Дуброўна (Вармінска-Мазурскае ваяводзтва)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Дуброўна
Dąbrówno
POL gmina Dąbrówno COA.svg
Герб Дуброўны
Ваяводзтва: Вармінска-Мазурскае
Павет: Аструдзкі
Гміна: Дуброўна
Солтыс: Люцына Руцінска
Насельніцтва: 1400
Паштовы індэкс: 14-120
Аўтамабільны код: NOS
Геаграфічныя каардынаты: 53°26′ пн. ш. 20°2′ у. д. / 53.433° пн. ш. 20.033° у. д. / 53.433; 20.033Каардынаты: 53°26′ пн. ш. 20°2′ у. д. / 53.433° пн. ш. 20.033° у. д. / 53.433; 20.033
Дуброўна на мапе Польшчы
Дуброўна
Дуброўна
Дуброўна
http://www.dabrowno.pl

Дуброўна (па-польску: Dąbrówno, па-нямецку: Gilgenburg) — вёска, адміністрацыйны цэнтар гміны Дуброўна Аструдзкага павету Вармінска-Мазурскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца прыкладна за 30 км на поўдзень ад Аструды і за 50 км на паўднёвы-захад ад рэгіянальнае сталіцы Ольштыну.

Да 1945 року была местам. У 19751998 роках уваходзіла ў склад Ольштынскага ваяводзтва.

У Дуброўне знаходзяцца прыстанак PKS, ośrodek zdrowia, аптэка, банк, пошта, бэнзынавая станцыя, рэстарацыя, бар, крамы, ośrodki wypoczynkowe.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У XIII стагодзьдзі прусы збудавалі форт між вазёрамі Вялікая і Малая Дуброўна. У 1316 року крыжакі пачалі ўмацаваньне паселішча і збудавалі тут замак Гільгенбург. Паселішча вакол замку ў 1326 року атрымала мескія правы ад дзяжгонскага комтура Лютара фон Браўншвэйга. Праз Гільгенбург у тыя часы праходзіў гандлёвы шлях з Мазовіі у Эльблёнг і Гданьск. Замак быў сядзібай крыжацкага войта.

У ліпені 1410 року, за два дні да бітвы пад Грунвальдам, места была захопленае і спаленае войскам Уладзіслава II Ягайлы. У XV стагодзьдзі земскім судзьдзёй быў тут Пётар Бажынскі з Эльгнова (бацька Яна і Сьцібара — заснавальнікаў Прускай канфэдэрацыі). У 1525 року мясцовасьць стала староствам і належала магнацкім родам Габленцам, Алесьніцам і найдаўжэй (1572—1831) Фінку фон Фінкэнштайну. У 1656 року места было спаленае татарамі.

У 1818 року Гільгенбург быў уключаны ў Landkreis Osterode in Ostpreußen. Хоць знаходзіўся на чыгунцы між местамі Остэродэ (Аструда) і Зольдаў (Дзялдова), Гільгенбург заставаўся мястэчкам зь ня болей як 1000 жыхароў. Пасьля аддзяленьня Дзялдова ад Усходняе Прусіі стаў самым паўднёвым местам Masurian Oberland і быў адрэзаны ад усіх рэгіянальных маршрутаў.

У канцы жніўня 1914 року у ваколіцах Дуброўны разыгралася так званая I мазурская бітва. У Асякове, што за 4 км ад Дуброўны, знойдзеныя адныя з найвялікшых вайсковых могілак таго часу.

У 1945 року Гільгенбург быў зруйнаваны на 80%. Па ўмовах Патздамскае канфэрэнцыі места было перададзена ў склад Польшчы, усё нямецкае насельніцтва выселенае і замененае палякамі. Падчас гэтага перайменаванае ў Дуброўну паселішча было пазбаўленае мескіх правоў.

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Руіны крыжацкага замку 1319 року. У 1410 року замак быў спалены, адбудаваны ў пачатку XVI ст. У 1683-96 роках Фінкэнштайны перабудавалі яго на барокавую рэзыдэнцыю, дабудаваўшы ўсходняе і паўднёвае крыло, а ваколіцы абсадзіўшы дрэвамі. У XX стагодзьдзі замак перайшоў ва ўласнасьць роду Штраўсаў. У 1945 року спалены і зруйнаваны.
  • Парафіяльны касьцёл (цяпер мэтадысцкі), збудаваны ў 1325-1350 роках, перабудаваны ў XVII i XVIII ст. У 1697 року дабудаваны маўзалей Фінкэнштайнаў.
  • Каталіцкі касьцёл, нэагатыцкі з другой паловы XIX стагодзьдзя.
  • Фрагмэнты мейскіх муроў XIV ст., захаваліся па вуліцы Тыльнай, Грунвальдзкай, ля замку і ўздоўж возера
  • Камянічкі XIX ст па вуліцах Касьцёльнай і Касьцюшкі
  • Сынагога

Рэлігія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На тэрыторыі Дуброўны душпастырскую дзейнасьць праводзяць наступныя канфэсіі:

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Darmochwał T., Rumiński M. J. Вармія-Мазуры, пуцяўнік = Warmia mazury, przewodnik. — Białystok: Agencja TD, 1996.