Касьцёл Сьвятога Міхала (Смаргонь)

Кальвінскі збор у Смаргоні, сёньня — касьцёл Сьвятога Міхала

Касьцёл Сьвятога Міхала (колішні кальвінскі збор) у Смаргоні — выбітны помнік мураванай архітэктуры Беларусі эпохі Рэнэсансу.

Гісторыя

• 1503 ці 1505 — узьведзены драўляны касьцёл Дабравешчаньня Найсьвяцейшай Панны Марыі слонімскім старастам Юрыям Зяновічам.
• 1552—1553 — драўляны касьцёл перароблены ў збор па загадзе берасьцейскага ваяводы Хрыстафора Зяновіча.
• 1606—1612 — узьведзены мураваны кальвінскі збор на сродкі Мікалая Багуслава Зяновіча.
• 1621 — мураваны збор пераасьвечаны ў Траецкі касьцёл.
• 1655 — моцна пашкоджаны, аднак неўзабаве быў адноўлены.
• 1858 — рэстаўраваны.
• 1866—1921 — перададзены праваслаўным і перайменаваны ў Міхайлаўскую царкву.
• 1923—1925 — адноўлены.
• 1926 — вернуты каталікам.
• 1947 — храм зачынены.
• 1970 — рэстаўраваны (архітэктары В. Сахно, П. Седляроў, С. Друшчыц).
• 1990 — вернуты вернікам.

Архітэктура

Храм у Смаргоні зьяўляецца выбітным помнікамі архітэктуры рэнэсансу ў Беларусі. Цэнтрычны васьмігранны храм мае крыху выцягнутыя па падоўжанай восі прапорцыі. Унутранае памяшканьне перакрытае мураваным упрыгожаным фрэскамі купалам, які звонку накрыта шатровым дахам і прыхавана высокім атыкам. Да галоўнага фасада далучаецца двухярусная вежа-званіца, васьмярык на чацьвярыку, завершаная шатровым дахам. У ніжнім ярусе вежы месьціцца ўваход у храм. У месцы злучэньня званіцы і асноўнага аб’ёму пастаўлена цыліндрычная вежачка зь вітымі ўсходамі ўнутры. Надзвычай магутныя сьцены храма прарэзаны выцягнутымі вокнамі з паўцыліндрычным завяршэньнем. Над сьценамі узвышаецца высокі рэнэсансовы атык.

Пад аноўным аб’ёмам храма месьціцца крыпта.

• 
• 
• 
• 

Літаратура

• Габрусь, Т. В. Мураваныя харалы: сакральная архітэктура беларускага барока. Мн., 2001.
• Кулагін, А. М. Каталіцкія храмы на Беларусі. Мн., 2001.

Вонкавыя спасылкі

•  Касьцёл Сьвятога Міхала (Смаргонь) — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
• www.radzima.org