Данецкая вобласьць

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка
Данецкая вобласьць
Донецька область
Coat of Arms of Donetsk Oblast 1999.svg
Flag of Donetsk Oblast.svg
Герб Сьцяг
Агульныя зьвесткі
Краіна Украіна
Статус вобласьць
Адміністрацыйны цэнтар Данецк
Улучае 18 раёнаў, гарады абласнога падпарадкаваньня
Найбольшы горад Данецк
Іншыя буйныя гарады Марыюпаль, Макееўка, Горлаўка, Краматорск, Славянск, Янакіева, Харцыск
Дата ўтварэньня 2 ліпеня 1932 року
Губэрнатар Аляксандар Кіхтэнка
Афіцыйныя мовы украінская
Насельніцтва (2007)
4580,6 тыс. (9,82%, 1-е месца)
Шчыльнасьць 174,34 чал./км² (3-е месца)
Нацыянальны склад украінцы — 56,9 %, расейцы — 38,2 %, грэкі — 1,6 %, беларусы — 0,92 %, татары — 0,40 %, армяне — 0,33 %, габрэі — 0,18 %
Плошча 26,517 тыс. км² (4,39%, 11-е месца)
Вышыня па-над узр. м.
 · найвышэйшы пункт
 · найніжэйшы пункт

 331 м м
 −0,4 м
Месцазнаходжаньне
Данецкая вобласьць на мапе
Мэдыя-зьвесткі
Часавы пас GMT +2
Тэлефонны код +38 062
Паштовыя індэксы 83xxx, 84xxx, 85xxx, 86xxx, 87xxx
Інтэрнэт-дамэн donetsk.ua; dn.ua
Код аўтам. нумароў АН, АТ, ЯН, ЕВ,
ЕА, ЕК, ЕМ, ЕС
Афіцыйны сайт
Commons-logo.svg   Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы

Дане́цкая во́бласьць (па-ўкраінску: Донецька область) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Ўкраіне. Плошча вобласьці складае 26,517 тыс. км². Насельніцтва — 4580,6 тыс. чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтар — места Данецк.

Геаграфічныя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Месцазнаходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Разьмешчаная на паўднёвым усходзе Ўкраіны. На захадзе мяжуе з Запароскай ды Днепрапятроўскай, на паўночным захадзе з Харкаўскай, на паўночным усходзе з Луганскай абласьцямі Ўкраіны ды з Растоўскай вобласьцю Расеі.

З поўдня вобласьць амываецца Азоўскім морам.

Працягласьць тэрыторыі з поўначы на поўдзень 255 км, з захаду на усход 180 км.

Клімат[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Клімат рэзка кантынэнтальны зь вельмі сьпякотным засушлівым летам і параўнальна халоднай зімой. Сярэдняя тэмпэратура ліпеня +21—23 °C, студзеня –5 — –8 °C. Сярэднярочная колькасьць ападкаў — каля 500 мм.

Рэльеф[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Для вобласьці характэрны раўнінны ляндшафт.

На паўночным усходзе знаходзіцца Данецкі камлюк вышынёй да 367 м, паверхня якога падзеленая далінамі рэкаў. На захадзе камлюк пераходзіць у Прыдняпроўскую нізіну, на поўдні — у Прыазоўскую нізіну з асобнымі падвышэньнямі. На поўдні — вузкая паласа Прычарнаморскай нізіны, якая ўступамі сыходзіць да Азоўскага мора.

Асноўны тып глебаў — чарназёмы.

Карысныя выкапні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тэрыторыя вобласьці багатая разнастайнымі карыснымі выкапнямі, сярод якіх найбольш значным зьяўляецца каменны вугаль. Вобласьць мае даволі значныя паклады каменнай солі. Мінэральна-сыравінная база прамысловасьці будаўнічых матэрыялаў і чорнай мэталургі прадстаўленая значнымі радовішчамі далямітаў, вапны, глінаў, мэргелю, гіпсу, каалінаў, крэйды, будаўнічых і кварцавых пяскоў, граніту, кварцыту і інш. Таксама ёсьць ртуць, мінэральныя фарбы, фасфарыты, асбэст, графіт. Знойдзеныя радовішчы нэфэлінавых сіянітаў, флюярыту, вэрмікуліту, железных рудаў, даўсаніту, калійных соляў. У паўночных раёнах вобласьці знаходзіцца Дняпроўска-Данецкая нафтагазаносная вобласьць, у паўднёвых, на ўзьбярэжжы мора — Прычарнаморска-Крымская нафтагазаносная правінцыя. Эксплюатуюцца крыніцы мінэральных водаў.

Водныя аб'екты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Па тэрыторыі Данецкай вобласьці цякуць каля 110 рэчак агульнай даўжынёй звыш за 3000 км. Найвялікшая зь іх — Северскі Данец. Яе прытокі — Казённы Тарэец, Бахмутка й Лугань. Да басэйну Дняпра адносяцца рэкі: Самара ды Воўчае; да басэйну Азоўскага мора: Кальміюс, Грузкі Яланчык, Крынка.

Азёраў на тэрыторыі вобласьці мала, ёсьць невялікія азёры ў абалоне Северскага Данца (Воўчае і іншыя), а таксама Славянскія салёныя азёры.

Для паляпшэньня водазабеспячэньня створаныя 141 вадасховішчы, а таксама канал Северскі Данец — Данбас.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першыя сьляды homo sapiens на тэрыторыі сучаснай Данецкай вобласьці датуюцца раннім палеалітам.

У XI—XIII стст. частка гэтай тэрыторыі ўваходзіла ў склад Палавецкай зямлі. У 1223 року тут адбылася бітва на Калцы (цяпер — рака Кальчык — прыток Кальміюса) — першае буйнае ваеннае сутыкненьне русічаў і полаўцаў з манголамі.

У XVII—XVIII стст. паўночная частка тэрыторыі вобласьці ўваходзіла ў склад Слабадзкой Украіны, правабярэжжа ракі Кальміюс было ва ўладаньні Запароскай Сечы.

У Новы час большая частка вобласьці адносілася да Дзікага Поля, насельніцтва якога складалі качавыя плямёны нагайцаў.

У канцы XVIII ст. землі ў нізкай плыні Дняпра і Прыазоўі былі падзеленыя на губэрні. У 1783 была ўтвораная Кацярынаслаўская губэрня, да Бахмуцкага павету якой была аднесеная тэрыторыя сучаснай Данецкай вобласьці з захаду ад р. Кальміюс. Землі з усходу ад Кальміюса адносіліся да Вобласьці Войска Данскога.

Данецкай вобласьць была ўтвораная 2 ліпеня 1932 року ў межах УССР.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вобласьць налічвае 18 адміністрацыйных раёнаў, 52 места, зь якіх 28 — абласнога значэньня, 131 мястэчка, 1121 вёску.

Месты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Абласнога значэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Раённага значэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Данецкая вобласьцьсховішча мультымэдыйных матэрыялаў