Дуды

Дуды
Вобласьць:	Гарадзенская
Раён:	Іўеўскі
Сельсавет:	Морынскі
Насельніцтва:	109 (1999)
Тэлефонны код:	+375 1595
Геаграфічныя каардынаты:	53°54′47″ пн. ш. 25°51′33″ у. д.
Дуды на мапе Беларусі Дуды
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Дуды — вёска ў Беларусі, у складзе Морынскага сельсавету Іўеўскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва 109 чал. (1999).

Дуды — даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны).

Гісторыя

Упершыню Дуды згадваюцца ў XVI ст. як сяло, цэнтар староства Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. Рэзыдэнцыя старосты знаходзілася ў в. Лугамавічы. У 1608 у Дудах існаваў касьцёл, адрамантаваны на сродкі ўладальнікаў мясьціны Хадкевічаў.

У 1653 Дудзкае староства трымаў Т. Дэнгаф. 3 1665 мясьціна перайшла да Яна Казімера Гарбачэўскага, стольніка рэчыцкага, пазьней — да ягонага сына Самуэля Міхала. Станам на 1690 у сяле было 14 дымоў.

3 1709 Дуды знаходзіліся ў валоданьні М. Валовіча, маршалка вялікага, потым Замойскіх, Пацаў, з 1725 Буйніцкіх, пазьней Гераніма і Варвары Зяньковічаў. У 1772 у Дудах збудавалі новы драўляны касьцёл. У 1789 паселішча атрымала статус мястэчка.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Дуды апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Ашмянскім павеце Віленскай губэрні. У 1803 мястэчка перайшло ў валоданьне Коршакаў.

У 1861 Дуды часткова належалі да маёнтку Лугамавічы Корвін-Мілеўскіх, часткова — да дзяржаўнага скарбу і налічвалі 30 рэвізскіх душ. Станам на 1866 у мястэчку было 12 двароў. У 1885 тут працавалі багадзельня, кузьня, 2 карчмы, таржок. Паводле перапісу (1897) у Дудах было 39 двароў. У гэты ж час адбыўся пажар, які ўшчэнт зьнішчыў паселішча.

Згодна з Рыскай мірнай дамовай (1921) Дуды апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Іўеўскай гміне Валожынскага (з 1926 Лідскага) павету Наваградзкага ваяводзтва. У гэты час тут быў 41 двор.

У 1939 Дуды ўвайшлі ў БССР, з 12 кастрычніка 1940 у Старчаняцкім сельсавеце Іўеўскага раёну. На 1999 у вёсцы было 46 двароў.

Насельніцтва

Касьцёл Найсьв. Панны Марыі

• XIX стагодзьдзе: 1866 — 80 чал., зь іх 68 каталікоў і 12 юдаістаў; 1897 — 251 чал.
• XX стагодзьдзе: 1905 — 252 чал.; 1970 — 166 чал., 260 двароў.; 1999 — 109 чал.

Турыстычная інфармацыя

Выдатныя мясьціны

• Касьцёл Найсьв. Панны Марыі (1772)

Літаратура

• Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Іўеўскага раёна / рэд. Крэнь І.П. — Мн: БЕЛТА, 2002.— 510 с. ISBN 985-6302-45-5.
• Dudy // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack. — Warszawa, 1881. S. 208.

Вонкавыя спасылкі

 Дуды — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

Дуды ў сучасным адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле Беларусі