Данецкая вобласьць

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка
Данецкая вобласьць
Донецька область
Coat of Arms of Donetsk Oblast 1999.png
Flag of Donetsk Oblast.svg
Герб Сьцяг
Агульныя зьвесткі
Краіна Украіна
Статус вобласьць
Уваходзіць у Данбас
Адміністрацыйны цэнтар Данецк
Улучае 18 раёнаў
Найбольшы горад Данецк
Іншыя буйныя гарады Марыюпаль, Макееўка, Горлаўка, Краматорск, Славянск, Енакіева, Харцызск
Дата ўтварэньня 2 ліпеня 1932 року
Губэрнатар У.І.Лагвіненка
Афіцыйныя мовы украінская
Насельніцтва (2007)
4 580,6 тыс. (9,82%, 1-е месца)
Шчыльнасьць 174,34 чал./км² (3-е месца)
Нацыянальны склад украінцы — 56,9 %, расейцы — 38,2 %, грэкі — 1,6 %, беларусы — 0,92 %, татары — 0,40 %, армяне — 0,33 %, габрэі — 0,18 %
Плошча 26,517 тыс. км² (4,39%, 11-е месца)
Вышыня па-над узр. м.
 · найвышэйшая кропка
 · найніжэйшая кропка

 331 м м
 −0,4 м
Месцазнаходжаньне
Данецкая вобласьць на мапе
Мэдыя-зьвесткі
Часавы пас GMT +2
Тэлефонны код +38 062
Паштовыя індэксы 83xxx, 84xxx, 85xxx, 86xxx, 87xxx
Інтэрнэт-дамэн donetsk.ua; dn.ua
Код аўтам. нумароў АН, АТ, ЯН, ЕВ,
ЕА, ЕК, ЕМ, ЕС
Афіцыйны сайт
Commons-logo.svg   Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы

Дане́цкая во́бласьць (па-ўкраінску: Доне́цька о́бласть) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Ўкраіне. Плошча вобласьці складае 26,517 тыс. км². Насельніцтва — 4 580,6 тыс. чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтар — места Данецк.

Геаграфічныя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Месцазнаходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Разьмешчаная на паўднёвым усходзе Ўкраіны.

На захадзе мяжуе з Запароскай ды Днепрапятроўскай, на паўночным захадзе з Харкаўскай, на паўночным усходзе з Луганскай абласьцямі Ўкраіны ды з Растоўскай вобласьцю Расеі.

З поўдня вобласьць амываецца Азоўскім морам.

Працягласьць тэрыторыі з поўначы на поўдзень 255 км., з захаду на усход 180 км.

Клімат[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Клімат рэзка кантынэнтальны зь вельмі сьпякотным засушлівым летам і параўнальна халоднай зімой. Сярэдняя тэмпэратура ліпеня +21—23 °C, студзеня –5 — -8 °C. Сярэднярочная колькасьць ападкаў — каля 500 мм.

Рэльеф[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Для вобласьці характэрны раўнінны ляндшафт.

На паўночным усходзе знаходзіцца Данецкі камлюк вышынёй да 367 м, паверхня якога падзеленая далінамі рэкаў. На захадзе камлюк пераходзіць у Прыдняпроўскую нізіну, на поўдні — у Прыазоўскую нізіну з асобнымі падвышэньнямі. На поўдні — вузкая паласа Прычарнаморскай нізіны, якая ўступамі сыходзіць да Азоўскага мора.

Асноўны тып глебаў — чарназёмы.

Карысныя выкапні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тэрыторыя вобласьці багатая разнастайнымі карыснымі выкапнямі, сярод якіх найбольш значным зьяўляецца каменны вугаль. Вобласьць мае даволі значныя паклады каменнай солі. Мінэральна-сыравінная база прамысловасьці будаўнічых матэрыялаў і чорнай мэталургі прадстаўленая значнымі радовішчамі далямітаў, вапны, глінаў, мэргелю, гіпсу, каалінаў, крэйды, будаўнічых і кварцавых пяскоў, граніту, кварцыту і інш. Таксама ёсьць ртуць, мінэральныя фарбы, фасфарыты, асбэст, графіт. Знойдзеныя радовішчы нэфэлінавых сіянітаў, флюярыту, вэрмікуліту, железных рудаў, даўсаніту, калійных соляў. У паўночных раёнах вобласьці знаходзіцца Дняпроўска-Данецкая нафтагазаносная вобласьць, у паўднёвых, на ўзьбярэжжы мора — Прычарнаморска-Крымская нафтагазаносная правінцыя. Эксплюатуюцца крыніцы мінэральных водаў.

Водныя аб'екты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Па тэрыторыі Данецкай вобласьці цякуць каля 110 рэчак агульнай даўжынёй звыш 3000 км. Найвялікшая зь іх — Северскі Данец. Яе прытокі — Казённы Тарэец, Бахмутка й Лугань. Да басэйну Дняпра адносяцца рэкі: Самара ды Воўчае; да басэйну Азоўскага мора: Кальміюс, Грузкі Яланчык, Крынка.

Азёраў на тэрыторыі вобласьці мала, ёсьць невялікія азёры ў абалоне Северскага Данца (Воўчае і іншыя), а таксама Славянскія салёныя азёры.

Для паляпшэньня водазабеспячэньня створаныя 141 вадасховішчы, а таксама канал Северскі Данец — Данбас.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першыя сьляды homo sapiens на тэрыторыі сучаснай Данецкай вобласьці датуюцца раннім палеалітам.

У XI—XIII стст. частка гэтай тэрыторыі ўваходзіла ў склад Палавецкай зямлі. У 1223 року тут адбылася бітва на Калцы (цяпер — рака Кальчык — прыток Кальміюса) — першае буйнае ваеннае сутыкненьне русічаў і полаўцаў з манголамі.

У XVII—XVIII стст. паўночная частка тэрыторыі вобласьці ўваходзіла ў склад Слабадзкой Украіны, правабярэжжа ракі Кальміюс было ва ўладаньні Запароскай Сечы.

У Новы час большая частка вобласьці адносілася да Дзікага Поля, насельніцтва якога складалі качавыя плямёны нагайцаў.

У канцы XVIII ст. землі ў нізкай плыні Дняпра і Прыазоўі былі падзеленыя на губэрні. У 1783 была ўтвораная Кацярынаслаўская губэрня, да Бахмуцкага павету якой была аднесеная тэрыторыя сучаснай Данецкай вобласьці з захаду ад р. Кальміюс. Землі з усходу ад Кальміюса адносіліся да Вобласьці Войска Данскога.

Данецкай вобласьць была ўтвораная 2 ліпеня 1932 року ў межах УССР.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вобласьць налічвае 18 адміністрацыйных раёнаў, 52 места, зь якіх 28 — абласнога значэньня, 131 мястэчка, 1121 вёску.

Месты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Абласнога значэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Раённага значэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Данецкая вобласьцьсховішча мультымэдыйных матэрыялаў