Маладняк (літаратурнае аб’яднаньне)
Усебеларускае аб’яднаньне паэтаў і пісьменьнікаў «Маладняк» — аб’яднаньне беларускіх савецкіх пісьменьнікаў, якое існавала ў 1923—1928 гадох. Першае літаратурнае аб’яднаньне ў Беларусі.
Зьмест |
Заснаваньне [рэдагаваць]
Паўстала 28 лістапада 1923 году з ініцыятывы маладых пісьменьнікаў А. Александровіча, А. Бабарэкі, А. Вольнага, А. Дудара, Я. Пушчы, М. Чарота. Да іх далучыліся У. Дубоўка, М. Зарэцкі, К. Крапіва, П. Трус, К. Чорны, пісьменьнікі старэйшага пакаленьня З. Бядуля, А. Гурло.
Назву «Ўсебеларускае аб’яднаньне…» гурток узяў па стварэньні філіі ў Маскве (травень 1924) і ініцыятыўных групаў у Віцебску і Магілёве.
Дзейнасьць [рэдагаваць]
Філіі «Маладняку» існавалі па ўсёй Беларусі, а таксама ў Латвіі, Расеі й Чэхіі. У склад аб’яднаньня ўваходзілі нацыянальныя сэкцыі расейскіх, польскіх, жыдоўскіх, летувіскіх пісьменьнікаў. У верасьні 1925 году на Беларусі налічвалася 507 сяброў аб’яднаньня[1].
Цэнтральнымі друкаванымі ворганамі былі часопіс «Маладняк», газэта «Савецкая Беларусь», мясцовыя выданьні філіяў. З траўня 1925 году аб’яднаньне выдавала на свае сродкі бібліятэчку («кніжніцу») — невялікія зборнікі твораў сваіх сяброў. Цягам 1924—1925 гг. было выдадзена каля 60 зборнікаў вершаў і прозы, больш за 20 нумароў часопісу «Маладняк».
Кіравальны орган: Прэзыдыюм, потым — Цэнтральнае бюро (зь лютага 1925). ЦБ у розныя гады ўзначальвалі Міхась Чарот, Анатоль Вольны, Уладзімер Дубоўка, Платон Галавач. У праграмных дакумэнтах Цэнтральнае бюро «Маладняку» прымала ідэалёгію клясавае барацьбы і пабудовы камуністычнага грамадзтва.
Аб’яднаньне праводзіла вялікую грамадзка-выхаваўчую і асьветную працу сярод моладзі, садзейнічала выяўленьню талентаў, наладжвала сувязі з літаратурнымі арганізацыямі іншых савецкіх рэспублік (Украінскай, Расейскай, Грузінскай), кнігаабмен з іншымі краінамі.
Сканчэньне дзейнасьці [рэдагаваць]
З цягам часу ў аб’яднаньні высьпеў крызіс, вынікам якога стаў падзел арганізацыі і выхад з яе складу ў траўні 1926 году многіх сяброў (Чорнага, Крапівы, Дубоўкі, Бабарэкі, Глебкі, Пушчы, Лужаніна і інш.), якія ўтварылі групоўку «Ўзвышша». На мяжы 1927—1928 ад «Маладняку» адкалолася яшчэ й ягоныя стваральнікі і кіраўнікі (Чарот, Зарэцкі, Вольны, Дудар, Сташэўскі і іншыя), стварыўшы свае групоўкі «Проблiск», «Беларуская лiтаратурна-мастацкая камуна» і «Полымя»[1]. Між «Маладняком» і новымі аб’яднаньнямі вялася ідэялягічная барацьба па пытаньні нацыянальна-культурнага будаўніцтва і партыйнага кіраўніцтва творчым жыцьцём.
У лістападзе 1928 году рэарганізаванае ў Беларускую асацыяцыю пралетарскіх пісьменьнікаў. У 1930-я гады большасьць «маладнякоўцаў» былі рэпрэсаваныя.
Глядзіце таксама [рэдагаваць]
Крыніцы і заўвагі [рэдагаваць]
- ^ а б Искусство БССР в 20—30-е гг. Литература(рас.). Искусство и культура. Мировая художественная культура. МХК. Праверана 1 сьнежня 2010 г.
Літаратура [рэдагаваць]
- Дзве даты. // «Звязда» №229 (26837) 23 лістапада 2010
- К. Р. Хромчанка. Маладняк // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. / Рэд. I. П. Шамякiн (гал. рэд.) і інш.Т. 3: К — Н. Карчма — Найгрыш. — Мн.: БелЭн, 1986. — 751 с.
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
Маладняк (літаратурнае аб’яднаньне) — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
