Коўна

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Каардынаты: 54°54′ пн. ш. 23°56′ у. д. ^(G)(O)

Коўна Kaunas
Павет	Ковенскі павет
Першыя згадкі	1361
Горад з	1408
Плошча	157 км²
Насельніцтва	368 917
Геаграфічныя каардынаты	54°54′ пн. ш. 23°56′ у. д. (G)
Часавы пас  - улетку	+2 +3
Афіцыйны сайт

Ко́ўна, Каўнас (па-летувіску: Kaunas  Kaunas.ogg (info)) — другі па велічыні і значэньню горад у Летувіскай Рэспубліцы. Адміністрацыйны цэнтар Ковенскага павету і Ковенскага раёну.

Зьмест 1 Становішча і агульная характарыстыка 2 Насельніцтва 3 Этнічны склад насельніцтва 4 Назва 5 Герб 6 Гісторыя 7 Гарады-пабрацімы 8 Спасылкі

[рэдагаваць] Становішча і агульная характарыстыка

Разьмешчаны каля ўпадзеньня ракі Вяльлі (Вілія, Нярыс, па-летувіску: Neris) у Нёман (Нямунас, па-летувіску: Nemunas). Плошча 157 км².

[рэдагаваць] Насельніцтва

У 1989 насельніцтва складала 418 087 чалавек, па дадзеных усеагульнага перапісу насельніцтва 2001—381 300, у 2004—368 917.

[рэдагаваць] Этнічны склад насельніцтва

У адрозьненьне ад Вільні і Клайпеды, Коўна — адзін з самых монаэтнічных гарадоў Летувы. Летувісы складаюць амаль 93% яго насельніцтва, асноўнымі этнічнымі меншасьцямі зьяўляюцца расейцы, украінцы і беларусы (каля 6%).

Этнічны склад насельніцтва Коўна паводле попісу 2001 г.:

1. Летувісы 92,9%
2. Расейцы 4,4%
3. Украінцы 0,5%
4. Палякі 0,4%
5. Іншыя 1,8%

Раней у гісторыі горада, да Галакоста і масавай дэпартацыі палякаў, асноўнымі меншасьцямі ў месьце былі палякі і габрэі, на якіх у суме прыходзілася да 4/5 насельніцтва дарэвалюцыйнага Коўна.

Этнічны склад насельніцтва Каўнаса паводле попіса 1939 г.:

1. Летувісы 60%
2. Габрэі 25%
3. Палякі 10%
4. Усходнія славяне 5%

Этнічны склад насельніцтва Коўна паводле попіса 1919 г.:

1. Палякі 42%
2. Габрэі 31%
3. Летувісы 16%
4. Расейцы 1,5%
5. Іншыя 1,0%

(Частка моцна палянізаванай летувіскай эліты, працягвала ўлічвацца як палякі ў царскай Расеі)

[рэдагаваць] Назва

Назва (па-расейску: Ковно, па-летувіску: Kaunas, па-польску: Kowno) паходзіць ад балтыйскага кораня, які азначае нізкае, гразкае, багністае месца.

[рэдагаваць] Герб

На мескіх гербавых пячатках з 15 стагодзьдзя адлюстроўваўся тур, з канца XV стагодзьдзя яго дапоўніў крыж. З 1843 герб Ковенскай губэрні, якім карыстаўся і губэрнскі горад Коўна, адлюстроўваў усталяваны на ратушнай плошчы помнік у памяць Вайны 1812 г.

2 траўня 1935 гарадзкая рада Коўна зацьвердзіла герб з выявай на пурпурным фоне белага тура з залатымі капытамі, рагамі і крыжом паміж рогамі. З 1969 выкарыстоўваўся герб з выявай на чырвоным фоне белага зубра. Дэкрэтам прэзыдэнта Летувіскай Рэспублікі 30 чэрвеня 1993 зацьверджаны герб, які нагадвае гістарычны герб: на чырвоным шчыце белы тур з залатым крыжом паміж рагамі.

[рэдагаваць] Гісторыя

Першае згадка ў пісьмовых крыніцах адносіцца да 1361. Магдэбурскія правы дараваныя вялікім князем літоўскім Вітаўтам Вялікім у 1408.

З 1842 цэнтар Ковенскай губэрні.

У 1920—1940 «часовая сталіца» Летувіскай Рэспублікі.

[рэдагаваць] Гарады-пабрацімы

• Брно, Чэхія
• Вроцлаў, Польшча
• Грэнобль, Францыя
• Калінінград, Расея
• Лінц, Аўстрыя
• Лос-Анджэлес, ЗША
• Адэнсе, Данія
• Тампэрэ, Фінляндыя
• Тарту, Эстонія
• Харкаў, Украіна
• Фэрара, Італія

[рэдагаваць] Спасылкі

• Муніцыпалітэт г. Коўна, афіцыйная старонка^(анг.)
• Вялікая Савецкая Энцыкляпэдыя
• Места гераічных буржуа

	Гэта — накід артыкула па геаграфіі. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, напісаўшы яго.

 Коўна — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

п • а • р Гарады Летувы
Цэнтры паветаў:	АЛІТА • ВІЛЬНЯ • КОЎНА • КЛАЙПЕДА • МАР'ЯМПАЛЬ • ПАНЯВЕЖ • ТАЎРОГІ • ЦЯЛЬШЫ • УЦЯНА • ШАЎЛІ
Цэнтры раёнаў:	Анікшты • Араны • Біржы • Бірштаны • Вількамір • Вісагіня • Вылковышкі • Горжды • Друскенікі • Езёросы • Ігналіна • Кашадары • Казлова Руда • Кальварыя • Кейданы • Кельмы • Крэтынга • Купішкі • Лодзее • Мажэйкі • Маляты • Нерынга • Новыя Акмяны • Пагегі • Пакрой • Паланга • Плунгяны • Посваль • Прэны • Радзівілішкі • Расены • Рэтаў • Ракішкі • Салечнікі • Сьвянцяны • Трокі • Шкуды • Шакі • Шылакарчма • Шылэле • Шырвінты • Электрэны • Юрбург • Янава • Янішкі
Астатнія гарады:	Абэле • Ажарэлэ • Акмяны • Белая Вака • Вабольнікі • Варні • Вейсее • Векшнэ • Вількі  • Вэнта • Вэрзбалоў • Гарлява • Гелгудышкі • Грэгарава • Даўгі • Дукшты • Дусяты • Еўе • Езна • Жагоры • Жыжморы • Каварск • Кібарты • Куршаны • Ландвараў • Лінкаў • Неменчын • Новыя Сьвянцяны • Падбродзе • Панямунь • Подэлэ • Прэкуле • Рудзішкі • Рэмігола • Саланты • Сімна • Скаўдвілі • Смольнікі • Субач • Сяды • Трашкуны • Ужвэнты • Уладыславаў • Цытавяны • Шадаў • Эйрагола • Эйшышкі • Яганішкеле

п • а • р Населеныя пункты на Нёмане (ад вытоку да вусьця)
На тэрыторыі Беларусі	Рэчыца .......... СТОЎБЦЫ .......... ЛЮБЧА .......... Беліца .......... МАСТЫ .......... Лунна .......... Навасёлкі • Загорцы • Дарашэвічы • Віцькі • Коматава • Мігова • Славічы • Аляксандрова • Сіўкава • Жылічы • Шчачынова • Прыгодзічы • Кашэўнікі • ГОРАДНЯ • Пышкі • Астравок-1 • Гожа • Плябанскія • Плоскаўцы • Лукавіца • Нямнова • Сіневічы
На мяжы Беларусі і Летувы	Пералом (BE) • Варвішкі (LT) • Загорнікі (BE) • Мельнікі (BE) • Шабаны (BE) • Сіргушкі (LT) • Сымонішкі (LT) • Сьвентаянск (LT) • Сьвентаянск (BE) • Дуброва (BE) • Ліплюны (LT) • Прывалка (BE) • Гердашы (LT)
На тэрыторыі Летувы	Швендубрэ .......... ДРУСКЕНІКІ .......... АЛІТА .......... ПРЭНЫ .......... КОЎНА .......... БІРШТАНЫ .......... ЮРБУРГ ..........
На мяжы Летувы і Расеі	.......... НЕМАН (RU) .......... САВЕЦК (RU) .......... РУСНЭ (LT) ..........