Мазамбік
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| República de Moçambique Рэспубліка Мазамбік |
|||
|
|||
| Нацыянальны дэвіз: - | |||
 |
|||
| Афіцыйная мова | партугальская | ||
| Сталіца | Мапута | ||
| Найбуйнейшы горад | Мапута | ||
| Урад | рэспубліка Арамнда Гебуза Луіза Дыёга |
||
| Плошча - Агульная - Адсотак вады |
35-е месца ў сьвеце 801 590 км² 2,2 |
||
| Насельніцтва - Агульнае (2007) - Шчыльнасьць |
52-е месца ў сьвеце 21 397 000 25/км² |
||
| СУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва |
100 месца ў сьвеце 27,013 млрд.$ 1 389 $ |
||
| Валюта | Мецікал (MZN) |
||
| Часавы пас - улетку |
СAT (UTC+2) +2 (UTC+2) |
||
| Незалежнасьць ад Партугаліі |
25 чэрвеня 1975 | ||
| Дзяржаўны гімн | ««Pátria Amada»» | ||
| Аўтамабільны знак | MOZ | ||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .mz | ||
| Тэлефонны код | +258 | ||
|
|||
Мазамбі́к (па-партугальску: Moçambique, Рэспубліка Мазамбік - República de Moçambique) – краіна ў паўднёвай Афрыцы. Мяжуе з ПАР, Свазілэндам, Танзаніяй, Малаві, Зімбабвэ і Замбіяй. Некалькі стагодзьдзяў была партугальскай калёніяй, атрымала незалежнасьць з 1975 года. Мае выхад да Індыйскага акіяна.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
На тэрыторыю сёньняшняга Мазамбіку ў 1498 годзе трапіў партугальскі вандроўнік Васка да Гама. У 1505 годзе партугальцы збудавалі свае першыя паселішчы недалёка ад сучаснага горада Бэйра. У ХVІ стагодзьдзі на ўзьбярэжжы ўзьніклі новыя партугальскія паселішчы. У 1609 годзе была створана калёнія, якая стала галоўнам партугальскім цэнтрам гандлю рабамі.
Паўстаньне супраць каланіяльных ўладаў, якое ўзьнікла ў канцы ХІХ стагодзьдзя было падаўлена. З 1964 года барацьбу з уладамі Партугаліі ўзначаліла камуністычная партызанская партыя ФРЭЛІМО. Пасьля перавароту ў Партугаліі ў 1974 годзе было ўсталявана перамір’е. З 1975 года Мазамбік атрымаў незалежнасьць. З гэтага часу ў краіне бесперапынна цягнуцца унутраныя збройныя канфлікты. У 1990-х г.г. канфлікты атрымалася супакоіць і ў 1994 годзе былі праведзены першыя шматпартыйныя выбары. Да нашага часу Мазамбік застаецца адным з самых бедных краінаў сьвету.
[рэдагаваць] Палітыка
Заканадаўчая ўлада ў краіне належыць аднапалатнаму парлямэнту з 250 дэпутатаў (Сход Рэспублікі). Тэрмін дзеяньня Сходу 5 гадоў.
Выканаўчая ўлада належыць прэзыдэнту, які так сама выбіраецца на 5-ці гадовы тэрмін. У наш час кіруючай партыяй Мазамбіка зьяўляецца партыя ФРЭЛІМО, да якой належыць і прэзыдэнт і 60% парлямэнтарыяў.
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
Мазамбік падзяляецца на 11 правінцый:
| № | Правінцыя | Цэнтар | Плошча, км² | Насельніцтва (1997), тыс.чал. |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Кабу-Дэлгаду | Пемба | 82 625 | 1 284 |
| 2 | Газа | Шаі-Шаі | 75 709 | 1 034 |
| 3 | Іньямбанэ | Іньямбанэ | 68 615 | 1 112 |
| 4 | Маніка | Шымаіо | 61 661 | 975 |
| 5 | Мапуту | Мапуту | 602 | 1 098 |
| 6 | Мапуту (правінцыя) | Мапуту | 25 756 | 809 |
| 7 | Нампула | Нампула | 81 606 | 3 065 |
| 8 | Ньяса | Лішынга | 129 056 | 764 |
| 9 | Сафала | Бэйра | 68 018 | 1 380 |
| 10 | Тэтэ | Тэтэ | 100 724 | 1 149 |
| 11 | Замбэзія | Келіманэ | 105 008 | 3 202 |
Сталіца краіны – Мапута ( 1 200 тыс. чалавек). Буйныя гарады: Бэйра (412 588 чал), Нампула (230 тыс. чалавек), Іньямбанэ (150 тыс. чалавек).
[рэдагаваць] Геаграфія
Агульная працягласьць межаў краіны складае 4 571 км, з якіх:
Берагавая лінія складае 2 470 км. Самая высокая крапка краіны – гара Бінга (2 436 м).
[рэдагаваць] Эканоміка
Мазамьік – сельскагаспадарчая краіна, 75% насельніцтва працуе ў сельскай гаспадарцы. Пры гэтым 88% урадлівых земляў застаюцца неапрацаванымі.
[рэдагаваць] Дэмаграфія
Значны ўплыў на колькасьць насельніцтва аказвае эпідэмія СНІДу, якія выклікае зьніжэньне сярэдняй працягласьці жыцьця, павялічвае сьмяротнасьць немаўлятяў, зьніжае натуральны прырост насельніцтва.
Узроставая будова гармацтва:
- 0-14 гадоў – 42,1%
- 15-64 гады – 55,3%
- 65+ гады – 2,6%
Натуральны прырост насельніцтва – 0,82%, нараджальнасьць – 38,2 немаўлятаў на 1000 чалавек, сьмяротнасьць немаўлятаў – 199 на 1000 немаўлятаў.
Працягласьць жыцьця:
- агульная – 31,3 года;
- мужчыны – 30,98 года;
- жанчыны – 31,63 года.
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Рэлігія
Згодна з перапісам 1997 года мазамбікцы адносяць сябе да наступных рэлігійных групаў:
- нерэлігійныя – 24,25%
- хрысьціяне – 35,65%
- мусульмане – 17,8%
- сіяністы (рэлігія якая сумяшчае элементы хрысьціянства і традыцыйных афрыканскіх веравызнаньняў) – 18,7%
- астатнія – 3,6%.
[рэдагаваць] Спорт
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
