Вікіпэдыя:Праект:Правілы
|
Люба вітаем на Вікіпраекце «Правілы»!
Праект уяўляе з сябе пляцоўку, прызначаную для працы над правіламі й рэкамэндацыямі беларускай Вікіпэдыі. Гэта ўключае ў сябе стварэньне новых, а таксама сыстэматызацыю ўжо існуючых правілаў і рэкамэндацый. Вынікі гэтай працы закранаюць усіх удзельнікаў Вікіпэдыі, таму важна, каб яна была ўзгодненая паміж усімі ўдзельнікамі праекту, а таксама ўлічвала меркаваньні як мага большай колькасьці зацікаўленых.
Зьмест |
[рэдагаваць] Асноўныя задачы
- Сыстэматызацыя і структураваньне правіл і рэкамэндацый.
- Аналіз правіл на працаздольнасьць, адпаведнасьць здароваму сэнсу і заканадаўству.
- Ліквідацыя супярэчнасьцяў паміж лякальнымі і фундамэнтальнымі правіламі.
[рэдагаваць] Фундамэнтальныя правілы
Калі стваралася Вікіпэдыя, яе фундатарамі былі закладзеныя асноўныя правілы, якія не падлягаюць абмеркаваньню. Арыгінал гэтых правілаў знаходзіцца на meta:Founding principles. Пераклад жа іх наступны:
 |
Некаторыя асаблівасьці праектаў фундацыі Вікімэдыя вызначаны самім фондам і не падлягаюць абмеркаваньню. Часта тыя, хто прынцыпова нязгодны зь імі, вымушаныя пакінуць праект. У ліку гэтых прынцыпаў:
Некаторыя з вікі-праектаў, не прыналежныя да фундацыі Вікімэдыя, значна адрозьніваюцца ў сваіх прынцыпах. Напрыклад, h2g2 і некаторыя іншыя маюць рэдакцыйныя рады, якія рэцэнзуюць артыкулы. Праект Фрэда Бодэра Wikinfo выкарыстоўвае прыязны падыход, а не нэўтральны, як у Вікіпэдыі. Праект Лары Сэнгера Citizendium адрозьніваецца тым, што для рэдагаваньня артыкулаў там трэба быць зарэгістраваным удзельнікам. |
 |
[рэдагаваць] Беларускія правілы
Ніжэй падаецца сьпіс правілаў і рэкамэндацыяў беларускай Вікіпэдыі (ужо прынятых, па якім ідзе галасаваньне, ці якія знаходзяцца ў стадыі распрацоўкі). Зялёным колерам пазначаная квінтэсэнцыя асноватворных прынцыпаў, якія яшчэ завуцца слупамі Вікіпэдыі. Гэтыя прынцыпы не падлягаюць абмеркаваньню ці аспрэчваньню. Блакітным — правілы, якія дэталёва тлумачаць гэтыя прынцыпы.
| Правіла | Абрэвіятура | Статус у be-x-old | Статус у en | Статус у ru | Зьвязаныя правілы |
|---|---|---|---|---|---|
| Пяць слупоў | ВП:5С | квінтэсэнцыя правілаў | квінтэсэнцыя правілаў | квінтэсэнцыя правілаў | ВП:ЧНЗВ ВП:НПГ ВП:АП ВП:В ВП:ІУП |
| Чым не зьяўляецца Вікіпэдыя | ВП:ЧНЗВ | накід | правіла | правіла | ВП:5С |
| Нэўтральны пункт гледжаньня | ВП:НПГ | правіла | правіла | правіла | ВП:5С |
| Аўтарскія правы | ВП:АП | правіла | правіла | правіла | ВП:5С |
| Ветлівасьць | ВП:ВЕТ | распрацоўка | правіла | правіла | ВП:5С |
| Ігнаруйце ўсе правілы | ВП:ІУП | накід | правіла | правіла | ВП:5С |
| Крытэры добрасумленнага выкарыстаньня | ВП:КДВ | правіла | правіла | правіла | ? |
| Катэгарызацыя артыкулаў пра асобы | абмеркаваньне | рэкамэндацыя | ? | ||
| Крыніцы, вартыя даверу | абмеркаваньне | рэкамэндацыя | рэкамэндацыя | Спасылкі на крыніцы |
[рэдагаваць] Што зрабіць
- Пераклад сайту Вікімэдыі на беларускую мову. Ініцыяльнае абмеркаваньне можна правесьці тут.
- Чым не зьяўляецца Вікіпэдыя — асноватворнае правіла Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Ветлівасьць — асноватворнае правіла Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Ігнаруйце ўсе правілы — асноватворнае правіла Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Аўтарскія правы — правіла выглядае трохі недапрацаваным, прапануецца перапрацаваць тэкст з улікам падобных правілаў у іншых моўных падзелах, і ініцыяваць зьмены ў правілы ў адпаведнасьці з існай мэтадалёгіяй.
- Крыніцы, вартыя даверу — правіла/рэкамэндацыя Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Правяральнасьць (en:Wikipedia:Verifiability, ru:Википедия:Проверяемость) — правіла/рэкамэндацыя Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Недапушчальнасьць уласных дасьледаваньняў (en:Wikipedia:No original research, ru:Википедия:Недопустимость оригинальных исследований) — правіла/рэкамэндацыя Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Недапушчальнасьць зьнявагаў і агрэсіі (en:Wikipedia:No personal attacks, ru:Википедия:Недопустимость оскорблений, угроз и агрессии) — правіла/рэкамэндацыя Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Дапрацаваць і ўвесьці правіла/рэкамэндацыю Спасылкі на крыніцы.
- Перакласьці сюды некалькі ўзораў дазволаў на выкарыстаньне матэрыялаў.
- Значнасьць — дапрацаваць і ўвесьці ў беларускі падзел.
- Словы-паразыты або Няпэўныя словы (en:Wikipedia:Manual of Style (words to watch), ru:Википедия:Избегайте неопределённых выражений) — правіла/рэкамэндацыя Вікіпэдыі, яго трэба ўвесьці ў беларускі падзел.
- Старонка ўдзельніка — дапрацаваць і ўвесьці ў беларускі падзел.
[рэдагаваць] Мэтадалёгія
Стварэньне правілаў і рэкамэндацый, таксама як і ўнясеньне зьменаў у іх адбываецца наступным чынам:
- Адзін ці група сталых удзельнікаў фіксуюць свой пазытыўны вопыт стварэньня ці рэдагаваньня артыкулаў у пэўным дакумэнце, па якім дасягаецца кансэнсус сярод астатніх удзельнікаў.
- Удзельнік ці, зноў жа, група ўдзельнікаў прапануе ўнесьці зьмену ў існую практыку рэдагаваньня і спрабуе знайсьці кансэнсус у рэалізацыі гэтай зьмены сярод астатніх удзельнікаў, прапануючы суполцы дакумэнт, у якім зафіксаваная сутнасьць зьмены.
- Джымі Ўэйлз, Рада Павераных ці распрацоўшчыкі робяць заявы (задакумэнтаваныя і абавязковыя для падпарадкаваньня), якія тычацца прынамсі аўтарскіх правоў, прававых аспэктаў, загрузкі сэрвэраў.
Фактычна, першы з гэтых варыянтаў і зьяўляецца асноўнай крыніцай правілаў і рэкамэндацый. Іншымі словамі, трэба спачатку папрацаваць у нейкім кірунку, сутыкнуцца з праблемай, з рознымі падыходамі, паспрачацца, дасягнуць кансэнсусу і толькі тады прапаноўваць правіла. У гэтым выпадку яно аказваецца «адшліфаваным» і звычайна «праходзіць». Калі ж правіла гіпатэтычнае, то верагоднасьць дасягнуць па ім кансэнсусу не вялікая.
Перад тым, як нейкая добрая і сталая практыка стварэньня і рэдагаваньня матэрыялаў афармляецца ў выглядзе афіцыйнага правіла ці рэкамэндацыі, яна праходзіць стадыю прапановы — гэта праект правіла ці рэкамэндацыі, па якім кансэнсус яшчэ не дасягнуты, ці які яшчэ абмяркоўваецца.
Адхіленыя прапановы — тыя прапановы правілаў, па якіх цягам разумнага часу пагадненьне так і не было дасягнутае. Каб прапанова была адхіленая не абавязкова, каб яна была безумоўна адхіленая пераважнай бальшынёй удзельнікаў. Калі меркаваньні ўдзельнікаў нэўтральныя ці кансэнсус незразумелы і не назіраецца прагрэс, тады гэта таксама зьяўляецца падставай адхіліць прапанову. Невялікая дапрацоўка праекту прапановы наўрад ці здольная зьмяніць сытуацыю кардынальна і ў гэтым выпадку рэкамэндуецца перапрацаваць прапанову поўнасьцю, верагодна падышоўшы да яе зь іншага боку.
[рэдагаваць] Шаблёны
{{Правіла}} :
|
|
Гэта старонка зьяўляецца часткай правілаў Вікіпэдыі. |
|---|
{{Плянуемае правіла}} :
|
|
Гэтая старонка плянуецца ў якасьці правіла Вікіпэдыі. |
|---|
{{Рэкамэндацыя}} :
|
|
Гэтая старонка зьяўляецца часткай рэкамэндацыяў Вікіпэдыі. |
|---|
{{Плянуемая рэкамэндацыя}} :
|
|
Гэтая старонка плянуецца ў якасьці рэкамэндацыі Вікіпэдыі. |
|---|
{{Адхіленая прапанова}} :
|
|
На гэтай старонцы знаходзіцца адхіленая прапанова правіла ці рэкамэндацыі Вікіпэдыі. |
|---|
{{Сьцісла}} :
|
|
Асноўны сэнс сьцісла: {{{1}}} |
|---|
