Калінкавічы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Калінкавічы
Coat of Arms of Kalinkavičy, Belarus.png Flag of Kalinkavičy.png
Герб Калінкавічаў Сьцяг Калінкавічаў
Першыя згадкі: 1560
Горад з: 1925
Вобласьць: Гомельская
Раён: Калінкавіцкі
Насельніцтва: 38 100 (2008)
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 2345
Паштовы індэкс: 247691 (247692, 247693, 247694, 247695)
Геаграфічныя каардынаты: 52°08′ пн. ш. 29°20′ у. д. / 52.133° пн. ш. 29.333° у. д. / 52.133; 29.333Каардынаты: 52°08′ пн. ш. 29°20′ у. д. / 52.133° пн. ш. 29.333° у. д. / 52.133; 29.333
Калінкавічы на мапе Беларусі
Калінкавічы
Калінкавічы
Калінкавічы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Калі́нкавічы, Каленкавічы — места ў Беларусі, на рацэ Каўня (Каленкаўка). Адміністрацыйны цэнтар Калінкавіцкага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 38,1 тыс. чал. (2008). Знаходзяцца за 122 км на паўднёвы захад ад Гомелю. Вузел чыгунак на Гомель, Жлобін, Берасьце, Оўруч. Аўтамабільныя дарогі злучаюць места з Гомелем, Парычамі, Жыткавічамі, Оўручам.

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На думку беларускага географа В. Жучкевіча, тапонім «Каленкавічы» ўтварыўся ад прозьвішча Каленкавіч[1].

Традыцыйную гістарычную назву паселішча — Каленкавічы[2][3] — за савецкім часам зьмянілі на сучасную афіцыйную — Калінкавічы, відаць, з прычыны пошуку суб’ектыўна больш мілагучнай формы.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першы пісьмовы ўспамін пра Каленкавічы як вёску Багрымавіцкага староства зьмяшчаецца ў акце рэвізіі Мазырскага павету і датуецца 1560[4]. З 1569 мясьціна ўваходзіла ў склад Менскага ваяводзтва. Пад 1582 паселішча згадваецца ў межавай справе паміж маёнткам Гарбавічы і Багрымавіцкім староствам.

У 1774 адбылося складаньне акту разьмежаваньня вёсак Гулевічы і Каленкавічы. Станам на 1778 у мястэчку было 25 будынкаў, тут знаходзіўся цэнтар парафіі[4].

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Каленкавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Рэчыцкім павеце. Станам на 1795 у мястэчку было 36 двароў. Расейскія ўлады падаравалі Каленкавічы Шахоўскаму, а ў 1805 яны перайшлі ў дзяржаўны скарб. На 1866 — 100 двароў. У 1882 пачала працаваць чыгуначная станцыя. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 196 двароў. У 1916 мястэчка зрабілася буйным транспартным вузлом.

У пачатку 1918 Каленкавічы заняло войска Ю. Доўнар-Мусьніцкага, у лютым — сьнежні 1918 — нямецкія войскі, у сакавіку — чэрвені 1920 — польскае войска, у лістападзе 1920 — аддзелы С. Булак-Балаховіча. 3 ліпеня 1925 паселішча атрымала статус места. У Другую сусьветную вайну з 12 жніўня 1941 да 14 студзеня 1944 Калінкавічы знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй. 9 чэрвеня 2001 адбылося ўрачыстае асьвячэньне новага касьцёла імя Найсьвяцейшай Тройцы[5].

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адукацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Калінкавічах працуюць Палескі аграрны каледж ім. У.Ф.Міцкевіча, ДПТВ, 9 сярэдніх, музычная і спартовыя школы, школа мастацтваў.

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дзейнічаюць дом культуры, бібліятэкі, краязнаўчы музэй.

Мас-мэдыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У месьце выдаецца раённая газэта «Калінкавіцкія навіны».

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Забудова асноўных вуліцаў — 2-, 5- і 9-павярховыя дамы. Утварылася 3 мікрараёны.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадпрыемствы хімічнай, будаўнічых матэрыялаў, дрэваапрацоўчай, харчовай прамысловасьці.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дзейнічае Калінкавіцкі дзяржаўны краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гасьцініцы «Сяброўства»[9].

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Могілкі габрэйскія
  • Сынагога
  • Царква

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вядомыя асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. С. 151.
  2. ^ Вольга Іскрык, Зьміцер Саўка. (16.01.2011) Сапраўдныя назвы беларускіх гарадоў. Белсат ТВПраверана 2 красавіка 2012 г.
  3. ^ Зьміцер Бартосік. Калінкавічы // «Радыё Свабода», 5 сьнежня 2002.
  4. ^ а б Калінкавічы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 20.
  5. ^ Калінкавічы — парафія Найсвяцейшай Тройцы на Catholic.by, 14 ліпеня 2006.
  6. ^ Калинковичи // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.
  7. ^ Калинковичи // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  8. ^ Іван Гарыст. Калінкавічы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. С. 30.
  9. ^ Калинковичи // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Калінкавічысховішча мультымэдыйных матэрыялаў