Клімавічы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Клімавічы
Coat of Arms of Klimavičy, Belarus.png Flag of Klimavičy.png
Герб Клімавічаў Сьцяг Клімавічаў
Горад з: 1777
Вобласьць: Магілёўская
Раён: Клімавіцкі
Насельніцтва: 14 600 (2008)
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 2244
Паштовы індэкс: 213632, 213633, 213634, 213635
Аўтамабільны код: 6
Геаграфічныя каардынаты: 53°37′ пн. ш. 31°57′ у. д. / 53.617° пн. ш. 31.95° у. д. / 53.617; 31.95Каардынаты: 53°37′ пн. ш. 31°57′ у. д. / 53.617° пн. ш. 31.95° у. д. / 53.617; 31.95
Клімавічы на мапе Беларусі
Клімавічы
Клімавічы
Клімавічы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Клі́мавічы — места ў Беларусі, на рацэ Калініца. Адміністрацыйны цэнтар Клімавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Насельніцтва 14,6 тыс. чал. (2008). Знаходзяцца за 124 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва. Чыгуначная станцыя на лініі Ворша — Унеча, аўтамабільныя дарогі злучаюць места з Крычавам, Касьцюковічамі, Хоцімскам.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Упершыню Клімавічы згадваюцца ў XIV ст.[1] у дакумэнце, зьвязаным з родам Асмалоўскіх. Пад 1581 паселішча значыцца як вёска ў Амсьціслаўскім ваяводзтве[2], уладаньне Мацея Глінскага. Цягам XVІІXVІІІ ст. стст. мясьціна ўваходзіла ў склад Крычаўскага староства, аднак увесь час знаходзілася ў пасэсіі ў розных шляхецкіх родаў[2].

Плян места, 1839

У 1626 у Клімавічах заснавалі кляштар дамініканаў. У Трынаццацігадовую вайну (16541667) паселішча пацярпела да маскоўскіх захопнікаў. З 1720 мясьцінай валодалі Бялецкія, з 1758 году — Галынскія. У 1765 Клімавічы зрабіліся цэнтрам невялікага нягродавага староства. Мястэчка знаходзілася на левым беразе рэчкі Каленіца і мела радыяльнае плянаваньне, цэнтрам якога быў пляц з касьцёлам[2].

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) Клімавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе ў 1777 атрымалі статус места і зрабіліся цэнтрам павету Беларускай, потым Магілёўскай губэрні. 16 жніўня 1781 места атрымала ўласны герб: «у блакітным полі залатая пчала»[3]. У 1804 тут знайшлі буйны скарб антычных манэтаў (імаверна, II ст. н. э.). У 1850-я у Клімавічах існаваді 3 гарбарні, 5 пачатковых навучальных установаў, бібліятэка, лякарня, аптэка. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 18 вуліцаў, 2 плошчы, 750 будынкаў, 3 царквы, 3 малітоўныя дамы, чатыры вучэльні, друкарня, лякарня.

1 студзеня 1919 згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Клімавічы ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала места разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 Клімавічы вярнулі БССР, дзе яны зрабіліся цэнтрам Калінінскай акругі, у якую ўвайшлі 10 раёнаў (з 1938 цэнтар раёну). У 19291930 празь места прайшла чыгунка. У Другую сусьветную вайну з 10 жніўня 1941 да 28 верасьня 1943 Клімавічы знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй. У выніку катастрофы на Чарнобыльскай атамнай станцыі (1986) значная частка тэрыторыі раёну была забруджаная радыеактыўнымі выкідамі. 28 лютага 2001 адбылося афіцыйнае зацьверджаньне мескіх гербу і сьцяга[4].

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адукацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Клімавічах працуюць сельскагаспадарчы тэхнікум, ПТВ, 4 сярэднія, музычная, спартовая школы,

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дзейнічаюць дом культуры, 6 клюбаў, 4 бібліятэкі, краязнаўчы музэй.

Мэдыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдаецца раённая газэта «Родная ніва».

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сучасная тэрыторыя Клімавічаў разьмяшчаецца каля рэчкі Калініца. Збудаваны жылы масіў з 2-4-павярховай забудовай. Сфармаваўся мікрараён з 4-5-павярховымі пабудовамі.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасьці.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Рэчка Калініца ў месьце

Дзейнічае Клімавіцкі краязнаўчы музэй. З 2001 у месьце праводзіцца Міжнародны фэстываль дзіцячай творчасьці «Залатая пчолка». Спыніцца можна ў гасьцініцы «Сяброўства».

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Гістарычная забудова (кан. ХІХ — пач. ХХ стст.; фрагмэнты)
  • Могілкі габрэйскія
  • Царква Сьв. Міхала Арханёла (2-я пал. ХІХ ст.)

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Касьцёл і кляштар дамініканаў (XVII ст.)

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Климовичи // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.— 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9.
  2. ^ а б в Клімавічы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 109
  3. ^ Клімавічы // Цітоў А. Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998.
  4. ^ Геральдика на Климовичский районный исполнительный комитет
  5. ^ Климовичи // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  6. ^ Уладзімір Філякоў. Клімавічы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. С. 199.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Клімавічысховішча мультымэдыйных матэрыялаў