Ляйпцыг

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Перайсьці да: навігацыя, пошук

Каардынаты: Geographylogo.svg 51°20′ пн. ш. 12°23′ у. д. (G)(O)

Ляйпцыг
Leipzig
Панарама Ляйпцыгу
Герб
Першыя згадкі 1015
Горад з 1165
Плошча 297,6 км²
Насельніцтва
 - шчыльнасьць
510 651 (2008)
1716
Тэлефонны код +49 341
Аўтамабільны код L
Паштовы індэкс 04003 - 04357
Геаграфічныя каардынаты 51°20′ пн. ш. 12°23′ у. д. (G)
Часавы пас
 - улетку
+1
+2
Месцазнаходжаньне Ляйпцыгу
Ляйпцыг
Ляйпцыг
Ляйпцыг

Ля́йпцыг — буйнейшае места ў Саксоніі, Нямеччына. Да 1990 года ўваходзіў у склад НДР. Па дадзеных на 28 лютага 2008 года, у Ляйпцыгу пражывае каля 510 тысяч чалавек. Назва горада паходзіць ад славянскай назвы Ліпск (месца, дзе растуць ліпы). Горад знакаміты сваімі кірмашамі, якія адбываюцца тут кожныя 2 гады і збіраюць тысячы наведвальнікаў. Вядомы таксама Ляйпцыгскі кніжны кірмаш.

Зьмест

[рэдагаваць] Гісторыя

Першыя славянскія паселішчы на тэрыторыі Ляйпцыга пачалі зьяўляцца ў VII - IX стагодзьдзях. У 1015 годзе паселішча Лібзі было ўзгаданае ў кроніках Біскупа Тэтмара фон Мэрсэбурга [1]. Каля 1165 года горад атрымаў грамату "Імпэрскага кірмашовага места".

У 1409 годзе быў заснаваны Ляйпцыгскі унівэрсытэт - 2-гі па старадаўнасьці ў Нямеччыне. Гэта прадвызначыла развіццё места як цэнтра культуры. У горадзе жылі і працавалі такія людзі, як Ёган Бах, Робэрт Шуман, Фрыдрых Шылер. Нарадзіліся кампазітар Рычард Вагнэр і матэматык Готфрыд Ляйбніц.

Царква сьв. Мікалая

У 1650 годзе ў Ляйпцыгу была выдадзеная першая штодзённая газэта ў сьвеце. Ляйпцыг стаў цэнтрам кнігадрукаваньня Нямеччыны.

У 1813 годзе каля горада адбылася Бітва Народаў, у гонар якой усталяваны мэмарыял.

У 1839 годзе зь Ляйпцыга ў Дрэздэн была адчыненая першая "доўгая" чыгунка. З таго часу Ляйпцыг стаў важным транспартным вузлом. У Ляйпцыгу зараз знаходзіцца самы вялікі па плошчы чыгуначны тэрмінал у Эўропе.

23 траўня 1863 года Фэрдынанд Ласаль заснаваў у Ляйпцыгу першую працоўную партыю Германіі, якая стала пасьля Сацыял-дэмакратычнай партыяй.

У канцы Другой сусьветнай вайны большая частка места была зьнішчаная ангельскай авіяцыяй падчас бамбаваньняў. 18 красавіка 1945 года, горад быў заняты амэрыканскімі войскамі, а 2 ліпеня быў перададзены пад кантроль савецкага Чырвонага Войска. Пасьля вайны места стала адным з найбуйнейшых гарадоў Нямецкай Дэмакратычнай Рэспублікі.

У 1900 годзе ў Ляйпцыгу была заснаваная Футбольная асацыяцыя Нямеччыны, а ў 2006 годзе ў горадзе адбылося некалькі футбольных матчаў у рамках Кубка Сьвету па футболе - 2006.

[рэдагаваць] Эканоміка

Ляйпцыг зьяўляецца важным прамысловым цэнтрам. Горад мае разьвітыя машынабудаўнічую, электратэхнічную, паліграфічную, тэкстыльную і інш. прамысловасьць. Зьяўляецца буйным міжнародным гандлёвым цэнтрам.

Буйныя кампаніі, якія разьмешчаныя ў горадзе і вакол яго:

[рэдагаваць] Транспарт

Гарадскі трамвай

Мескі транспарт у Ляйпцыгу складаецца з 14 трамвайных і 62 аўтобусных маршрутаў. [2] Працягласьць дарог - 1673 кілямэтра.

Ляйпцыг знагодзіцца на перакрыжаваньні важных чыгуначных шляхоў з поўдня на поўнач і з усхода на захад. Каля горада знаходзяцца 2 аэрапорта: Leipzig/Halle Airport і Altenburg-Nobitz Airport.

[рэдагаваць] Адукацыя

У Лейпцыгу знаходзіцца адзін са старэйшых эўрапейскіх унівэрсытэтаў - Ляйпцыгскі ўнівэрсітэт, заснаваны ў 1409 годзе. Сярод знакамітых выпускнікоў можна назваць Лява Сапегу, нямецкага паэта і пісьменьніка Ёгана Вольфганга Гётэ, Готфрыда Ляйбніца, Фрыдрыха Ніцшэ, Карла Лібкнэхта, Рычарда Вагнэра.

У Ляйпцыгу ў 1843 годзе была заснаваная музычная кансэрваторыя, пасьля пераўтвораная ва Унівэрсытэт музыкі і тэатра ў Ляйпцыгу. Адным зь яе заснавальнікаў быў Фэлікс Мэндэльсон.

Акадэмія выяўленчага мастацтва была заснаваная ў 1764 годзе.

[рэдагаваць] Культурныя помнікі

Касцёл сьв. Тамаша
  • Thomaskirche (Касцёл св. Томаса) - найбольш знакамітая тым, што менавіта ў ёй Ёган Сэбасьцьян Бах працаваў кантарам, і як дом знакамітага хора Thomaner;
  • Völkerschlachtdenkmal (мэмарыял Бітвы Народаў): самы вялікі помнік у Эўропе, пабудаваны ў гонар перамогі над Напалеонаўскімі войскамі;
  • Gewandhaus - дом знакамітага Gewandhaus Orchestra, гэта трэці будынак з такой назвай.
  • Altes Rathaus - старая ратуша была пабудаваная ў 1556 годзе. Зараз там знаходзіцца музэй гісторыі места;
  • Neues Rathaus - новая ратуша, пабудаваная на рэштках замка Pleißenburg, у якім праходзілі дэбаты паміж Ёганам Экам і Марцінам Лютэрам у 1519 годзе;
  • City-Hochhaus Leipzig (гарадскі хмарачос Лейпцыга) - пабудаваны ў 1972 годзе. Зьяўляецца часткай унівэрсытэта. Гэта самы высокі будынак у Ляйпцыгу.
  • Auerbach's Keller (падвал Аўэрбаха) - малады Гётэ еў і піў тут, калі вучыўся ў Ляйпцыгу. Гэта адно зь месцаў дзеі Фаўста, прычым адзінае рэальна існуючае.
Помнік Бітвы Народаў
  • Städtisches Kaufhaus (гарадскі унівэрмаг) - першы будынак для кірмашоў у сьвеце. Зараз зьяўляецца домам для офісаў, невялікіх крамак і рэстаранаў. Нягледзячы на назву, знаходзіцца ў прыватнай ўласнасьці.
  • Bundesverwaltungsgericht - Нямецкі фэдэральны адміністрацыйны суд. Быў найвышэйшым дзяржаўным судом паміж 1888 і 1945 гадамі.

Сярод месцаў, на якія варта зьвярнуць увагу можна таксама вылучыць оперу і ляйпцыгскі заапарк, у якім знаходзіцца самая вялікая калекцыя прыматаў у сьвеце. Nikolaikirche (Касцёл св. Мікалая) быў месцам, зь якога пачаліся мірныя дэманстрацыі за ўзьяднаньне Нямеччыны ў 1989 годзе. У Ляйпцыгу таксама знаходзіцца музэй "Дом Шыллера".

[рэдагаваць] Міжнародныя сувязі

Адміністрацыя Лейпцыга падпісала пагадненьні пра братэрства з наступнымі гарадамі:

Ляйпцыг уваходзіць у сетку эўрапейскіх гарадоў Eurocities.

[рэдагаваць] Ляйпцыг і Беларусь

Трынаццацігадовым хлопчыкам Леў Сапега паступае ў Ляйпцыгскі ўнівэрсытэт дзе вучыцца, пакуль у 1573 годзе вяртаецца на радзіму. Таксама ў Ляйпцыгу вучыўся вядомы рэлігійны дзяяч Мялеці Сматрыцкі, а таксама многія іншыя асобы беларускай гісторыі.

Падрыхтоўкай да паўстаньня 1794 году зь Ляйпцыга і Дрэздэна кіравала група патрыётаў (у іх ліку Гуга Калантай, І. Патоцкі і Тадэвуш Касьцюшка), якія былі вымушаныя выехаць за мяжу (http://asoby.belinter.net/cont.php?x=atk).

[рэдагаваць] Заўвагі


  1. ^ (Chronicle's of Bishop Thietmar von Merseburg)
  2. ^ Зьвесткі з афіцыйнай старонкі горада за 2005 год

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Commons-logo.svg  Ляйпцыгсховішча мультымэдыйных матэрыялаў