Дункерк

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Дункерк
Dunkerque
Дункерк
Blason ville fr Dunkerque (Nord).svg
Герб Дункерку
Дэпартамэнт: Нор
Рэгіён: Нор-Па-дэ-Кале
Плошча: 43,89 км²
Вышыня: 4 м н. у. м.
Насельніцтва: 92 923 (2009)
Часавы пас:
• летні час:
UTC+1
UTC+2
Геаграфічныя каардынаты: 51°02′18″ пн. ш. 2°22′39″ у. д. / 51.03833° пн. ш. 2.3775° у. д. / 51.03833; 2.3775Каардынаты: 51°02′18″ пн. ш. 2°22′39″ у. д. / 51.03833° пн. ш. 2.3775° у. д. / 51.03833; 2.3775
Дункерк на мапе Францыі
Дункерк
Дункерк
Дункерк
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons
http://www.ville-dunkerque.fr/

Дункерк (па-француску: Dunkerque, па-нідэрляндзку: Duinkerke(n)) — горад у Францыі, які знаходзіцца ў дэпартамэнце Нор рэгіёна Нор-Па-дэ-Кале. Насельніцтва гораду складае 92 923 чалавекі, паводле дадзеных на 2009 год.

Геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дункерк ёсьць горад-порт на беразе Ля-Манша, у 75 км на паўночны захад ад Лілю й 295 км на поўнач ад Парыжа й 10 км ад мяжы з Бэльгіяй. З Дункерку ў Дуўр ходзіць паром.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дункерк вядомы з 1067 году. У Сярэднявеччы горад разараўся не менш за шэсьць разоў, у XVII стагодзьдзі на горад прэтэндвалі французы, ангельцы, гішпанцы й галяндцы.

На пачатку Нідэрляндзкай рэвалюцыі Дункерк на кароткі час, з 1577 па 1583 гады, перайшоў у рукі Гяландзкай Рэспублікі, але ў 1583 годзе герцаг Пармскі вярнуў яго да Гішпаніі й зрабіў апорнай базай марскіх апэрацый супраць Нідэрляндаў. Спачатку ў Дункерку грунтавалася толькі невялікая каралеўская эскадра, але затым ён стаў буйной базай піратаў, гэтак званыя Дзюнкерскія прыватыры, якім гішпанскія ўлады Нідэрляндаў выдавалі спэцыяльны дазвол нападалі на гандлёвыя судны дзяржаапў, варожых да Гішпаніі.

У 1600 гозде ў ходзе бітвы ля Ніўпоорту галяндзкія войскі паспрабавалі захапіць Дункерк з сушы. Нягледзячы на ​​першыя посьпехі, арміі прынца Морыца Аранскага не ўдалося завалодаць крэпасьцю, і марскія апэрацыі прыватыраў працягнуліся. У 1646 годзе, аднак, прыватыры згубілі сваю базу, бо горад захапілі французы, але ў 1652 годзе Габсбургі] вярнулі яе сабе.

У 1657 годзе ў выніку вайны паміж Ангельскай рэспублікай Олівэра Кромвэля й Гішпаніяй Дункерк быў заняты ангельскімі войскамі й быў замацаваны за Ангельшчынай паводле мірнай дамовы, якая была складзена ў наступным годзе. У 1662 годзе кароль Ангельшчыны Карл II прадаў Дункерк Францыі за 320 000 фунтаў.

У часы Людовіка XIV прыватыры, знаходзячыся на службе караля Францыі, зьдзейсьнілі мноства набегаў на галяндзкія судны. Самаму знакамітаму з прыватыраў, Жану Бару, у цэнтры горада пастаўлены помнік. Паводле Утрэхцкай дамове 1713 году Францыя абавязалася спыніць пірацтва й разабраць гарадзкія ўмацаваньні.

Другая сусьветная вайна[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У час Францускай кампаніі у траўні 1940 году брытанскі экспэдыцыйны корпус, які ваяваў на баку Францыі, разам з рэшткамі францускай арміі адступаў праз Дункерк пад націскам наступленьня нямецкага войска.

Хаўрусьнікі былі акружаны ў раёне порту Дункерка й непазьбежна былі б зьнішчаны немцамі, але, па загадзе Гітлера, надыходзячыя войскі былі спыненыя для перадышкі. Брытанскае камандаваньне скарысталася нечаканай магчымасьцю, каб арганізаваць эвакуацыю сваіх войскаў. Па загадзе Ўінстана Чэрчыля усе судны, вялікія й малыя, былі накіраваны да Дункерка для таго, каб забраць ангельскіх жаўнераў. У выніку за некалькі дзён у ходзе апэрацыі «Дайнэма» было эвакуявана 338 тысяч вайскоўцаў, у тым ліку 123 тысячы французаў. Каля 40 тысяч вайскоўцаў хаўрусьнікаў, прыкрывалі адыход асноўных сілаў, трапілі ў палон ці былі вымушаныя прабірацца ў Ангельшчыну іншымі шляхамі.

У верасьні 1944 году канадзкія войскі паспрабавалі вызваліць Дункерк падчас наступу хаўрусьнікаў на паўночны ўсход пасьля посьпеху высадкі ў Нармандыі. Аднак нямецкі гарнізон Дункерка ператварыў горад у непрыступную крэпасьць і пасьпяхова абараняўся ад войскаў хаўрусьнікаў аж да канца вайны й здаўся чэхаславацкім войскам толькі 9 траўня 1945 году, пасьля атрымання весткі пра капітуляцыі Нямеччыны.

За часы Другой сусьветнай вайны тры чвэрці забудовы было зьнішчана. Пасьля горад быў перабудаваны згодна з новым горадабудаўнічым рашэньнем, грунтоўнай мадэрнізацыі падвергнуўся й гандлёвы порт. Агульная плошча набярэжных Дункерка зараз перавышае 13 км. У цэнтры гораду знахолзіцца плошча Жана Бара з 40-мэтровай бэфруа XV стагодзьдзя, адрэстаўраванай пасьля вайны.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гавань Дункерка ёсьць трэцяй па велічыні ў Францыі, пасьля Марсэля й Гаўра. У Дункерку знаходзіцца адзін з 12 нафтаперапрацоўчых заводаў Францыі.

Структура занятасьці насельніцтва:

Гарады-сябры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Дункерксховішча мультымэдыйных матэрыялаў