Кірыбаці

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Ribaberikin Kiribati
Republic of Kiribati
Рэспубліка Кірыбаці


(Сьцяг)	(Герб)

Нацыянальны дэвіз: "Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa" (Здароў'е, мір і павага)

Афіцыйная мова Кірыбаці, ангельская

Сталіца

Паўднёвая Тарава

Найбуйнейшы горад Паўднёвая Тарава

Урад

прэзыдэнт

рэспубліка
Анотэ Тонг

Плошча
- Агульная
- Адсотак вады 186-е месца ў сьвеце
726 км²
-

Насельніцтва
- Агульнае (2005)
- Шчыльнасьць 197-е месца ў сьвеце
105 432
137/км²

СУП
- Агульны (2005)
- на душу насельніцтва 213 месца ў сьвеце
0,206 млрд.$
2 358 $

Валюта Аўстралійскі даляр (AUD)

Часавы пас
- улетку UTC+12 да UTC+14 (UTC+12 да + 14)
+12 да +14 (UTC+12 да +14)

Незалежнасьць
ад Вялікабрытаніі 12 ліпеня 1979

Дзяржаўны гімн ««Teirake Kaini Kiribati»»

Аўтамабільны знак KIR

Дамэн верхняга ўзроўню

.ki

Тэлефонны код +686

Кірыба́ці — выспавая краіна ў Ціхім акіяне. У склад краіны ўваходзяць 33 каралавыя выспы, якія расьцягнуліся на 3800 км уздоўж экватара. Сюды ўваходзяць выспы трох архіпэлягаў Мікранэзіі і Палінэзіі: выспы Гілберта (16 выспаў), выспы Фэнікс (8 выспаў) і выспы Лайн (8 выспаў). 21 з 33 выспаў маюць пастаяннае насельніцтва.

Назва «Кірыбаці» — гэта зьмененая мясцовымі жыхарамі ангельская назва галоўнай групы выспаў — выспаў Гілберта.

[рэдагаваць] Гісторыя

Першыя людзі зьявіліся на выспах паміж 1000 і 1300 г.г. Наступная хваля фіджыйцаў дапоўніла мікранэзійскую культуру выспаў палінэзійскімі элемэнтамі.

Першыя эўрапейцы зьявіліся тут ў XVI стагодзьдзі. Але пастаянныя эўрапейскія паселішчы пачалі зьяўляцца тут у XIX стагодзьдзі, калі на выспах зьявіліся кітабоі і гандляры рабамі. Для мясцовага насельніцтва зьяўленьне прынесла шмат праблемаў, перш за ўсё сьмяротныя хваробы. Так сама ўзьніклі міжпляменныя канфлікты. У 1892 годзе Вялікабрытанія ўсталявала на выспах свой пратэктарат, які ў 1916 годзе быў пераўтвораны ў калёнію Выспы Гілберта і Лагуны.

Пад час Другой Сусьветнай вайны выспы былі занятыя японскімі войскамі і былі далучаны да японскай лініі абароны ў Ціхім акіяне. У лістападзе 1943 годзе войскам саюзьнікаў пасьля цяжкіх баёў ўдалося прарваць японскую лінію абароны, гэты момант лічыцца паваротным у вайне на Ціхім акіяне.

Мясцовае самакіраваньне было ўведзенае на выспах у 1960-х г.г. У 1975 годзе выспы Эліс аддзяліліся ад калёніі і стварылі незалежную краіну — Тувалу. Выспы Гілберта атрымалі ўласны ўрад у 1977 годзе, і 12 ліпеня 1979 года атрымалі незалежнасьць з назвай Кірыбаці.

[рэдагаваць] Палітыка

Парлямэнт Кірыбаці мае назву «Maneaba ni Maungatabu», выбіраецца кожныя чатыры гады і складаецца з 36 дэпутатаў. Прэзыдэнт, г. зв. Beretitenti зьяўляецца адначасова і кіраўніком ураду.

Кожная з 21 заселеных выспаў мае ўласны ўрад, які займаецца справамі мясцовага самакіраваньня.

[рэдагаваць] Геаграфія

У склад Кірыбаці ўваходзяць 33 выспы з архіпэлягаў Гілберта, Фэнікс, Лайн. Даўжыня ланцугу выспаў з захаду на ўсход складае 3800 км, а шырыня з поўначы на поўдзень каля 2000 км. Клімат на выспах экватарыяльны, пасатны. Усе выспы абкружаныя каралавымі рыфамі.

[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел

Кірыбаці дзеліцца на 6 акругаў:

У краіне маецца 21 мясцовы ўрад на кожнай з заселеных выспаў.

[рэдагаваць] Эканоміка

Кірыбаці мае невялікія радовішчы карысных выкапняў. На момант атрыманьня незалежнасьці ў 1979 годзе радовішчы фасфатаў, калісьці галоўнай крыніцы прыбытку, былі амаль вычарпаныя. У нашы дні нацыянальны прыбытак забясьпечваецца за кошт экспарту рыбы і копры. У апошнія гады эканоміка выспаў апынулася ў эканамічным крызысе.

Эканамічнаму разьвіцьцю перашкаджаюць нястача кваліфікаванай працоўнай сілы, неразьвітая інфраструктура і вялікая адлегласьць ад сусьветных рынкаў. Турызм прыносіць каля 20% нацыянальнага прыбытку. Значную ролю ў эканоміцы Кірыбаці грае міжнародная дапамога з боку Вялікабрытаніі і Японіі, доля якой складае 25-50% СУП. Колькасьць грошаў, якія дасылаюцца кірыбаційцамі, працуючымі за мяжой, дасягае 5 млн $ штогод.