Курдыстан

Курдыстан Herêma Kurdistan هه رێمى كوردستان إقليم کردستان العراق Курдыстан
(Сьцяг) (Герб)
Нацыянальны дэвіз: -
Дзяржаўны гімн ««Ey Reqîb»»
Афіцыйная мова	курдская, арабская
Сталіца	Арбіл
Найбуйнейшы горад	Арбіл
Форма кіраваньня прэзыдэнт  прэм'ер-міністар	Парлямэнтская рэспубліка Масуд Барзані  Нечырван Ідрыз Барзані
Плошча  • агульная  • адсотак вады	- месца ў сьвеце 80 000 км² -
Насельніцтва  • агульнае (2005)  • шчыльнасьць	- месца ў сьвеце 5 500 000 40/км²
СУП  • агульны (-)  • на душу насельніцтва	- месца ў сьвеце - -
Валюта	Ірацкі дынар (IQD)
Часавы пас  • улетку	UTS +3 (UTC+4)
Незалежнасьць -	-
Тэлефонны код	+964

Курдыста́н (поўная назва: Курдская аўтаномная акруга, па-арабску: کردستان – Kurdistān, па-курдскі: Курдыстан) аўтаномная адміністратыўная адзінка, у складзе Іраку. Курдыстан знаходзіцца на паўночным усходзе краіны і утрымлівае тры правінцыі: Сулейманія, Дахук, Арбіл і часткова правінцыі Дж’ала, Нынава, Тамім. Сталіцай аўтаноміі зьяўляецца Ірбіл, які па-курдску мае назву Hewlêr.

Пачаткова Курдская аўтаномія была ўтворана ў 1970 годзе ў выніку ірацка-курдскага пагадненьня. Практычна гэта аўтаномія была фіктыўнай да 1991 году, калі ў выніку прайгранай Іракам вайны, на поўначы і поўні краіны былі ўсталяваны зоны забароненыя для палётаў ірацкай авіяцыі. Да канца 1991 года курды выбілі ірацкія войскі з тэрыторыі аўтаноміі і фактычна Курдыстан атрымаў незалежнасьць (але якая не была абвешчана).

Пасьля вайны 2003 году і усталяваньня новай улады ў Іраку, было падпісана новае пагадненьне, паміж Іракам і Курдыстанам. Новая канстытуцыя Іраку зацьвердзіла існаваньне Курдскага рэгіянальнага ўраду, які мае поўную унутраную аўтаномію.

Эканоміка

Курдыстан – адзін з асноўных сельскагаспадарчых раёнаў Блізкага Ўсходу. Тут вырошчваецца да 75% усёй ірацкай пшаніцы, 40% ячменю, 98% тытуню, 30% бавоўны, 50% садавіны. Разьвіцьцё атрымала і жывёлагадоўля, у асноўным авечкі і козы.

Дзьве гідраэлектрастанцыі ў Дакане і Дэрбендзі-Хане працуюць не на поўную магутнасьць, пры правядзеньні рэканструкцыі яны змогуць поўнасьцю задаволіць патрабаваньні рэгіёна ў электраэнэргіі. У раёне Сулейманіі разьмешчаны два вялікіх цэмэнтных завода, якія зараз завалены замовамі з-за адбудовы Іраку пасьля вайны, плянуецца будаўніцтва яшчэ аднаго завода ў Харыры. Ёсьць буйныя прадпрыемствы тэкстыльнай і харчовай прамысловасьцяў, у Салахэддзіне пабудаваны трубапракатны завод. Плянуецца будова нафтапераапрацоўчых заводаў у Арбілі, Сулейманіі, Дахуку і Захе.

Дэмаграфія

Насельніцтва Курдзкай аўтаномнай акругі курды размаўляюць на двух розных дыялектах курдзкай мовы: курманджы і сарані. Таксама ёсьць хрысьціяне – асырыйцы і халдзеі (халда-каталікі), у асноўным у раёне Дахука (30 000 і паступова павялічваецца за кошт міграцыі з арабскіх раёнаў), туркмэны і арабы (значная колькасьць якіх была наўмысна пераселеная на курдзкія землі пад час кіраваньня Садама Хусэйна - па веравызнаньні ў асноўным мусульмане-суніты. Існуюць невялікія армянскія абшчыны (каля 10 000 чалавек). Да пачатку 50-х г.г. жылі і габрэі, але большасьць з іх імігравалі ў Ізраіль.

Вонкавыя спасылкі

 Курдыстан — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў