Заір Азгур

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Заір Азгур
Народны мастак СССР Заір Ісакавіч Азгур сустракае гасьцей у сваёй майстэрні.
Народны мастак СССР Заір Ісакавіч Азгур сустракае гасьцей у сваёй майстэрні.
Нарадзіўся: 2 (15) студзеня 1908 году
в. Маўчаны, Сеньненскі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя
Памёр: 18 лютага 1995 году
Менск, Беларусь
Нацыянальнасьць: беларус-габрэй
Грамадзянства: СССР
Беларусь
Заняткі: скульптар
Вучоба: Віцебскі мастацка-практычны інстытут
Акадэмія мастацтваў (Ленінград)
Кіеўскі мастацкі інстытут
Узнагароды:
Герой Сацыялістычнай Працы
Ордэн Леніна
Ордэн Леніна
Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу
Ордэн Чырвонай Зоркі
Ордэн «Дружбы Народов» — 1978
Мэдаль «За перамогу над Нямеччынай у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.»
Мэдаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
Мэдаль «Партызану Айчыннай вайны» І ступені
Мэдаль «Ветэран Працы»
Мэдаль Францішка Скарыны
Народны мастак СССР
Сталінская прэмія — 1946 Сталінская прэмія — 1948

Заір Ісакавіч Азгу́р (15 студзеня [ст. ст. 2 студзеня] 1908, вёска Маўчаны Сеньненскага павету Магілёўскай губэрні — 18 лютага 1995, Менск) — беларускі скульптар, народны мастак СССР.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў в. Маўчаны, Сеньненскі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя (цяпер гэтая вёска ўвайшла ў склад вёскі Застадольле Сеньненскага раёну Віцебскай вобласьці). У 1925 годзе скончыў Віцебскі мастацка-практычны інстытут, навучаўся ў Марка Шагала і Міхаіла Керзіна. Ад 1925 да 1928 г. навучаўся ў Акадэміі мастацтваў у Ленінградзе у Р. Р. Баха, М. Мізьнера, У. Лішава[1]. Вучыўся ў Мастацкім інстытуце ў Кіеве (19281929). Ад 1923 году ўдзельнічаў у мастацкіх выставах у Менску. Заслужаны дзяяч мастацтваў БССР (1939). Народны мастак БССР (1944). У 1945 годзе ажаніўся на Галіне Гарэлавай, дачцы акадэміка Г. М. Гарэлава. Ляўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1946; 1948). Дзейсны сябар Акадэміі мастацтваў СССР (1958). Народны мастак СССР (1973).

З 1980 году працаваў у Менску, старшыня Майстэрні скульптуры АМ СССР. Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сьцяга (1940 і 1949), ордэнам Леніна (1955 і 1978), у 1971 — ордэнам Кастрычніцкай рэвалюцыі, у 1978 — ордэнам «Дружбы народов». Сярод вядомых узнагарод таксама Срэбны мэдаль Сусьветнай выставы ў Брусэлі (1958) і мэдаль Францішка Скарыны (1992).

Памёр 18 лютага 1995 году ў Менску. Пахаваны на Ўсходніх могілках.

Узнагароды[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Памяць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Памятная манэта НБРБ, прысьвечаная З. Азгуру, 2008
  • Імя З. І. Азгура мае адна з вуліцаў(be) Менску.
  • 18 лютага 2000 году на вуліцы Азгура ў Менску адчынены[2] мэмарыяльны музэй-майстэрня З. І. Азгура ў будынку творчай майстэрні, пабудаванай ў 1984[3] годзе па праекце архітэктара В. Н. Аладава.
  • Мэмарыяльная дошка ў памяць аб скульптары ўсталявана ў горадзе Менску на фасадзе дома № 13 па праспэкце Незалежнасьці, у якім жыў З. І. Азгур[4].
  • Мэмарыяльная дошка на будынку былога мастацкага тэхнікума, у якім навучаўся З. І. Азгур, у Віцебску (вуліца Суворава, 3).
  • Імя З. І. Азгура носіць першая сярэдняя агульнаадукацыйная школа і вуліца ў горадзе Сянно.
  • У 2008 годзе НБРБ выпусьціў памятную монэту ў гонар 100-годзьдзя з дня нараджэньня Азгура.

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Партрэты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Скульптура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Незабыўнае (1962)
  • Тое, што помніцца… (Кн. 1—2, 19771983)

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Художники народов СССР. Библиографический словарь. Т.1. ААВИК — Бойко. М.: «Искусство», 1970. — с.63.
  2. ^ Мэмарыяльны музэй З. І. Азгура
  3. ^ Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.10: Малайзія — Мугараджы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 ас. — ISBN 985-11-0169-9 (Т. 10)
  4. ^ Азгур Заир Исаакович — белорусский советский скульптор
  5. ^ З. И. Азгур. «Китайский писатель Лу Синь». Мрамор. 1953—1954 годы. Третьяковская галерея.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]