Карэлічы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Карэлічы
Coat of Arms of Kareličy, Belarus.png Flag of Kareličy.png
Герб Карэлічаў Сьцяг Карэлічаў
Першыя згадкі: 1395
Магдэбурскае права: XVII ст. (?)
Вобласьць: Гарадзенская
Раён: Карэліцкі
Насельніцтва: 6,9 тыс. (2008)
Часавы пас: UTC+2
Тэлефонны код: +375 01596
Паштовы індэкс: 231432
Геаграфічныя каардынаты: 53°34′ пн. ш. 26°08′ у. д. / 53.567° пн. ш. 26.133° у. д. / 53.567; 26.133Каардынаты: 53°34′ пн. ш. 26°08′ у. д. / 53.567° пн. ш. 26.133° у. д. / 53.567; 26.133
Карэлічы на мапе Беларусі
Карэлічы
Карэлічы
Карэлічы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Карэ́лічы — мястэчка ў Беларусі, на рацэ Рутка. Адміністрацыйны цэнтар Карэліцкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва 6,9 тыс. чал. (2008). Знаходзяцца за 185 км на ўсход ад Горадні, на аўтамабільнай дарозе Наваградак — Менск.

Карэлічы — магдэбурскае мястэчка гістарычнай Наваградчыны, даўні цэнтар ткацкай вытворчасьці.

Зьмест

[рэдагаваць] Гісторыя

Першы пісьмовы ўспамін пра Карэлічы датуецца 1395 годам, калі сюды ўварваліся крыжакі. У XV ст. Карэлічы былі дваром вялікіх князёў і ўваходзілі ў склад Наваградзкага павету. У 1505 годзе паселішча разрабавалі крымскія татары. Пад 1594 годам Карэлічы згадваюцца як мястэчка, якое належала да шляхецкіх паселішчаў Наваградзкага ваяводзтва. У XVI ст. мясьціна перайшла ў валоданьне князёў Чартарыйскіх, у 2-й пал. XVII стагодзьдзя — Радзівілаў.

Станам на 1645 год у Карэлічах было 5 вуліцаў: Папоўская, Дворная, Крывая, Мастовая і Запольская. У Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) у 1655 годзе мястэчка спалілі маскоўскія захопнікі[1], пазьней — швэды.

У сярэдзіне XVII ст.[1] вядомасьць Карэлічам прынесла ткацкая мануфактура мастацкіх вырабаў, якую заснаваў Міхал Казімер Радзівіл. Крыху пазьней тут пачала працу фабрыка вытворчасьці тканіны. Акрамя тканіны, у мястэчку ткалі дываны, габэлены і паясы, якія ў пляне якасьці не саступалі нават Слуцкім паясам. Менавіта гэты гістарычны факт быў асновай для стварэньня сучаснага гербу Карэлічаў. На 1672 год у мястэчку было 83 двары, 6 вуліцаў, 2 млыны, карчма.

За часамі Вялікай Паўночнай вайны (1700—1721) у 1706 годзе Карэлічы разрабавала швэдзкае войска. У 1730 годзе тут збудавалі драўляны сядзібна-паркавы комплекс — 2-павярховы палац, флігель і 2 брамы. Верагодна, у сяр. XVII ст. паселішча атрымала мескія правы, бо ў інвэнтары пад 1757 годам згадваецца ратуша[1]. У гэты час тут было 163 дамы, 28 крамаў.

Царква ў Карэлічах, пач. XX ст.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Карэлічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе зрабіліся цэнтрам воласьці Наваградзкага павету. З 1828 году мястэчка знаходзілася ў валоданьні Вітгенштэйнаў, пазьней перайшло да Путкамераў[2]. У пач. ХХ ст. тут было 1500 жыхароў, дзейнічалі царква і сынагога, меліся пошта і тэлеграф[3]. У Першую сусьветную вайну празь мястэчка праходзіла лінія фронту.

У 1921 годзе Карэлічы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. З 1939 году — у БССР (з 15 студзеня 1940 году ў складзе Валеўскага раёну, пераўтворанага 25 лістапада 1940 году ў Карэліцкі). У Другую сусьветную вайну з 26 чэрвеня 1941 да 8 ліпеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

[рэдагаваць] Насельніцтва

[рэдагаваць] Адукацыя

У Карэлічах працуюць сярэдняя і базавая школы, 2 дашкольныя ўстановы.

[рэдагаваць] Мэдыцына

Мэдычныя паслугі надае местачковая лякарня.

[рэдагаваць] Культура

Дзейнічаюць бібліятэка і дом культуры.

[рэдагаваць] Эканоміка

Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці, ільнозавод.

[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя

Царква Сьвв. апп. Пятра й Паўла

У Карэлічах знаходзіцца цэнтар мастацкага ткацтва. Спыніцца можна ў местачковай гасьцініцы[6].

[рэдагаваць] Выдатныя мясьціны

  • Бровар (1858)
  • Касьцёл Маці Божай Нястомнае Дапамогі (1938)
  • Царква Сьвятых Апосталаў Пятра й Паўла (1877)
  • Парк і гаспадарчыя пабудовы (кан. ХІХ ст.)

[рэдагаваць] Вядомыя асобы

[рэдагаваць] Галерэя

  • Краявіды мястэчка

  • Панарама мястэчка

  • Адна з вуліцаў

  • Раённая адміністрацыя

  • У цэнтры мястэчка

[рэдагаваць] Крыніцы

  1. ^ a b c Карэлічы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 67.
  2. ^ Валерый Шаблюк. Карэлічы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. С. 135.
  3. ^ Кореличи // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Санкт-Петербург, 1890—1907.
  4. ^ Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 413.
  5. ^ Валерый Шаблюк. Карэлічы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. С. 134.
  6. ^ Кореличи // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.

[рэдагаваць] Літаратура

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Commons-logo.svg  Карэлічы — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

п • а • р
Месты і мястэчкі гістарычнай Наваградчыны
 — ¹ Вылучаным пазначаюцца месты; — ² У дужках прыводзіцца час атрыманьня Магдэбурскага права
Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org/w/index.php?title=Карэлічы&oldid=1295457»
Асабістыя прылады
Прасторы назваў

Варыянты
Дзеяньні
Навігацыя
Удзел
Інструмэнты
На іншых мовах