Гімн Летувы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Tautiška giesmė (па-беларуску: Нацыянальная песьня) — нацыянальны гімн Летувы.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Аўтар тэксту і музыкі Вінцас Кудзірка (18581899). Апублікаваны ў часопісе «Varpas» («Звон») у 1898 годзе. Публічна выкананы ўпершыню ў Пецярбургу 13 лістапада 1899 году хорам пад кіраўніцтвам Чэслава Сасноўскага. У Вільні выкананы 3 сьнежня 1905 году. Афіцыйна зацьверджаны ў якасьці дзяржаўнага гімну дэклярацыяй Сойма ў 1919 годзе.

У пэрыяд савецкай улады, пачынальна з 1940 году, быў забаронены. Пасьля ўключэньня Летувы ў склад СССР у якасьці гімну ў 19401941 і 19441950 гадах выконваўся «Інтэрнацыянал». У 19501988 гадах функцыянаваў Гімн Летувіскай ССР (тэкст — Антанас Венцлова, музыка — Баліс Дварыянас і Ёнас Швядас).

У 1988 годзе яшчэ да абвяшчэньня ўзнаўленьня незалежнасьці Летувы вернуты ў якасьці гімну Летувіскай ССР.

У сувязі з будаўніцтвам у Вільне помніка аўтару гімна (на помніку выбіты яго тэкст; скульптар Арунас Сакалаўскас, архітэктар Рычардас Крыштапавічус) разгарэлася дыскусія аб аўтэнтычнасьці аднаго радка трэцяга куплету. У сапраўдным тэксце Вінцаса Кудзіркі радок мае выгляд — па-летувіску: „Tegul saulė Lietuvos“ (літаральна «Хай сонца Летувы»), што, па меркаваньні некаторых дзеячаў (напрыклад, дырэктары Дабрачыннага фонду падтрымкі памяці Вінцаса Кудзіркі Стасіса Тамошайціса [1]), гучыць абсурдна, паколькі ніякага свайго сонца ў Летувы няма. У афіцыйным тэксце гімну, зацьверджаным Соймам Летувы, радок выглядае — па-летувіску: „Tegul saulė Lietuvoj“ («Хай сонца ў Летуве»), што выклікае пярэчаньні прыхільнікаў аўтэнтычнага і традыцыйнага тэксту [2].

Тэкст[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Кампазытар: Вінцас Кудзірка Словы: Вінцас Кудзірка

Lietuva, Tėvyne mūsų
Tu didvyrių žeme,
Iš praeities Tavo sūnūs
Te stiprybę semia.

Tegul Tavo vaikai eina
Vien takais dorybės
Tegul dirba Tavo naudai
Ir žmonių gėrybei

Tegul saulė Lietuvoj
Tamsumas prasalina,
Ir šviesa, ir tiesa
Mūs žingsnius telydi.

Tegul meilė Lietuvos
Dega mūsų širdyse,
Vardan tos Lietuvos
Vienybė težydi

Пераклад[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Даслоўны пераклад[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Летува, Радзіма наша,
Ты зямля герояў,
Што ў слаўнай мінуўшчыне
Бяруць свае сілы.

Няхай твае дзеці заўжды
Ідуць шляхамі праўды,
Няхай працуюць дзеля тваёй славы,
І дабрабыту людзей.

Няхай сонца Ў Летуве
Разгоніць цемру,
І сьветла і ясна, правам і праўдай
Вядзе нас наперад.

Хай любоў да цябе
Жарам гарыць у нашых сэрцах,
І ў імя гэтай Летувы,
будзе наша адзінства!

Літаратурны пераклад[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

(Аўтар перакладу — Аляксей Арцёмаў)

Летува — айчына наша,
Край герояў мілы.
Дзеці ўсе твае ў мінулым
Здабываюць сілы.

І сыны хай абіраюць
Праўды шлях заўсёды,
Праца хай карысьць прыносіць,
Дабрабыт народны.

Сонца Летувы няхай
Змрок начны разгоніць,
Праўда слоў і сьвятло
Шлях наш азараюць.

Хай любоў да Летувы
Ў сэрцах загараецца,
Каб квітнець Летуве
У адзінстве нацыі!

Існуе некалькі перакладаў тэксту на ангельскую, польскую, расейскую мовы; перакладаўся таксама на караімскую мову, латынь, латыскую, нарвэскую, туркмэнскую мовы і эспэранта.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]