Генадзь Цыхун

Генадзь Цыхун
Генадзь Апанасавіч Цыхун
Нарадзіўся	30 кастрычніка 1936 (76 гадоў) Вёска Кунцаўшчына, Гарадзенскі раён
Грамадзянства	Беларусь
Навуковая сфэра	Мовазнаўства
Месца працы	Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Альма-матэр	Ленінградзкі ўнівэрсытэт

Генадзь Апанасавіч Цыхун (нар. 30 кастрычніка 1936, вёска Кунцаўшчына Гарадзенскага раёну Гарадзенскай вобласьці) — беларускі мовазнавец, галоўны навуковы супрацоўнік аддзелу славянскага і тэарэтычнага мовазнаўства Інстытуту мовазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Доктар філялягічных навук (1982), прафэсар. Акадэмік Міжнароднай акадэміі Эўразіі, доктар honoris causa Сафійскага ўнівэрсытэту, чалец Міжнароднага камітэту славістаў.

Сын Апанаса Цыхуна.

Біяграфія

Скончыў аддзяленьне славянскай філялёгіі Ленінградзкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту па спэцыяльнасьці «Філёляг. Выкладнік баўгарскай мовы і літаратуры». У 1964 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю на тэму «Сынтаксыс займеньнікавых клітык у баўгарскай і македонскай літаратурных мовах» (пад кіраўніцтвам д.ф.н. праф. Маслава Ю. С.). У 1982 абараніў доктарскую дысэртацыю «Тыпалягічная праблема балкана-славянскага моўнага арэалу».

У 1991—1993 быў старшынём Камісіі па ўдасканаленьні правапісу Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны, у якую ўваходзілі Вінцук Вячорка й Зьміцер Санько. У 1993—1994 працаваў у складзе Дзяржаўнай камісіі па ўдакладненьні правапісу беларускай мовы (старшыня народны паэт Ніл Гілевіч).

Асноўныя працы

Навуковыя інтарэсы: этымалёгія, балканістыка, арэальная лінгвістыка, гісторыя славістыкі. Славістычныя інтарэсы спалучае з дасьледаваньнямі ў галіне беларускай мовы. Ён сааўтар «Этымалагічнага слоўніка беларускай мовы».

Мае больш за 300 публікацыяў па тыпалёгіі славянскіх моваў і іх сувязях, моўных зьвязах, гаворках Палесься і праблеме праславянскай мовы, па беларускай этымалёгіі і дыялектнай мове, гісторыі і бібліяграфіі беларускай мовазнаўчай славістыкі.

• Типологические проблемы балканославянского языкового ареала. — Минск: Наука и техника, 1981. — 230 с.
• Тураўскі слоўнік. Т. 1—5. Мн.: Навука і тэхніка, 1982—1987. Суаўтары: А. А. Крывіцкі, І. Я. Яшкін.
• Арэальная тыпалогiя славянскiх моў: Прынцыпы i напрамкi даследавання [Х Міжнародны з’езд славістаў. Даклады]. Мн.: Навука i тэхнiка, 1988. — 40 с.
• Славянскія мовы ў святле экалінгвістыкі [XII Міжнародны з’езд славістаў. Даклады]. Мн.: Беларускі камітэт славістаў, 1998. — 24 с.
• Міжславянскае моўнае ўзаемадзеянне (сацыякультурны аспект) [ХІІІ Міжнародны з’езд славістаў. Даклады]. Мн.: Беларускі камітэт славістаў, 2003. — 24 с.
• Паўднёваславянскi кампанент у мове Францыска Скарыны // Беларуская лiнгвiстыка. 1990. Вып. 38. С. 10—14.
• Deformation im System der weißrussischen Standardsprache unter den Bedingungen des Totalitarismus // Die Sprache der Diktaturen und Diktatoren. Heidelberg: Universitätsverlag C. Winter, 1995. S. 229—239.
• Беларусь у мiжславянскiх сувязях (гiстарычна-моўная праблематыка) // Pavol Jozef Šafárik a slavistika. Prešov, Martin, 1996. S. 279—284.
• Крэалізаваны прадукт: Трасянка як прадмет лінгвістычнага даследавання // Arche-Скарына. 2000. № 6. С. 51—58.
• Белоруско-български паралели от етимологична гледна точка (Някои допълнения и уточнения към «Български етимологичен речник») // Български език. 1999/2000. Год. XLVIII. Кн. 1. С. 41-44.
• З нёманскай гідраніміі // Nazwy własne na pograniczach kulturowych. [Studia Slawistyczne, 2]. Białystok: LIBRA, 2000. S. 261—265.
• Weißrussisch // Wieser Enzyklopädie des europäischen Ostens. Bd. 10: Sprachenlexikon. Klagenfurt-Wien-Ljubljana-Sarajevo, 2002. S. 838—854.
• The Linguistic Situation and Mixed Language Forms in Belarus // History, Language and Society in the Borderlands of Europe: Ukraine and Belarus in Focus. Ed. B. Törnquist-Plewa. Malmö: Sekel Bokförlag, 2006. P. 61—75.

Вонкавыя спасылкі

• Цыхун Генадзь (Член камітэта МАБ) // Міжнародная асацыяцыя беларусістаў
• Біяграфія на праекце «Правапіс» // TUT.BY
• Генадзь Цыхун Стратэгія разьвіцьця беларускай мовы ў ХХІ стагодзьдзі. Таварыства беларускай мовы. Праверана 27 сьнежня 2011 г.