Гісторыя Сілэнда

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Асноўны артыкул: Сілэнд


Плятформа Рафс-Таўэр

Стварэньне Сілэнда[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Фізычна тэрыторыя Сілэнда паўстала падчас Другой сусьветнай вайны. У 1942 ВМС Вялікабрытаніі збудавалі на подступах да ўзьбярэжжа сэрыю плятформаў. Адной зь іх быў Рафс-Таўэр (па-ангельску: Roughs Tower, дасл. «хуліганская вежа»). Падчас вайны тамака разьмяшчаліся зэнітныя артылерыя і знаходзіўся гарнізон з 200 чалавек. Пасьля канчатка ваенных дзеяньняў большасьць веж было разбураная, але Рафс-Таўэр, быўшы за межамі брытанскіх тэрытарыяльных вод, застаўся некранутым. У 1966 адстаўны маёр брытанскага войска Пэдзьдзі Рой Бэйтс абраў гэтае месца для базаваньня сваёй пірацкай радыёстанцыі «Britain’s Better Music Station». Каб пазьбегнуць судовага перасьледу з боку ангельскіх улад, Бэйтс абвясьціў плятформу сувэрэннай дзяржавай і абвясьціў сябе князем (па-ангельску: prince) Роем I. Абвяшчэньне Сілэнда адбылося 2 верасьня 1967 году. Гэты дзень адзначаецца як галоўнае дзяржаўнае сьвята.

У 1968 годзе брытанскія ўлады паспрабавалі акупаваць маладую дзяржаву. Да плятформы падышлі патрульныя катэры, і княжая сям'я адказала папераджальнымі стрэламі ў паветра. Да кровапраліцьця дзела не дайшло, але супраць князя Роя як брытанскага грамадзяніна быў пачаты судовы працэс. 2 верасьня 1968 судзьдзя Эсэкса вынес гістарычную пастанову: ён прызнаў, што справа знаходзіцца па-за брытанскай юрысдыкцыі.

У 1972 годзе Сілэнд пачаткаў чаканіць манэты. У 1975 уступіла ў сілу першая канстытуцыя Сілэнда. Зьявіліся сьцяг і герб.

Дужаньне за ўлада[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У жніўні 1978 году ў краіне адбыўся путч. Яму папярэднічала ўзьнікненьне напружанасьці паміж князем і яго найблізкім паплечнікам, прэм'ер-міністрам краіны графам Аляксандрам Готфрыдам Ахенбахам (Alexander Gottfried Achenbach). Бакі расхадзіліся ў поглядах на прыцягненьне ў краіну вонкавых інвэстыцый і вінавацілі адзін аднаго ў антыканстытуцыйных намерах. Скарыстаўшыся адсутнасьцю князя, які вёў у Аўстрыі перамовы з фундатарамі, Ахенбах з групай галяндзкіх грамадзян высадзіўся на высьпе. Захопнікі замкнулі маладога прынца Майкла ў склепе, а затым вывезьлі яго ў Нідэрлянды. Але Майкл зьбег з палону і сустрэўся з бацькам. Пры падтрымцы лаяльных грамадзянаў краіны зрынутым манархам атрымалася разьбіць войскі ўзурпатараў і вярнуцца да ўлады.

Урад дзейнічаў у дакладнай адпаведнасьці з нормамі міжнароднага права. Палонныя замежныя найміты былі неўзабаве адпушчаныя, бо Жэнеўская канвэнцыя аб правах ваеннапалонных патрабуе вызваленьня вязьняў пасьля завяршэньня ваенных дзеяньняў. Арганізатар перавароту быў зрушаны са ўсіх пастоў і асуджаны за дзяржаўную здраду ў адпаведнасьці з сілэндзкімі законамі, але ён меў другое — нямецкае грамадзянства, таму яго лёсам зацікавіліся ўлады ФРГ. Брытанскі МЗС адмовіўся ўмешвацца ў гэтае пытаньне, і нямецкім дыпляматам прыйшлося весьці перамовы непасрэдна з Сілэндам. На выспу прыбыў старэйшы юрысконсульт нямецкага пасольства ў Лёндане д-р Німюльлер. Князь Рой запатрабаваў дыпляматычнага прызнаньня Сілэнда, але ў выніку, улічваючы бяскроўны характар няўдалага путчу, пагадзіўся на вусновыя запэўненьні і вялікадушна адпусьціў Ахенбаха.

Тыя хто прайграў працягвалі настойваць на сваіх правах. Яны ўтварылі незаконны ўрад Сілэнда ў эміграцыі (ФРГ). Ахенбах сьцьвярджаў, што зьяўляецца старшынёй Таемнай Рады. У студзені 1989 г. ён быў арыштаваны ўладамі ФРГ (натуральна, яго дыпляматычны статут ня быў прызнаны) і перадаў свой пост міністру па эканамічным супрацоўніцтве Ёханэсу Зайгеру (Johannes W. F. Seiger), які неўзабаве стаў прэм'ер-міністрам. Пераабраны ў 1994 і 1999.

Тэрытарыяльны канфлікт з Вялікабрытаніяй[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тэрыторыя Сілэнда з тэрытарыяльнымі водамі

30 верасьня 1987 Сілэнд абвясьціў аб пашырэньні сваіх тэрытарыяльных вод з 3 да 12 міль. На наступны дзень аналягічную заяву зрабіла Вялікабрытанія. Такім чынам, у адпаведнасьці з міжнароднымі нормамі, марская тэрыторыя паміж двума краінамі павінна дзяліцца пароўну. Адсутнасьць двухбаковай дамовы, які рэгулюе гэтае пытаньне, стала чыньнікам небясьпечных інцыдэнтаў. Так у 1990 Сілэнд абстраляў папераджальнымі залпамі брытанскае судна, якое несанкцыянавана надышло да яго берагу.

Фальшывыя сілэндзкія пашпарты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Імя Сілэнда без ведама урада было ўцягнута ў грандыёзную злачынную афёру. У 1997 у поле зроку Інтэрпола патрапіў разгалінаваны інтэрнацыянальны сындыкат, які наладзіў гандаль фальшывымі сілэндзкімі пашпартамі (сам Сілэнд ніколі не гандляваў пашпартамі і не падаваў палітычнага сховішча). Звыш 150 тыс. фальшывых пашпартоў (у тым ліку дыпляматычных), а таксама кіроўчых пасьведчаньняў, унівэрсытэцкіх дыплёмаў і іншых падробленых дакумэнтаў былі прададзеныя грамадзянам Ганконга (у пэрыяд яго перадачы пад кантроль КНР) і Ўсходняй Эўропы. У некалькіх эўрапейскіх краінах былі зафіксаваныя спробы адкрыцьця банкаўскіх рахункаў і нават набыцьці ўзбраеньняў па сілэндзкім пашпартам. Махляры пасьпелі заказаць танкі М-55, самалёты МІГ-23, АН-23, верталёты МІ-24, артылерыйскія ўстаноўкі і боепрыпасы. Штаб-кватэра зламысьнікаў знаходзілася ў Нямеччыне, сфэра дзейнасьці ахапляла Гішпанію, Вялікабрытанію, Францыю, Славенію, Румынію і Расею. У справе як міністар замежных справаў Сілэнда фігураваў расейскі грамадзянін Ігар Папоў. У ЗША выявілася сувязь гэтай справы з забойствам Джаньні Версачэ (забойца пакончыў з сабой на яхце, чый уладальнік меў фальшывы сілэндзкі дыпляматычны пашпарт). Урад Сілэнда аказаў поўнае садзейнічаньне сьледзтву і пасьля гэтага непрыемнага выпадку адмяніла пашпарты.

Вонкавыя інвэстыцыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 2000 годзе фірма HavenCo разьмясьціла ў Сілэндзе свой хостынг, наўзамен урад абавязаўся гарантаваць непахіснасьць заканадаўства аб волі інфармацыі (у стаўленьні інтэрнэту ў Сілэндзе дазваляецца ўсё, акрамя спаму, хакерскіх нападаў і дзіцячай парнаграфіі). HavenCo спадзяецца, што разьмяшчэньне на сувэрэннай тэрыторыі выратуе яе ад дзеяньня абмежаваньняў брытанскага інтэрнэт-заканадаўствы.

Здарэньні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

23 чэрвеня 2006 году на Сілэндзе адбыўся пажар, які прычыніў сур'ёзную шкоду плятформе.

Намеры аб продажы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У студзені 2007 году ўладальнікамі краіны было прынята рашэньне аб яе продажу. Адразу пасьля гэтага торэнт-сайт The Pirate Bay пачаткаў збор сродкаў[1] на набыцьцё Сілэнда.[2] 15 студзеня 2007 году агенцтва «ЦэнтарАзія» апублікавала паведамленьне аб тым, што вядомы казахстанскі навуковец-палітоляг Даніяр Ашымбаеў за неназваную суму набыў у асабістую ўласнасьць вядомае самаабвешчанае княства — Sealand.[3][4] У рэчаіснасьці жа гэтае паведамленьне апынулася жартам — падарункам пісьменьніку да дня яго нараджэньня.[5]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Гісторыя Сілэндасховішча мультымэдыйных матэрыялаў