Калюмны

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Герб «Калюмны»

«Калюмны» — герб, адзін зь дзяржаўных сымбаляў Вялікага княства Літоўскага: у чырвоным полі тры белыя слупы, злучаныя ўнізе.

Паводле легенды, гэты герб прывёз з сабою з Рыма Палямон, ім карысталіся ягоныя «нашчадкі» — літоўскі княжацкі род. «Калюмны» сустракаюцца на манэтах Вялікага княства Літоўскага пасьля 1386-1420. Пачатак выкарыстаньня сымбаля ў якасьці дзяржаўнага зьвязаны з пэрыядам княжаньня Гедзіміна, і ён атрымаў таксама назву «Слупы Гедзіміна». У Грунвальдзкай бітве 1410 з 40 харугваў ВКЛ 10 былі з выявай «Калюмнаў» (паводле Яна Длугаша, такім знакам Вітаўт клеймаваў коней). Дасьледчыкі лічаць гэтыя харугвы надворнымі, якімі Вітаўт кіраваў як вялікі князь.[1] «Калюмны» вельмі падобныя да знакаў Рурыкавічаў, так званых «трызубцаў», таму шэраг гісторыкаў выводзіць ад іх паходжаньне «Калюмнаў».[1] Верагодна, спачатку «Калюмны» былі гербавым знакам Полацкага княства, якое ў 1386 перастала быць удзельным і ўвайшло непасрэдна ў ВКЛ. Герб зямлі з такім высокім статусам зьявіўся на манэтах і выкарыстоўваўся поруч з «Пагоняй», якая ўвасабляла Літву, а «Калюмны» — Русь.[1] У гэтым значэньні «Калюмны» перасталі выкарыстоўвацца са згасаньнем дынастыі Ягелонаў. Вядома некалькі адзінкавых матэрыяльных помнікаў, дзе «Калюмны» — шляхецкі герб.

Крыніцы й заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в ЭГБ

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Вяроўкін-Шэлюта У. «Калюмны» // ЭГБ, Т.4. — Мн., 1997.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Калюмнысховішча мультымэдыйных матэрыялаў