Коўна

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Коўна
лет. Kaunas
Коўна
KNS Coa.svg LTU Kaunas flag.svg
Герб Коўна Сьцяг Коўна
Першыя згадкі: 1361
Магдэбурскае права: 1408
Краіна: Летува
Плошча: 157 км²
Насельніцтва
колькасьць: 368 917 чал.
шчыльнасьць: 2349,79 чал./км²
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Геаграфічныя каардынаты: 54°54′ пн. ш. 23°56′ у. д. / 54.9° пн. ш. 23.933° у. д. / 54.9; 23.933Каардынаты: 54°54′ пн. ш. 23°56′ у. д. / 54.9° пн. ш. 23.933° у. д. / 54.9; 23.933
Коўна на мапе Летувы
Коўна
Коўна
Коўна
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Ко́ўна, Каўнас (па-летувіску: Kaunas; Аўдыё Kaunas.ogg ) — другі па велічыні і значэньні горад у Летувіскай Рэспубліцы. Адміністрацыйны цэнтар Ковенскага павету і Ковенскага раёну.

Становішча і агульная характарыстыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Разьмешчаны каля ўпадзеньня ракі Вяльлі (Вілія, Нярыс, па-летувіску: Neris) у Нёман (Нямунас, па-летувіску: Nemunas). Плошча 157 км².

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першая згадка ў пісьмовых крыніцах адносіцца да 1361 году. Магдэбурскія правы дараваныя вялікім князем літоўскім Вітаўтам Вялікім у 1408.

З 1842 году цэнтар Ковенскай губэрні.

«Коўна — цяперашняя сталіца Жамойці» (аўтар — Антоні Аляшчынскі, 1850)


У 19201940 гадах сталіца Летувіскай Рэспублікі.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 1989 годзе насельніцтва складала 418 087 чалавек, паводле зьвестак усеагульнага перапісу насельніцтва 2001 — 381 300, у 2004 — 368 917.

Этнічны склад насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нёман
У цэнтры места

У адрозьненьне ад Вільні і Клайпеды, Коўна — адзін з самых монаэтнічных гарадоў Летувы. Летувісы складаюць амаль 93% яго насельніцтва, асноўнымі этнічнымі меншасьцямі зьяўляюцца расейцы, украінцы і палякі (каля 6%).

Этнічны склад насельніцтва Коўна паводле перапісу 2001 году:

  1. летувісы 92,9%
  2. расейцы 4,4%
  3. украінцы 0,5%
  4. палякі 0,4%
  5. іншыя 1,8%

Раней у гісторыі гораду, да Галакоста і масавай дэпартацыі палякаў, асноўнымі меншасьцямі ў месьце былі палякі і габрэі, на якіх у суме прыходзілася да 4/5 насельніцтва дарэвалюцыйнага Коўна.

Этнічны склад насельніцтва Каўнасу паводле перапісу 1939 году:

  1. летувісы 60%
  2. габрэі 25%
  3. палякі 10%
  4. усходнія славяне 5%

Этнічны склад насельніцтва Коўна паводле перапісу 1919 году:

  1. палякі 42%
  2. габрэі 31%
  3. летувісы 16%
  4. расейцы 1,5%
  5. іншыя 1,0%

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Назва (па-расейску: Ковно, па-летувіску: Kaunas, па-польску: Kowno) паходзіць ад балтыйскага кораня, які азначае нізкае, гразкае, багністае месца.

Герб[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На мескіх гербавых пячатках з 15 стагодзьдзя адлюстроўваўся тур, з канца XV стагодзьдзя яго дапоўніў крыж. З 1843 году герб Ковенскай губэрні, якім карыстаўся і губэрнскі горад Коўна, адлюстроўваў усталяваны на ратушнай плошчы помнік у памяць Вайны 1812 году.

2 траўня 1935 году гарадзкая рада Коўна зацьвердзіла герб з выявай на пурпурным фоне белага тура з залатымі капытамі, рагамі і крыжом паміж рогамі. З 1969 году выкарыстоўваўся герб з выявай на чырвоным фоне белага зубра. Дэкрэтам прэзыдэнта Летувіскай Рэспублікі 30 чэрвеня 1993 году зацьверджаны герб, які нагадвае гістарычны герб: на чырвоным шчыце белы тур з залатым крыжом паміж рагамі.

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гарады-сябры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Коўнасховішча мультымэдыйных матэрыялаў