Кот д'Івуар
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| République de Côte d'Ivoire Распубліка Кот д'Івуар |
|||
|
|||
| Нацыянальны дэвіз: "Unity, Discipline and Labour" (Адзінства, Дысцыпліна і Праца) | |||
 |
|||
| Афіцыйная мова | француская | ||
| Сталіца | Ямусукра | ||
| Найбуйнейшы горад | Абіджан | ||
| Урад | рэспубліка Ларан Гбагба Гуілаумэ Сора |
||
| Плошча - Агульная - Адсотак вады |
68-е месца ў сьвеце 322 460 км² 1,4 |
||
| Насельніцтва - Агульнае (2006) - Шчыльнасьць |
57-е месца ў сьвеце 17 654 843 56/км² |
||
| СУП - Агульны (2006) - на душу насельніцтва |
98 месца ў сьвеце 28,47 млрд.$ 1 600 $ |
||
| Валюта | Франк КФА (XOF) |
||
| Часавы пас - улетку |
GMT (UTC+0) +0 (UTC+0) |
||
| Незалежнасьць ад Францыі |
7 жніўня 1960 | ||
| Дзяржаўны гімн | ««L'Abidjanaise»» | ||
| Аўтамабільны знак | CI | ||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .ci | ||
| Тэлефонны код | +225 | ||
|
|||
Кот д’Івуа́р (Рэспубліка Кот д’Івуар) – краіна ў Заходняй Афрыцы, мае выхад да Гвінэйскай затокі. Мяжуе з Лібэрыяй (716 км), Гвінэяй (610 км), Малі (532 км), Буркіна-Фасо (584 км) і Ганай (668 км).
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
На тэрыторыі сучаснага Кот д’Івуар ў 1 тысячагоддзі зьявіліся першыя людзі. Першапачаткова гэта былі плямёны пігмеяў, потым зьявіліся і іншыя народы.
Першыя эўрапейцы зьявіліся на ўзьбярэжжы ў XV стагодзьдзі. Сярод іх былі і партугальцы, і галяндцы, і датчане. Калянізацыя пачалася з прыходам у сярэдзіне ХІХ стагодзьдзя французаў. Яны вывозілі адсюль дыямэнты, золата, каву і какава. 10 сакавіка 1893 года Бераг Слановай Косьці быў аб’яўлены калёніяй Францыі, у 1895 годзе далучаны да Францускай Заходняй Афрыкі. Бераг Слановай Косьці пераўтварыўся ў значнага вытворцу кавы і какава для Францыі. У 1934 годзе горад Абіджан быў абвешчаны сталіцай калёніі. Пасьля працяглага перыяду барацьбы за незалежнасьць, ў 1957 годзе Францыя перадала калёніі мясцовае самакіраваньне. А 7 жніўня 1960 года была абвешчана незалежнасьць рэспублікі Бераг Слановай Косьці. Тым не менш краіна заставалася сыравінным прыдаткам Францыі.
У 1980-я г.г. засуха, а так сама неспрыяльная каньюнктура на сусьветным рынку прывяла да значнага эканамічнага спаду. У 1990-я гады былі праведзены эканамічныя рэформы, якія не змаглі спыніць сацыяльную напружанасьць. 25 сьнежня 1999 года ў краіне адбыўся вайсковы пераварот. 19 верасьня 2002 года ў Абіджане ўспыхнула паўстаньне, якое прывяло да грамадзянскай вайны паміж палітычнымі групоўкамі поўначы і поўдня краіны.
Вясной 2007 года атрымалася дасягнуць мірнага пагадненьня.
[рэдагаваць] Палітыка
Кот д’Івуар зьяўляецца рэспублікай. Канстытуцыя была прынятая ў 1960 годзе. Кіраўнік дзяржавы – прэзыдэнт, які выбіраецца на пяцігадовы тэрмін. Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму парлямэнту, так сама з пяцігадовым тэрмінам. Выканаўчая ўлада належыць ўраду, які кіруецца прэм’ер-міністрам назначаемым прэзыдэнтам. Паводле дадзеных міжнародных праваахоўных арганізацый, палітычныя правы грамадзянаў краіны значна абмежаваны.
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
Кот д’Івуао падзелены на 19 абласьцей, якія ў сваю чаргу дзеляцца на 58 дэпартамэнтаў.
| Вобласьць | Цэнтар | Плошча, км² | Насельніцтва (2007), чал. | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Агнэбі | Агбавіль | 9 080 | 822 592 |
| 2. | Бафінг | Туба | 8 720 | 203 608 |
| 3. | Бас-Сасандра | Сан-Пэдра | 25 800 | 1 202 761 |
| 4. | Дэнгуэле | Адзіенэ | 20 600 | 316 045 |
| 5. | Мантанэс | Ман | 16 600 | 1 284 657 |
| 6. | Фрамаджер | Ганьёа | 6 900 | 775 840 |
| 7. | Хаўт-Сасандара | Далоа | 15 200 | 1 354 028 |
| 8. | Лакс | Ямусукра | 8 940 | 681 812 |
| 9. | Лагунэс | Абіджан | 13 172 | 4 804 106 |
| 10. | Мараху | Буафль | 8 500 | 743 621 |
| 11. | Моэн-Кавэлі | Гігло | 14 150 | 505 706 |
| 12. | Моэн-Камоэ | Абэнгуру | 6 900 | 557 086 |
| 13. | Нзы-Камоэ | Дзімбокра | 19 560 | 1 038 166 |
| 14. | Саванэс | Карога | 40 323 | 1 386 445 |
| 15. | Суд-Бандама | Дыво | 10 650 | 942 873 |
| 16. | Суд-Камоэ | Абаіса | 7 278 | 612 129 |
| 17. | Валее-ду-Бандама | Буакэ | 28 530 | 1 523 855 |
| 18. | Варадугу | Сегела | 21 900 | 456 708 |
| 19. | Занзан | Бандуку | 38 000 | 957 314 |
[рэдагаваць] Геаграфія
Большая частка паверхні краіны гэта ўзвышшы. На захадзе, на мяжы з Гвінэяй, знаходзіцца горны масыў Німба (самая высокая кропка 1752 м). У паўднёвай частцы, паверхня паступова пераходзіць у прыбярэжныя нізіны. На поўдні краіны клімат экватарыяльны, вільготны, з сярэднегадавымі ападкамі (1500 – 2300 мм). На астатняй частцы краіны клімат субэкватарыяльны, ападка складаюць ад 1000 да 1800 мм. Сярэдняя тэмпэратура ад 24-25°С ў жніўні да 28-30°С у сакавіку. У краіне існуе вялікая колькасьць рэкаў: асноўныя гэта Бамдана, Камоэ, Сасандра. Расьліннасьць саванная. На поўдні краіны растуць экватарыяльныя лясы (каля 22% паверхні). Каля 6% паверхні адведзены пад нацыянальныя паркі, некаторыя зь якіх знаходзяцца ў сьпісе Сусьветнай Спадчыны Культуры і Прыроды ЮНЭСКА.
[рэдагаваць] Эканоміка
Пасьля атрыманьня незалежнасьці ў краіне была праведзена электрыфікацыя, палепшана сетка чыгункі і дарогаў. Большасьць насельніцтва занята ў сельскай гаспадарцы, Кот д’Івуар зьяўляецца сусьветным лідарам па вытворчасьці какава-бабоў.
[рэдагаваць] Дэмаграфія
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Спорт
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
