Віленская беларуская гімназія
| Віленская Беларуская гімназія | |
| Gimnazjum Białoruskie w Wilnie | |
 Сьвяткаваньне ўгодкаў абвяшчэньня БНР у Віленскай беларускай гімназіі, 1935 год |
|
| Заснаваная | 1918 |
|---|---|
| Зачыненая | 1944 |
| Дырэктар | Міхаіл Кахановіч Браніслаў Тарашкевіч Радаслаў Астроўскі |
| Адрас | Другая Рэч Паспалітая, Вільня, вул. Востробрамская, 9 |
| Геаграфічныя каардынаты | 54°41′ пн. ш. 25°17′ у. д. / 54.683° пн. ш. 25.283° у. д.Каардынаты: 54°41′ пн. ш. 25°17′ у. д. / 54.683° пн. ш. 25.283° у. д. |
|
Віленская Беларуская гімназія на мапе Польшчы (1918—1939)
 Віленская Беларуская гімназія
|
|
Віленская Беларуская гімназія — навучальная ўстанова ў Вільні, якая існавала ў першай палове 20 стагодзьдзя.
Зьмест |
Заснаваньне і дзейнасьць[рэдагаваць]
Віленская Беларуская гімназія была адчыненая ў 1919 годзе. У 1918 годзе нямецкія ўлады перад адступленьнем далі дазвол на адкрыцьцё гімназіі. Пасьля гэтага летувіскія ўлады дазволілі адчыніць беларускую гімназію ў памяшканьні Базыльянскіх муроў. Заняткі ў гімназіі пачаліся 1 лютага 1919 году.
Гімназія зьяўлялася навучальнай установай зьмешанага тыпу: у ён навучаліся як хлопчыкі, так і дзяўчынкі. Першапачаткова ў гімназіі было 8 клясаў, у ёй вучыліся каля 340 вучняў і працавалі 18 настаўнікаў. Доўгі час гімназія была прыватнай і фінансавалася рознымі грамадзкімі арганізацыямі, у ліку якіх былі Школьная рада ў Вільні, Таварыства беларускай школы і бацькоўскі камітэт. Частка вучняў, пераважна сіроты і вучні незаможных бацькоў, вучылася бясплатна.
Першым дырэктарам гімназіі быў Міхаіл Кахановіч.
Апроч адукацыі, у гімназіі праводзілася рознабаковае мастацкае навучаньне: працавалі літаратурны і драматычны гурткі, мастацкая студыя пад кіраўніцтвам Язэпа Драздовіча, духавы аркестар на 20 музычных інструмэтраў. Таксама быў хор, якім кіраваў Рыгор Шырма. Апроч усяго гэтага вучні займаліся выдавецтвам сваіх часопісаў, мелі свой вучнёўскі каапэратыў. Таксама ў межах гімназіі існавала скаўцкая арганізацыя.
У першыя гады пасьля адкрыцьця пры гімназіі быў створаны Беларускі прытулак для дзяцей-сірот. У прытулак траплялі дзеці зь Вільні, Ашмяншчыны, Гарадзеншчыны, Наваградчыны.
Выпускнікі[рэдагаваць]
Выпускнікамі Віленскай Беларускай гімназіі зьяўляецца значная частка заходнебеларускай інтэлігенцыі. Сярод выпускнікоў гімназіі былі такія асобы, як Барыс Кіт, Максім Танк, Наталя Арсеньнева, Міхал Вітушка, Сьвятаслаў Коўш, Вітаўт Тумаш, Вінцэнт Жук-Грышкевіч.
Ліквідацыя і аднаўленьне[рэдагаваць]
У 1944 годзе пасьля сканчэньня навучальнага году гімназія была зачыненая бальшавіцкімі ўладамі пасьля таго, як яны захапілі Вільню.
Пасьля распаду СССР беларуская гімназія ў Вільні была адноўленая ў выглядзе сярэдняй школы №15 зь беларускай мовай навучаньня, якая пазьней была ператвораная ў беларускую школу імя Францішка Скарыны.
1 лютага ў Віленскай беларускай школе імя Францішка Скарыны адзначаецца як Дзень гімназіі.
Літаратура[рэдагаваць]
- Юбілей беларускага школьніцтва ў Вільні // Рэгіянальны партал «Сьвіслач»
- Гісторыя школы і гімназіі // Віленская сярэдняя школа імя Францішка Скарыны
