Крожы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Крожы
Kražiai
Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсьв. Панны Марыі
Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсьв. Панны Марыі
Kraziai.gif
Герб Крожаў
Першыя згадкі: 1253
Павет: Шавельскі
Раён: Кельменскі
Насельніцтва: 784 (2001)
Часавы пас:
• летні час:
UTC+2
UTC+3
Геаграфічныя каардынаты: 55°36′10″ пн. ш. 22°41′20″ у. д. / 55.60278° пн. ш. 22.68889° у. д. / 55.60278; 22.68889Каардынаты: 55°36′10″ пн. ш. 22°41′20″ у. д. / 55.60278° пн. ш. 22.68889° у. д. / 55.60278; 22.68889
Крожы на мапе Летувы
Крожы
Крожы
Крожы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Кро́жы (па-летувіску: Kražiai) — колішняе места, цяпер мястэчка ў Кельменскім раёне Шавельскага павету Летувы, на рацэ Кражэнце. Адміністрацыйны цэнтар Кроскага староства. Насельніцтва 784 чал. (2001). Знаходзяцца за 17 км на ўсход ад Кельмаў, паміж Ворнямі і Расенамі. Згодна з сучаснай афіцыйнай летувіскай клясыфікацыяй мястэчка належыць да этнаграфічнага рэгіёну Жамойць.

Крожы — даўні галоўны адміністрацыйны цэнтар Жамойці.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першы пісьмовы ўспамін пра Крожы (Crase) датуецца 1253; былі ў ліку розных зямельных уладаньняў, падараваных Міндоўгам Тэўтонскаму ордэну[1]. З 1410 зьяўляюцца зьвесткі пра Кроскую воласьць. Каля 1421 тут заснавалі касьцёл.

З пач. XV ст. Крожамі валодалі Кезгайлы, у 1549 Станіслаў Кезгайла тытуляваўся графам «на Крожах». З 1554 — у валоданьні Завішаў і Шэметаў, з 1568 — Радзівілаў.

У 1607 жамойцкі біскуп М. Гедройц запрасіў у Крожы езуітаў. З 1608 у месьце працавала езуіцкая місія, а з 1618 — калегіюм. Пры калегіюме дзейнічаў тэатар. У 16291742 у Крожах месьцілася духоўная сэмінарыя Жамойкага біскупства.

У 1639 тут заснавалі кляштар бэнэдыктынак, у 1758 — дом марыявітак.

У 1780 атрымалі прывілей на таргі і кірмашы. Станам на 1790 у Крожах было 160 двароў[2]. У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі.

З 1918 — у складзе Летувы.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 1897 — 1761 чал.
  • 1959 — 998 чал.
  • 2001 — 784 чал.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсьв. Панны Марыі (1757—1763) і кляштар бэнэдыктынак
  • Калегіюм езуітаў (XVII ст.)

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Касьцёл езуітаў (захаваліся падмуркі)

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Крожы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. С. 284
  2. ^ Крожы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. С. 285

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Крожысховішча мультымэдыйных матэрыялаў