васьмёх візыраў.
[рэдагаваць] Этымалёгія
Назва «візыр» запазычаная ад арабаў, ад якіх шахматы пачалі распаўсюджвацца ў Эўропе. У хазараў гэты тытул мелі найвышэйшыя дзяржаўныя чыноўнікі, якія кантралявалі фінансы дзяржавы, шахскі двор і войска. Значэньне слова паходзіць ад арабскага «носьбіт цяжару»[1].
Распаўсюджаная ў народзе назва «каралева» паходзіць ад іншага варыянту назвы гэтай фігуры - фэрзь (ferz), запазычанага ва францускую мову, дзе слова паступова трансфармавалася ў vierge — «цнатліўка, дзева, дама».
[рэдагаваць] Крыніцы
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Візыр (шахматы) — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
- Piececlopedia: Візыр (анг.)
