Геранім Флярыян Радзівіл

Геранім Флярыян Радзівіл
Г. Ф. Радзівіл. Якуб Вэсэль, каля 1746
Герб «Трубы»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся:	4 траўня 1715 Белая Берасьцейскага павету
Памёр:	17 траўня 1760 Белая Берасьцейскага павету
Род:	Радзівілы
Бацькі:	Караль Станіслаў Радзівіл Ганны Кацярыны з Сангушкаў
Жонка:	Тэрэза з Сапегаў, Магдалена з Чапскіх, Анэля зь Мянчынскіх

Геранім Флярыян Радзівіл (4 траўня 1715, места Белая Берасьцейскага павету — 17 траўня 1760, места Белая) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Падчашы (1739—1750) і харунжы вялікі літоўскі (з 1750).

3 1731 фактычны уладальнік (юрыдычны з 1744) г.зв. «Нойбурскіх маёнткаў». Трымаў таксама Перамышльскае і Крычаўскае староствы.

Біяграфія

Партрэты Г. Ф. Радзівіла

З альбома «Выявы роду Радзівілаў». Нясьвіж, 1758

Mezzotina Matthäusa Deischa паводле незахавана партрэта Я. Вэсэля, 1744

Зь нясьвіскай лініі роду Радзівілаў, сын Караля Станіслава і Ганны Кацярыны з Сангушкаў.

Атрымаў хатнюю адукацыю, у 1730—1735 падарожнічаў за мяжой.

Займаў высокія дзяржаўныя пасады, меў 6-тысячнае войска, роўнае войску Вялікага Княства Літоўскага. Залогі разьмяшчаліся ў Слуцку (галоўныя сілы), Белай, Біржах, Кейданах, Невелі, Себежы, Крычаве, Капылі, Нягневічах, Рубяжэвічах, Беліцы і набіраліся зь мясцовай шляхты і вайскова-служылых людзей (зямян, выбранцаў і інш.); афіцэры запрашаліся часткова з-за мяжы. У Белай, потым ў Слуцку трымаў афіцэрскую школу (кадэцкі корпус).

Захоўваў жорсткі парадак у сваіх местах і маёнтках, здушыў Крычаўскае паўстаньне (1743—1744).

Заснаваў тэатар у Белай і Слуцкі тэатар Радзівілаў (1751), артысты для якога рыхтаваліся ў адмысловай школе (першая ў Рэчы Паспалітай). Сабраў карцінную галерэю, вялікую бібліятэку, зладзіў шэраг значных будоваў ў сваіх рэзыдэнцыях — Белай і Слуцку.

У шлюбах з Тэрэзай Сапегай, Магдаленай Чапскай і Анэляй Мянчынскай дзяцей ня меў, ягоныя маёнткі перайшлі да брата Міхала Казімера Радзівіла «Рыбанькі».

Цікавыя факты

• У 1756 Г. Ф. Радзівіл пачаў узьвядзеньне на высьпе Жыд-возера (перайменаваў яго ў Князьмор, цяпер Чырвонае возера) мураваны замак пад назвай Вэнэцыя; меркаваў стварыць на возеры флёт з артылерыяй.
• Г. Ф. Радзівіл першым у Вялікім Княстве Літоўскім стварыў у сваім войску харугвы паводле ўзору войска янычараў у Асманскай імпэрыі.

Літаратура

• Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 788 с.: іл. ISBN 985-11-0378-0.
• К. Я. Шышыгіна-Патоцкая. Нясвіж і Радзівілы. Мн.: Беларусь, 2007. — 240 с.: іл. ІSBN 978-985-01-0740-4.

Вонкавыя спасылкі

 Геранім Флярыян Радзівіл — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў