Герхард Шродэр
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| 33-і Канцлер Нямеччыны 7-ы Канцлер ФРН |
|
|---|---|
| 27 кастрычніка 1998 — 21 лістапада 2005 | |
| Прэзыдэнт: | Роман Герцаг, Ёханэс Раў, Хорст Кёлер |
| Папярэднік: | Гельмут Коль |
| Наступнік: | Ангела Мэркель |
| Асабістыя зьвесткі: | |
| Нарадзіўся: | 7 красавіка 1944 (65 гадоў) Мосэнбэрг-Ворэн, Паўночны Рэйн — Вэстфалія |
| Партыя: | СДПН (з 1963) |
| Дзеці: | Адсутнічаюць Трое прыёмных дзяцей |
| Адукацыя: | Гетынскі ўнівэрсытэт |
| Узнагароды: | |
Герхард Фрыц Курт Шродэр (па-нямецку: Gerhard Fritz Kurt Schröder, нарадзіўся 7 красавіка 1944 у Мосэнбэрг-Ворэне) — нямецкі палітык, фэдэральны канцлер ФРН з 27 кастрычніка 1998 па лістападзе 2005. замежны чалец РАН (2008).
Зьмест |
[рэдагаваць] Біяграфія
[рэдагаваць] Раньнія гады
Нарадзіўся ў сям'і працоўнага ў Мосэнбэргу, у цяперашняй фэдэральнай зямлі Паўночны Рэйн — Вэстфалія. Бацька Фрыц Шродэр загінуў у Румыніі 4 кастрычніка 1944 году, маці Герхарда працавала на ферме. Наведваў вячэрнюю школу, з 1958 году працаваў памагатым прадаўца скабяных вырабаў, будаўніком у Гетынгене. У 1963 годзе ўступіў у Сацыял-дэмакратычную партыю Нямеччыны (СДПН). У 1971 годзе скончыў юрыдычны факультэт Гетынгенскага ўнівэрсытэта, дзе ў 1971—1977 гадах працаваў на катэдры права. З 1978 па 1990 год займаўся прыватнай юрыдычнай практыкай у Гановэры. Адначасова ў 1978 годзе стаў лідэрам «Маладых сацыялістаў» — моладзевай сэкцыі СДПН, чальцом якой быў з 1963 году.
[рэдагаваць] Палітычная кар'ера
У 1980 годзе ўпершыню абраны дэпутатам Бундэстага. У 1986 годзе ўзначаліў фракцыю СДПН у дзяржаўнай асамблеі Ніжняй Саксоніі. З 1989 году — чалец прэзыдыюма СДПН. 21 чэрвеня 1990 году абраны прэм'ер-міністрам зямлі Ніжняя Саксонія. У 1994 годзе быў кандыдатам ад СДПН на пасаду міністра замежных спраў, аднак партыя прайграла выбары.
[рэдагаваць] Фэдэральны канцлер
Узначаленая Шродэром кааліцыя сацыял-дэмакратаў і зялёных прыйшла да ўлады ў кастрычніку 1998 пасьля 16-летняга знаходжаньня ў апазыцыі з абяцаньнямі мадэрнізацыі эканомікі, падтрымкі прадпрымальніцтва і захаваньня сыстэмы сацыяльнай абароны. Перамога сацыял-дэмакратаў у немалой ступені тлумачылася абяцаньнем СДПН пакласьці канец росту беспрацоўя і зладзіцца з эканамічным застоем у краіне.
Падчас першага тэрміна Шродэра міністрам замежных спраў стаў Ёшка Фішэр, міністрам абароны — Рудольф Шарпінг, міністрам эканомікі — Оскар Лафантэн, міністрам унутраных спраў — Ота Шылі. 19 ліпеня 2002 новым міністрам абароны стаў Пэтэр Штрук. У кастрычніку 2002 міністрам эканомікі і працы стаў Вольфганг Клемэнт.
У кіраўніцтве краінай Шродэру неабходна было абраць паміж двума канцэпцыямі пераадоленьня крызысу — прапанаванай лібэральнымі эканамістамі (шляхам скарачэньня сацыяльнай падтрымкі насельніцтва) або той, на якой настойвалі левыя сацыял-дэмакраты на чале з Оскарам Лафантэнам (падвышэньне падаткаабкладаньня больш заможных пластоў грамадзтва). Шродэр абраў першы варыянт, што прывяло да парыву з Лафантэнам, які пакінуў кіраўніцтва СДПН. У той жа час спроба Шродэра прыступіць да выкананьня праграмы зразаньня сацыяльных праў грамадзян прывяла да імклівага падзеньня падтрымкі СДПН з боку насельніцтва.
Не здолеўшы вырашыць структурныя эканамічныя праблемы, Шродэр ледзь не патрываў паразу на выбарах 22 кастрычніка 2002. Толькі цьвёрдая апазыцыя амэрыканскаму ўварваньню ў Ірак і эфэктыўная дапамога ахвярам паводкі на ўсходзе Нямеччыне ў той год дапамаглі СДПН атрымаць невялікую перавагу над ХДЗ.
У сакавіку 2003 Шродэр запусьціў праграму структурных эканамічных рэформаў, вядомую як «Праграма 2010» (Agenda 2010). Яна прадугледжвае абмежаваньне выдаткаў на ахову здароўя, пэнсійнае і сацыяльнае забесьпячэньне, а таксама лібэралізацыю працоўнага заканадаўства з мэтай стымуляваньня стварэньня новых працоўных месцаў. Гэта, аднак, не дазволіла падужаць эканамічную стагнацыю, а лік беспрацоўных у Нямеччыне захавалася на ўзроўні 5 млн чалавек, або 12 % працаздольнага насельніцтва.
У 2004 шэрагі СДПН пакінула вялікая колькасьць чальцоў партыі, стаялых на левых пазыцыях. У 2005 яны разам з былымі камуністамі НДР стварылі Левую партыю. У 2004 Шродэр сышоў у адстаўку з паста главы СДПН, а яго пераемнікам стаў Франц Мюнтэфэрынг. 22 траўня 2005 пасьля паразы на мясцовых выбарах у зямлі Паўночны Рэйн-Вэстфалія Шродэр абвясьціў аб рашэньні СДПН ініцыяваць правядзеньне датэрміновых нацыянальных выбараў ужо ў верасьні 2005, гэта значыць за год да канчатка тэрміна яго паўнамоцтваў. Сацыял-дэмакраты кіравалі ў зямлі Паўночны Рэйн-Вэстфалія апошнія 39 гадоў, але 22 траўня атрымалі тут толькі 37,1 % галасоў, у той час як ХДЗ — 44,8 %. Параза пазбавіла Шродэра большасьці ў бундэсраце, якое зараз прыналежыць кааліцыі ХДЗ — ХСЗ.
Датэрміновыя выбары прайшлі 18 верасьня 2005. Нечакана для ўсіх СДПН (якой прадвесьцілі паразу) і блёк ХДЗ/ХСЗ атрымалі амаль аднолькавы лік галасоў, аднак нядосыць для таго, каб сфармаваць аднапартыйны ўрад. Падчас перамоў аб стварэньні «вялікай кааліцыі» ХДЗ/ХСЗ і СДПН 10 кастрычніка 2005 было вырашанае, што Ангела Мэркель стане новым канцлерам Нямеччыны.
У абмен на згоду на канцлерства Ангелы Мэркель СДПН атрымаў у кабінэце 8 міністэрскіх партфэляў: замежных спраў, фінансаў, юстыцыі, працы, па пытаньнях аховы навакольнага асяродзьдзя, аховы здароўя, транспарта, а таксама эканамічнага супрацоўніцтва і разьвіцьця. Сам Герхард Шродэр адмовіўся ўдзельнічаць ва ўрадзе ФРН, адмовіўся ад дэпутацкага мандата ў бундэстагу і са студзеня 2006 мае намер заняць пост дарадніка па пытаньнях міжнароднай палітыкі «Ringier», найбуйнага канцэрна ў вобласьці швайцарскіх СМІ.
[рэдагаваць] Сям'я
12 жніўня 2004 Герхард Шродэр пабываў у Румыніі, дзе ён упершыню наведаў дол свайго бацькі Фрыца — салдата вэрмахта, загінулага ў 1944 і пахаванага ў братэрскім доле ў невялікай румынскай вёсачцы Чэану-Марэ (Трансыльванія).
Бацька Шродэра быў закліканы ў рады вэрмахта ў 1940. У канцы 1943 ён пабываў у кароткатэрміновым адпачынку дома, а ў сярэдзіне 1944 атрымаў ліст ад сваёй жонкі Эрыкі аб нараджэньні сына Герхарда. 4 кастрычніка 1944 Фрыц Шродэр загінуў. Свайго бацьку Герхард Шродэр ня бачыў ні разу ў жыцьці, але яго фатаграфію ў ваеннай форме заўсёды трымае на працоўным стале.
Жанаты чацьвёртым шлюбам, жонка Дорыс Шродэр-Кепф — журналістка. Мае дачка Клару (14 гадоў) ад трэцяга шлюбу, у 2004 годзе ўдачарыў расейскую дзяўчынку Вікторыю з Санкт-Пецярбургу. Вывучае ангельскую мову. Любіць настольны тэніс і джаз.
Жонка Герхарда Шродэра — Дорыс Шродэр-Кэпф — маладзей яго на 19 гадоў. Канцлер Нямеччыны быў жанаты чатыры разу, аднак у яго няма ўласных дзяцей. У 1968–1972 яго жонкай была Ева Шубах, у 1972–1984 — Анэ Ташэнмахэр, у 1984–1997 — Гільтруд Хампэль, з 1997 жонка Шродэра — Дорыс Кэпф.
У 2004 годзе сям'я Шродэраў удачарыла трохгадовую дзяўчынку-сірату, узятую з дзіцячага дому ў Санкт-Пецярбургу. Дзяўчынку клічуць Вікторыя. Акрамя 3-летняй Вікторыі бацькі выхоўваюць 13-летняй Клару, дачка Дорыс ад першага шлюбу.
[рэдагаваць] Нямеччына і Расея
Увосень 2004 стаўленьне нямецкай прэсы і апазыцыйных партый да прэзыдэнта Расеі Уладзімера Пуціна рэзка пагоршылася ў сувязі зь яго заявамі аб неабходнасьці ажыцьцявіць зьмены, накіраваныя на ўзмацненьне дзяржаўнай улады ў краіне.
Аднак фэдэральны ўрад Нямеччыны не падтрымаў патрабаваньні апазіцыі перагледзець партнёрскія адносіны паміж Нямеччынай і Расеяй. Сам Герхард Шродэр заявіў у газэтным інтэрв'ю: «Расея важная для нас палітычна і эканамічна. Я сапраўды перакананы ў тым, што Эўрапейскі зьвяз паступае правільна, наладжваючы стратэгічнае партнёрства з Расеяй. Я жадаю занесьці фундуш у гэтую справу, бо цьвёрда перакананы, што гэтае партнёрства неабходна — у тым ліку з улікам эўрапейскай гісторыі… Ніхто ў Нямеччыне не павінен быць зацікаўлены ў нестабільнасьці ў Расеі… я ў цяперашні час ня бачу ў Чачэніі якіх-небудзь партнёраў, зь якімі расейскі прэзыдэнт мог бы размаўляць».
Пазьней, размаўляючы з карэспандэнтамі Süddeutsche Zeitung, Шродэр ізноў пацьвердзіў, што ў яго няма намеру зьмяняць палітыку ўрада ў стаўленьні Расеі: «Калі вы разгледзіце сытуацыю ў рэгіёне з пункта гледжаньня таго, якія палітычныя і эканамічныя наступствы яна можа мець для Нямеччыны, то зразумееце, што ніхто ня можа быць зацікаўлены ў тым, каб ставіць пад пытаньне тэрытарыяльную цэласнасьць Расейскай Фэдэрацыі». Шродэр назваў збліжэньне Расеі і Эўразьвяза адной з доўгатэрміновых даляглядаў, паколькі «нельга гарантаваць бясьпеку і дабрабыт адзінай Эўропы без стратэгічнага партнёрства з Расеяй».
[рэдагаваць] ПЭГ
У пачатку верасьня 2005 падчас візыту расейскага прэзыдэнта Уладзімера Пуціна ў Нямеччыну была падпісана дамова аб будаўніцтве Паўночна-Эўрапейскага газаправода (ПЭГ) — газаправода паміж Расеяй і Нямеччынай па дне Балтыйскага мора.
Чакаецца, што новы газаправод можа стаць ключавым фактарам, які будзе ўплываць на палітыку ў рэгіёне. Падпісаньне дамовы фактычна азначае заключэньне палітычнага зьвяза паміж Расеяй і Нямеччынай. Краіны Балтыі і Польшча, аднак, выступілі супраць ажыцьцяўленьні гэтага праекту.
У сьнежні 2005, пасьля сыходу Шродэра з пасту фэдэральнага канцлера ФРН, было абвешчана, што ён узначаліць камітэт акцыянэраў North European Gas Pipeline Company, кампаніі-апэратара Паўночна-Эўрапейскага газаправода. Камітэт акцыянэраў будзе выконваць функцыі рады дырэктараў, і ў яго функцыі ўваходзіць «прыняцьце ўсіх стратэгічных рашэньняў па ўсіх кірунках дзейнасьці кампаніі».
Гэтае паведамленьне выклікала вельмі негатыўную рэакцыю ў Нямеччыне. Шродэра абвінавацілі ў тым, што ён зьбіраецца выступіць у якасьці прычыненьня для легалізаваньня расейскіх актываў на Захадзе — тым больш што прыкладна ў гэты жа час зьявіліся паведамленьні аб намеры расейскіх улад прыцягнуць былога міністра гандлю ЗША Дональда Эванса ў якасьці старшыні рады дырэктараў дзяржаўнай нафтавай кампаніі «Раснафта» перад плянаваным разьмяшчэньнем яе акцый сярод замежных фундатараў (апошні адмовіўся ад прапановы).
У сярэдзіне сьнежня 2005 пытаньне аб прызначэньні Шродэра было вынесена на абмеркаваньне ў бундэстазе. Прадстаўнікі кіравальнай кааліцыі запатрабавалі ад яго прадставіць грамадзкасьці ўсе падрабязнасьці дамовы аб будаўніцтве ПЭГ.
Газэта «Tagesspiegel» выказала меркаваньне, што Шродэр прызначыў датэрміновыя выбары на верасень для таго, каб пасьпець давесьці да канца праект ПЭГ і забясьпечыць тамака сабе выгодную пасаду. І сапраўды, дамова аб ПЭГ было падпісана ўсяго за дзесяць дзён да выбараў.
Старшыня фракцыі партыі «зялёных» у бундэстазе Фрыц Кун абвінаваціў Шродэра ў намеры «падтрымліваць кіраваную дэмакратыю і недасканалае дэмакратычнае грамадзтва ў Расеі».
20 сьнежня 2005 канцлер Ангела Мэркель у інтэрв'ю газэце «Frankfurter Allgemeine Zeitung» заявіла, што не была ў курсе рыхтуючагася прызначэньня да таго, як аб гэтым паведамілі СМІ. Па яе меркаваньню, гэтае рашэньне ляжыць па-за палітычнай сфэрай, аднак яно можа стварыць праблемы ў адносінах Нямеччыны з Польшчай і краінамі Балтыі.
Сам Герхард Шродэр быў недаступны для прэсы з самога 9 сьнежня, калі ўпершыню было абвешчана аб яго пераходзе ў бізнэс.
[рэдагаваць] Мэмуары
Мэмуары на расейскай мове («Рашэньні. Маё жыцьцё ў палітыцы») былі прадстаўленыя ў Маскве 8 верасьня 2007 самім Шродэром. Кнізе прадракаюць лёс палітычнага бэстсэлера. Яна глыбока псыхалягічная, і ў цэнтры яе развагі аб тым, як палітыку вынесьці цяжар улады і адказнасьці за лёсы.
[рэдагаваць] Цікавыя факты
Герхард Шродэр ставіцца да ліку нешматлікіх з палітыкаў-мужчын, якія фарбуюць валасы (за выключэньнем Рональда Рэйгана).
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Герхард Шродэр — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
- gerhard-schroeder.de — Афіцыйны сайт Герхарда Шродэра
- Герхард Шродэр у Лентапэдыі(рас.)
- Шродэр прачытаў амэрыканцам лекцыю аб Расеі 11.12.2007
| Папярэднік: Гельмут Коль |
Фэдэральны канцлер Нямеччыны 1998—2005 |
Пераемнік: Ангела Мэркель |

