Данюшава

Данюшава
Касьцёл Найсьв. Тройцы
Вобласьць:	Гарадзенская
Раён:	Смаргонскі
Сельсавет:	Жодзішкаўскі
Тэлефонны код:	+375 1592
Геаграфічныя каардынаты:	54°33′25″ пн. ш. 26°24′20″ у. д.
Данюшава на мапе Беларусі Данюшава
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Данюшава — вёска ў Беларусі, на рацэ Вяльля. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавету Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

Данюшава — даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны).

Гісторыя

У 1620 у Данюшава з фундацыі Яна Кішкі і ягонай жонкі Крыстыны з Друцкіх-Сакольскіх збудавалі першы касьцёл. У 1728 Мікалай Кошыч заснаваў тут езуіцкую місію. Па ліквідацыі ордэна езуітаў у 1773 касьцёл зрабіўся парафіяльным.

Данюшава. К. Тышкевіч XIX ст.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Данюшава апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі. У 1809 Марцін Кліманскі збудаваў у мястэчку новы касьцёл. У 1899 бажніцу з дапамогаю прыхаджанаў пашырыў ксёндз Гінтаўт Ніказег. Каталіцкая парафія Данюшава належала да Сьвірскага дэканату і налічвала 3720 вернікаў. Само мястэчка ў сярэдзіне XIX ст. знаходізалася ў валоданьні Чарноцкіх. Тут жыло 212 жыхароў.

Канстантын Тышкевіч па падарожжы Вяльлёю ў 1857 у кнізе «Вяльля і яе берагі» перадаў свае ўражаньні ад Данюшава:

	На высокім правым беразе Вяльлі, сярод зеляніны дрэваў бялее шляхецкая сядзіба, упарадкаваная і багатая. За ёй сьціплы драўляны кастцёл, а далей – доўгая вёска, акуратная і чыстая

У Першую сусьветную вайну ў Данюшаве месьціўся нямецкі шпіталь. У гэты час у двары касьцёла паставілі два помнікі памерлым афіцэрам. Па тым як лінія фронта стабілізавалася непадалёк ад мястэчка, немцы узьвялі перад касьцёлам вялікі помнік з камянёў і бэтону, які прысьвяцілі «памяці слаўнага наступленьня 1915». Па заканчэньні вайны парэшткі нямецкіх салдатаў і афіцэраў перазахавалі на вайсковых могілках у вёсцы Маркоўцы. На высокім каменным пастамэнце нямецкага помніка паставілі скульптуру Божай Маці.

Згодна з Рыскай мірнай дамовай (1921) Данюшава апынулася ў складзе міжваенннай Польскай Рэспублікі. У 1939 мястэчка ўвайшло ў БССР. У 1960-я савецкія ўлады гвалтоўна закрылі касьцёл (зноў дзейнічае з 1980-х).

Турыстычная інфармацыя

Сядзіба Аскеркаў

Выдатныя мясьціны

• Брама сядзібы Аскеркаў
• Касьцёл Найсьв. Тройцы (1809)
• Помнік нямецкім салдатам часоў I СВ

Страчаная спадсына

• Сядзібна-паркавы комплекс Аскеркаў (XIX ст.)

Галерэя

• Краявіды Данюшава
• 

  Касьцёл

• 

  Касьцёл, званіца

• 

  Помнік

• 

  Рака Вяльля

Вядомыя асобы

• Ян Курчэўскі (1854—1917) — вядомы ксёндз-прэлат

Літаратура

• Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Смаргонскага раёна / Рэд. кал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. — Мінск: БелЭн, 2004.— 640 с.
• Daniszewo // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880. S. 901.

Вонкавыя спасылкі

 Данюшава — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў