Жодзіна

Жодзіна
Герб Жодзіна Сьцяг Жодзіна
Першыя згадкі:	1643
Горад з:	1963
Вобласьць:	Менская
Плошча:	19 км²
Насельніцтва:	61 724 (2009)
Часавы пас:	UTC+3
Тэлефонны код:	+375 1775
Паштовы індэкс:	22160-222169
Геаграфічныя каардынаты:	54°06′ пн. ш. 28°21′ у. д.
Жодзіна на мапе Беларусі Жодзіна
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons
http://zhodino.minsk-region.by

Жо́дзiна (Žodzina; па-расейску: Жо́дино) — горад абласнога падпарадкаваньня ў Менскай вобласьці Беларусі, на рацэ Пліса. Плошча 19 км². Насельніцтва 61,2 тыс. чал. (2006).

Знаходзіцца за 50 км на ўсход ад Менску і прыблізна за 650 км ад Варшавы, Кіева і Масквы; чыгуначная станцыя на лініі Менск — Ворша, на аўтамабільнай дарозе Менск — Масква.

Гісторыя

Герб «Трубы»

• 1643: Багуслаў Радзівіл заснаваў паселішча, яоке першапачаткова мела назву Багуслаў Поле.
• 1688: згадваецца як вёска Жодзіна Слабада на рацэ Паджодзінка, у Менскам ваяводзтве, належала Радзівілам.
• 1793: у выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі.
• 1871: з завяршэньнем будаўніцтва Маскоўска-Берасьцейскай чыгункі — чыгуначная станцыя.
• 1924: цэнтар сельсавету Смалявіцкага раёну
• 21 студзеня 1958: пасёлкі Смалявіцкай ДРЭС, завода дарожных і мэліярацыйных машынаў і суседнія вёскі Зарэчча і Крушынкі аб’яднаныя з Жодзіна ў гарадзкі пасёлак.
• 1958: заснаваньне Беларускага аўтамабільнага завода (БелАЗ).
• 1963: атрымала статус места.
• 22 верасьня 1998: атрымала герб «у чырвоным полі „вараскага“ шчыта срэбная жаночая постаць трымае шчыт з гербам „Трубы“»

Насельніцтва

• 1781 — 230 чал.
• 1796 — 374 чал.
• 1970 — 22 тыс. чал.
• 1991 — 56 тыс. чал.
• 2005 — 61,2 тыс. чал.
• 2006 — 61,2 тыс. чал.
• 2009 — 61,7 тыс. чал.

Адукацыя

У месьце дзейнічаюць 9 школаў, 2 гімназіі, 1 прафэсійны ліцэй і Жодзінскі палітэхнічны тэхнікум.

Эканоміка

БелАЗ

Прадпрыемствы электраэнэргетыкі, машынабудаваньня і мэталаапрацоўкі, харчовы, лёгкай, дрэваапрацоўчай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасьці.

• Беларускі аўтамабальны завод. Выпускае магутныя кар’ерныя самазвалы БелАЗы магутнасьцю 30 да 320 тон, вядомыя па ўсім сьвеце. На заводзе працуюць прыкладна 11 тысячаў жыхароў гораду — прыблізна кожны шосты.
• Трыкатажная фабрыка «Сьвітанак».
• Кавальскі завод цяжкіх штамповак.

Турыстычная інфармацыя

Гасьцініцы «Дружба», «Раніца».

• Жодзінскі дом-музэй А. Купрыянавай, у музэі экспануюцца асабістыя рэчы сям’і Купрыянавых, прадметы побыту даваеннага і ваеннага часу.
• Касьцёл Маці Божай Фацімскай (1990-я), цэрквы Багародзіцкая і Міхайлаўская (1990-я).

Страчаная спадчына

• Царква Сьв. Міхала Арханёла (1864).

Вядомыя асобы

• Алесь Аркуш (нар. 1960) — беларускі паэт, эсэіст, выдавец.
• Ігар Ляшчэня (нар. 1967) — беларускі дыплямат.

Літаратура

• Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Смалявіцкага р-на і г. Жодзіна. — Мн.: БЕЛТА, 2000.
• Жодзіна // Нашы гарады: грамадска-палітычнае даведачнае выданне / У. А. Малішэўскі, П. М. Пабока. — Мн.: Народная асвета, 1991. — 303 с.: фота. — ISBN 5-341-00240-7.
• Żodzin // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XIV: Worowo — Żyżyn. — Warszawa, 1895. S. 813—814
• Жодино // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.— 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9.

Вонкавыя спасылкі

 Жодзіна — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• м. Жодзіна на Radzima.org
• Сайт гораду
• Фотаздымкі Жодзіна